Vlundarhs

Upp r 1970 og runum ar eftir var komi fyrir fjlda hsa rfunum noran Vatnajkuls. essi hs voru af sumumkllu Vlundarhs. etta hefur veririfja upp nna sumar egar g fr fyrsta skipti um essi rfi, en mrgessara hsa og eftirmyndir eirra standa enn t auninni feraflki til handa, n sem fyrr til ess ajna kalli nttrunnar.

IMG_9013

Vlundarhs vi Dreka, Snfelli gnfir yfir rfunum hvtt fjarska

Vlundarhs, voru fyrstu hsin sem g fkk greislu fyrir a taka tt a byggja. En allt fr bernskudgum hafi kofasmi veri lf mitt og yndi. v l beinast vi um 12 ra aldurinn a spyrjast fyrir um vinnu vi hsbyggingar hj Vlundi Jhannessyni, sem var yfirsmiur hj Trsmiju Kaupflags Hrasbna. Vi vorum ngrannar Hinni undir Hmrunum Egilsstum, ar sem Trsmija KHB var til hsa. L sem lengi var bygg mti barhsi Vlundar vi Hjararhlina hafi veri helsti starfsvllur okkar harstrkavi kofasmi, svo hann ekkti til mn, auk ess eigum vi saman ttir a rekja norur Aaldal hvort svo sem var til ess a g var strax rinn.

IMG_8952

Njasta ger Krepputungu, me ntma gindum

Fyrsta Vlundarhsi mun hafa veribyggt kringum 1970 og er n Grgsadal. Vlundur sagi mr egar g heimstti hann heim dalinn sumar, a yfirsmiur ess hss hafi veri Halldr heitinn Sigursson listasmiur og smakennari Mihsum, astoarsmiur var Eirkur orbjarnarson hsasmiur Egilsstum og Jnas heitinn Ptursson f.v. alingismaur, sartilraunastjri Skriuklaustri fkk a vera me vegna hugasns framkvmdinni; " svona sem srlegur astoarmaur, ea nokkurskonar handlangari. En etta er nttrulega bara kamar, sju.

a leynir sr samt ekki hva Vlundur er ngur me "kamarinn", v hvernig hann stasetur hann skrgarinum sem hann hefur komi upp lengst inn rfum. egar Lra marsdttir og mar Ragnarsson heimsttu hann til a n af honum tali Ferastiklum RUV kom vel framhvernig hver og einn sem heimskir garinnverur a ganga hlfhring kringum listaverk eirra smianna og alingismannsins, eins ogm sj hr stiklunni Grasagarur meira en 600 m h.

IMG_7779

Vlundur vi fyrsta hsi garinum Grgsadal

Heimsknin sumar til Goans Grgsadal bar upp 19. jl, en svo er Vlundur stundum nefndur og jafnframttalinn vrslumaurhlendisinsog var hann heiraur degi slenskrar nttru ri 2015. ann 19. jl er vinlegaflagga hlfa stng dalnum. Vlundur sagi a svo vri vegna ess a ann dag ri 2002 hefu stjrnvldskrifa undir viljayfirlsingu vi Alcoa vegna byggingar lvers Reyarfiri og ljst ori a til yri Hlsln ar sem hluta vernannanoran Vatnajkuls yri skkt. Einhverjir sveitastjrnarmenn Austurlandihvttutil ess opinberlega, a austfiringar flgguu ennan dag til a fagnatmamtum austfirskri atvinnuuppbyggingu.

Aftur mtiflgguu unnendurvernanna ann dag hlfa stng, vi Skla feraflaganna og hvar sem v var vi komi hlendinu. Einn landvrur, sem flaggai hlfa stng varkostaur af rkinu, og var hann snarlega atvinnulaus. Vlundur frri eftir me flaggstng og gaf njum landverirkisins hana, en sagi honum jafnframt a hann yri bara a passa sig v a taka fr vinnunni rtt mean hann flaggai.San hefur veri flagga hlfa stng ann 19. jlr hvert Grgsadal, svo a s siur s n aflagur rum fnastngumhlendisinsnoran Vatnajkuls.

IMG_7787

Grgsadal leynir sr ekki hvaa hsgerhefur tt hug og hjarta Vlundar

g hefalla t bi a v a hafa fengi vinnu hj Vlundi 12 ra gamall og vinna undir hans stjrn hvert sumar til 17 ra aldurs ea anga til a steypanheltk hugann. Vinnan j Vlundi var reyndar mest vi mun strri byggingar en Vlundarhsin v essum rum voru sumar strstu steinsteyptu byggingarKHB reistaraf starfsmnnum Trsmiju kaupflagsins undir styrkri stjrn Vlundar. Er mr a til efaa annan tma hafi eins strt hlutfall ungra drengja fengi vinnu vi eins mikilmannvirki, voru oft ekki margir fullornir drengjahpnum, stundum Hermann Eirksson smiur og Reynir Kjerlf eir einu sem komnir voru af tningsaldri. egar kom a vihaldimannvirkja KHB seinni t s.s. slturhss, bakars og mjlkurstvar leitai Vlundur til okkar Djpavogs drengja me a kla veggiog glf me epoxy steypu.

En a er ekki aallegavinnansem g hef bi a me kynnum mnum af Vlundi, heldur viringin sem hann snir nttrunni og tilverurtti alls lfs snum forsemdum. Frg var gsin Hvannalindum sem Vegagerin lt stjrna hvenr hlendisvegir noran Vatnajkuls yru opnair a undirlgi Vlundar. Og sem dmi get g nefnta egar nja mjlkurstin Egilsstum var byggingu hafimrerlan veri rrisulli en vinnumennirnir og komi sr upp hreiri uppslttinum, kom ekkert anna til greina en a lta austeypumt ba ar til hn hafi komi upp ungunum snum, "enda ng anna gera stru hsi drengir".

IMG_0147

etta kvenna og karla nhs var lengi vi Hafnarhlmann Borgarfiri eystri, sennilega hafa Borgfiringar sjlfir s um smina en aleynir sr ekki hvert andagiftinvi hnnunina hefur veri stt


Streiti

au eru mrg annesin Austfjrunum sem vert er a skoa svo stundum umlyki au dulleg oka. Hrna sunni hefur tveimur annesjum veri ger ftkleg skil mli og myndum en a eru Hafnarnesvi Fskrsfjr og Kambanesvi Stvarfjr. vetur lt g fyrsta skipti vera af v a stoppa vi Streiti en a er strnd annessinskllu sem skiptir Breidalsvk og Berufiri. arna hafi g fari framhjtal sinnum gegnum tina n ess a stoppa. mars s.l.var farin srfertil a vira fyrir sr fjalli Naphorn sem gnfir yfir Streitisbnumen uppi vhfust tigangsdrengirvi Muharindunum, og leiddi s nturlega vist til manndrps, hungurmoraog a lokum sustu opinberu aftkunnar Austurlandi.

IMG_8181

Eyibli Streiti, fjalli Naphorn

Jrin Streiti telst landfrilega vera Berufjararstrnd en tilheyrirBreidalshreppi. ar, rlti austar, er ysti skaginn milli Breidalsvkur og Berufjarar sem nefnist Streitishvarf. sumar fr g svo aftur Streiti, en til a skoa a sem g hafi teki eftir vetur, a niur vi strndina m greina leifar af mannabygg. g hafi millitinni kynnt mr mli bkunum Breidlu, Bkollu (Sveitir og jarir Mlaingi) og jsgunum.

jsagansegir fr blinu Vafrastum og a var a bjarsti sem g vonaist eftir a finna sumar, v g gat vel gert mr grein fyrir hvar arir bir Streiti hefu stai. a er skemmst fr v a segja a eftir a hafa vafra um strndina ga morgunnstundkomst g ekki ann sta sem mr tti lklegast a Vafrastair hefu stai, vegna rafmagnsgiringaog nautgripa.

IMG_8112

Skrskambur semeraustast Streitishvarfi og Breidalseyjar baksn

avar margt a skoa essari fjgurra stunda gngufr. Svokalla trllahla er sunnan Streitishvarfisem nefnist Skrskambur. Sunnan vi hvarfi tekur svo Berufjararstrndin vi me landnmsjrinni Streiti, sem nefnt var Strti remur Landnmuhandritum. Landnmu segir; Skjldlfur ht maur, er nam Strti allt fyrir utan Gnp og inn rum megin til ss og til Skjldlfsness hj Fagradals Breidali. Hans son var Hleygur, er ar bj san; fr honum er Hleygjatt komin. a er v ekki vita hvaan essi Skjldlfur kom ea hver essi Hleygatt er, en Breidlu m finna vangaveltur um hvort Hleygar nafni hafi haft tengingu til Hlogalands Noregi.

Einnig m finna vangaveltur bk rna la, Landnmi fyrir landnm, ar sem v er velt upp a eir landnmsmenn austanlands sem ekki er nkvmlega geti hvaan komu hafi reynd veri af keltneskum uppruna, en gefin norrn nfn landnmu til a fela upprunann. etta m vel mynda sr egar stai er strndinniStreiti og vi blasir eyja me keltneskri nafngift suri, Papey.

IMG_8123

Vitinn Streitishvarfi

svo a Streiti hafi tt vnleg bskaparjr vi landnm er hn n eyi. Vita er a fram eftir ldum voru mrg bli Streitislandi, .e.a.s. Berufjararstrndinnifr Streitishvarfi a Npi. ar var austast Hvarf ea Streitishvarf sem fr eyi 1850. Streitisstekkur var austan og nean vi Streiti, sem fr eyi 1883 eftir a brinn brann ann 7. Desember. ar brunni inni au hjnin Sigurur Torfason og Sigrur Stefnsdttir eftir a hafa bjarga t brnum snum sem heima voru, en ttu ekki afturkvmt fr v a reyna a bjarga knni r brennandi bnum. Reisturhefur veri minnisvari um atbur ennan vi jveginn rtt fyrir ofan bjarsti, enn m vel greina hvar brinn st.

IMG_8135

Streitisstekkur, sj m mta fyrir bjarrstunum miri mynd til vinstri

Vafrastair var svo bli sem st sunnan vi Streiti, milli Streitis og Nps, sem sumar sagnir segja a hafi stai svo nlgt fjallinu a eir hafi horfi undir skriu. eirraer fyrst geti 1367 og sast eftir heimild fr v 1760. Vafrastair hefur verijsagnakenndur br lngu eftir a eirra var sast geti, sgu eim tengdumm bi finna jsgum Sigfsar Sigfssonar(I bindi bls 288) og Jns rnasonar (III bindi bls 435). Einhverstaar m samt finna jsgu heimfra Np en a er ekki lklegt a sgusvii s ar, vegna ess a fliskerin sem sagan greinir fr eru a langt fr bnum Npi a au eru ekki sjnlnu.

IMG_8170

Hugsanlega eru skerin sem fjrst eru ar sem Vafrastair hafa stai

jsagan fr Vafrastum segir fr eineygu Mrukollu. Bndinn hafi ann si a f fstru sna hruma af elli en fjlvsa til a segja sr hvaa f vri feigt a hausti og sltrai svo v f sem hn valdi. egar kerlingin var v sem nst blind orin leiddi hann hana a rttarveggnum eitt hausti. ar stendur hn egjandi um stund en bendir svo eineyga mrukolltta kind, rytjulega, og segir allt f itt er feigt sonur sll nema Mrukolla.

etta haust tk Vafrastaabndinn ekkert mark fstru sinni og lgai v f sem honum sjlfum sndist. Veturinn var snjungur og stormasamur me tilheyrandi hagaleysi. Seint afangadag br til betra veurs og skipar bndinn smalanum a beita fnu ara rifi sem st uppi fjru. mean sat hann inn b og tlgai sig hangikjt af rifi r sauasu.

Smalinn kom gluggann heima b og segir; ykkt er n rifi bndi. Hva kemur r a vi svarar bndinn og heldur fram a sneia af rifjunum. segir smalinn ynnast fer n rifinu bndi. Bndinn svarar ekki en heldur fram a ga sr hangikjtinuar til allt er bi. segir smalinn "allt er n af rifinu". heyrirbndinn fyrst briminu og ttar sig v a smalinn vi fsem var fjrubeitinni rifinu. egar hann kom t var allt f hans komi sjinn og aeins rak eina kind a landi r briminu, en s var eineyga rytjulegaMrukolla.

Bndinn var svo reiur yfir missi snum a hann henti henni umsvifalaust brimgarinn, en aftur skrei eineyga Mrukolla land. Eftir a hafa henthenni rvegis sjinnog hana falt reki land, gafst hann upp. En um vori var Mrukolla tvlembdaf gimbrum og allar r gimbrar sem t af henni komuuru tvlembdarannig a t af eineygu Mrukollu var fljtleg mikill fjrstofn. Bndanum a hafa veri svo miki um etta a hann flutti fr Vafrastum og hafa eir veri eyi alla t san.

r eru til margar jsgurnar fr essu annesi. Ein saganseigir fr bndanum Skrskambi sem a hafa veribrir Skrsbndans sem bj Skri. eir brur voru hlftrll sem mtti heyra kallast egar kyrrt var morgnana. Eins hef g heyrt a riji bririnn hafi bi Hellisbjarginu Papey og hafi teki tt samrum brra sinna. Sjnlna er milli essara staa en miki hafaeir brur veri raddmiklir ef eir hafa heyrt hvorir rum.

Einnig eru til sgur fr Tyrkjarninu ri 1627, ar sem segir fr hetjudum bndans Streiti. Tyrkjarnssagasegir fr v egar Streitisbndinn forai flki snu undan Tyrkjum fr Streiti yfir Breidal, en hfu rningjarnir egar hnepptflki si bnd og sett yfir a gslumenn sem flu til fjalls egar Streitisflki bar a gari.

jsagnaritaranum Sigfsi Sigfssyni finnst hins vegar Tyrkjarnssaga segja undarlega fr, v miavi hvernig landi liggurs mun lklegra a Tyrkir hafifari Berufjarastrndina lei sinni Breidal og fari fyrir Streiti lei sinni s. etta hefurSigfs a segja um Tyrkjarnssgu "er v einkennilegt er a a msar sagnir hafa geymst ea myndast utan vi sguna sem eru einskonar vibtur vi hana og uppfylling. r sagnir lsa varnartilraunum manna er sagan segir fr en sleppir eim atrium.

Eitt af eim atrium sem Tyrkjarnssaga sleppir er munnmlasagan um bndann Streiti sem sagur er hafa veri lei me timbur r Breidal yfir Streiti egar hann mtti 18 Tyrkjunum rtt noran vi Skrskamb lei fr Streiti austur a si Breidal. ar rngum stg granda hann eim 18 talsins. Um ann atbur vitna m.a. rnefnin Tyrkjaur, Timburklettur og Tyrkjahamar.

Munnmlin segja mist a Streitisbndinnhafi n sl Tyrkiname planka fram af klettinumofan urina ea slegi rot mestai. Tyrkjarnssgu sjlfri er sagt fr timburflutningamannisem var lei r Breidalupp Hra en egar hann var Tyrkjann var aftan vi sig var hann svo nskur timbri a frekar en a fora sjlfum sr timburlaus lt hann Tyrkina n sr.

Hvort sem Streiti hefur upphaflega heiti Strti eins og Landnma gefur til kynna og veri landkosta jr alfaralei, breytir a v ekki a hn hefur veri eyi ratugi. Mia vi ann mlskilning sem lagurer nafni Streiti n dgum er a dregi af v a streitast ea strita og gti v veri hi rtta nafnmia vi jsgurnar. Enda var ekki laust vi a hendingin r texta Bubba, Vonir og rr, fylgdu mr essu eyistrandar rlti.

ar sem skrian fll skrar stu

minningar um hendur sem veggina hlu.

Myndir af flki sem lifi hr um stund

me kindur og ktt, beljur og hund.

IMG_8128

Minnisvari um hjnin sem brunnu inni vi a bjarka knni Streitisstekk


otuslir

Hvort sem efnaslar eru r lausu lofti gripnir ea ei, eru otuslir a ekki, r getur hver maur s dag og dag sem ltur til himins heiskru. Svo m velta v fyrir sr hva fer fram fyrir ofan skin daga sem au ekja himinhvolfi.

IMG 5025

otuslir yfir Egilsstum 2. jn s.l.

Hfundur essarar su hefur haft skjaskoun a hugamli fr v hann fyrst man, og gert otuslum ur skil hr sunni og m sj hr. var bent a kveinn vsinda verkfri vri gangi himninum svo kllu geoenginrering.

a sem kalla m otuslir er sagt af tvennum toga, .e. cemtrail (efnaslir) ea contrail (sli faregaotna). otuslir hr denn entust nokkrar otulengdir fyrir aftan otuna san var himininnaftur jafn blr og ur, a er r sem kallaar eru ensku contrail. N dgum krota oturnar himininn vers og kruss lkt og herotur voru ltnar gera hersningum hr ur fyrrme hjlp efnaformla, svo li hver sem vill samsriskenningasmiunum.

N ber svo vi oftar a sl otnanna vera himininn og skilja eftir sig skjasla svo jafnvel getur dregi fyrir slu ef ngu margar otur eru ferinni. etta gerist samt ekki alla daga rtt fyrir ltlaus feralg trista um himininn, ess vegna eru kenningar uppi um a ekki s allt me felldu.

eir "sem sj samsri hverju horni" telja ennan dagamun sem er snileika otuslanna vera vegna efnasla sem stafi af fikti vsindamann og heryfirvalda sem fram fari suma daga, eins geti kvenar astur s.s hitastig loftsins sem flogi er gegnum valdi slinn. Samt sem ur er etta mun algengara fyrirbri en var fyrir fum ratugum san.

Frur maur um flug sagi mr a s munur sem vri v hve sli otna vri snilegri n en okkar ungdmi stafai af v a miki a lofti vri teki gegnum otuhreyfilinn sem skilai sr sem heit gufa eftir, en ur fyrr hafi einungis hitinn vegna brennslu eldsneytisfari gegnum hreyfilinn. etta geri a a verkum a miki meira skjafar vri eftir otum dagsins dag.

Hvort sem etta eru efnaslir ea gufustrkarsem stafa af nrri gerotuhreyfla er gnin kringum etta fyrirbri undarleg. Flestir glejast yfir slskinsstundunum ess vegnatti fyrir lngu a vera fari a heyrasthlj r horni vegna essara skjasla af mannavldum sem strika himininn.

mean a eir sem hafa or fyrirbrinu eru afgreiddir af"frustu vsindamnnum" og "upplsandi fjlmilum"semflk "sem sji samsri hverju horni" er ekki nema von a eir sem hafa velt mlinu fyrir sr lti lti fyrir sr fara. Fjlmilamnnum sem vilja upplsa mli vri nr a kynna sr a og upplsa fyrir almenningi hva er ferinni, frekar en a lta a eitt ngja a birta opinberar frttatilkynningar af internetinu.

Vi skulum tta okkur v a svo kllu "vsindi" eru v sem nst trarbrg okkar daga, og svokallair srfringar eirra "stuprestar". v tti hver og einn a lta upp af skjnum til himins og velta v fyrir sr hva ar er ferinni. a gti veri a yri lyktunin v nnur en sj m skjnum sem niurstu frustu vsindamanna.

IMG 6334

otuslir Egilsstum, eftir a r eru farnar a leysast upp

IMG 5523

otuslsem flogi er ara otusl sem farin er a breia r sr

IMG 5524

Trleiki himinsins eftir yfirflug otna


mbl.is Efnaslar r lausu lofti gripnir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Stridmur, Jns og sra Jns

Undanfari hafa birstfrslur hr sunni afdauadmum yfir aluflki fyrr ldum austanlands. mars s.l. var sustu aftkunnar Austurlandiger skil og adragandahennar. sastabloggi birti g frsgn Magnsar Helgasonar af Kjlsvkurmlum, ar sem tvr manneskjur voru teknar af lfi og tvr hddar samkvmt laganna boi. N tla g a leggja t fr nokkrum mlum sem fru illa me flk, ar sem daudmar voru upp kvenir n ess a vera fullngt.

stan fyrir v a essi ml hafa leita hugann eru m.a.a um sumt af essum lesa jsgunum, og essar jsgur er hgt a sannreyna vegna ess a um essi ml hafa varveistdmskjl sem seinni tma menn hafa rannsaka og rita um. jsgur voru eitt af mnu hupphalds lesefni sem barn, essu tku eir eftir sem mig lu og gegnum tina hefur safnast migbkur sem hafa jsgur a geyma samt efni tengdu Austurlandi. Lengi framan af gaf g mr ekki tma til a lesa etta efni, en hafi a alltaf bak vi eyra a gera a egar tmi gfist. Sasta eitt og hlfa ri hef g haft tma en kemur ljs a jsgur eru ekki ktar bbiljur heldur fara nr sannleikanum en opinbera jarsagan.

SESSELJA HAMRA-SETTA

Fyrir stuttu rakst g sguna haf Hamra-Settusem hefur beint a geyma fyrstu heimildir um Egilsstai en a er eins og a s staur hafi ekki veri yfirbori jarar fyrr en 16. ld, svo merkilegt sem a n er af sta sem hefur talist krossgtum jbraut allar gtur san. Algengasta tgfa jsgunnar af Hamra-Settu segir reyndar ekki fr neinu Egilsstum, heldur af tilegukvendi Borgarfiri eystra. En egar nfn jsgunnar eru borin vi tiltkar opinbera heimildir m finna smu nfn og jsagan hefur a geyma dmskjlum vegna mors sem Sesselja Loftsdttir var dmd sek um Egilsstum 16. ld mlaferlum runum 1541-1543 skmmu fyrir siaskiptin 1550.

Sesselja var fundin sek um a hafa myrt mann sinn Steingrm Bvarsson sem lst ri 1540. Upphaflega var ekkert tali athugavert vi andltSteingrms, hlfu rieftir tfr hans var lk hans grafi upp Vallneskirkjugari til rannsknar vegna orrms sem var uppi um a Sesselja hefi bana honum flagi vi vinnumann sinn, Bjarna Skeggjason, en au voru rj heimili. Sesselja eignaist barn me essum vinnumanni snum og a sem meira var a vinnumaurinn hafiur tt barn me dttir Sesselju. eir sem rannskuu lkSteingrmsskjalfestua ekkert finnist lkinu sem benti til manndrps en einhverra hluta vegna breyttu eir sa framburi snum fyrir rtti.

Eftir daua Steingrms, en ur en Sesselja var sku um mori, hafi hn selt jrina Egilsstai ngranna snum, Birnibnda Eyvindar og eru eir kaupsamningar til, en eimkom fram a au hfu gert me sr skipti Egilsstum og Hlalandi Borgarfiri eystra samt v sem Bjrn tti a greia milligjf reiuf. S fyrirvari var samt essum kaupsamning, af Bjrns hlfu, a ekki mttu verameinbugir eignarhaldi Sesselju og gengu kaupin ekki a fullu gegn fyrr en a vri komi ljs. Fyrirvarinn hefur sennilegast komi til vegna erfarttar dttir Sesselju til Egilsstaa, sem sar kom ljs a hn hafi framselt til Sklholtskirkju.

Eftir a eir sem rannskuu lk Steingrms breyttuvitnisburi snum var Sesselja dmd til daua fyrir mor, en vinnumaurinn ekki, Egilsstair voru gerir upptkir af rkinu .e.a.s. til danska kngsins. etta var ekki til a minka mlaferlin og v er til margra ra heilleg saga af essu tmabili mlskjlum. Eigendur Egilsstaavoru nefnilega ornir rr, Bjrn bndi Eyvindar sem hafi keypt alla me fyrirvara, Sklholtsbiskupstll sem taldist eiga mti rkinu eftir a eir hfu veri dmdir af Sesselju vegna mors.

dmi Sesselju var athyglisver kvi um a a ef hn gti fengi 12 mlsmetandi menn til a sverja fyrir sakleysi sitt slippi hn vi daua, ar a auki varkvi til vara um a hn gti innan tiltekins tma leita sr gria dmkirkjum landsins annahvort Sklholti ea Hlum, sem hn geri a Hlum. etta bendir til a dmarar hafi ekki haft hreina samvisku varandi dauadminn. Til eru mlskjl ar sem hn leitar nirSklholtsbiskups, ri eftir a hn nr grium Hlum, egar biskup er erindrekstri Hrai m.a. vegna Egilsstaa mla, ar ferhn fram syndaaflausn vegna hrdmsbrotsins me vinnumanni snum.

ar sem mlskjlum lkur, ar lkur einnig opinberri sgu Sesselju Loftsdttur Egilsstum, og ekki er vita til ess a hnhafi sest a Hlalandi Borgarfiri eystra og jsagan minnistekki ann sta. Enda er ekki tiloka a ar s fer allt nnur saga sem byggi svipuum nfnum, ea au hafi brenglast a einhverju leiti mefrum jsagnaritara.

NR SIUR

Siaskiptinuru slandi um mija 16. ld. au eru talin vera a fullu framkvmdme aftku Jns Arasonarbiskups Hlum ri1550, en hann var hlshggvinn um hausti a rsamt sonum snum Sklholti. Sibreytingin hfst samttluvert fyrir aftkuJns Arasonar, v ri 1539 valdi gmundur Plsson biskup Sklholti Gissur Einarssonsem sinn eftirmann og var hann vgur biskup a gmundi lifandi. Gamli biskupinn s brtt eftir vali snu, egar skoanir Gissurar komu ljs. Vori 1541 komu danskir hermenn til slands oghandtku gmund gamla biskup, tluu a flytjahann t til Danmerkur en hann lst leiinni. Gissur Einarsson hafi frjlsar hendur vi a koma hinum nja si hva Sklholt varai, en var ltigengt vi sibreytinguna mean Hlabiskupsdmi var enn rammkalskt.

a var v ekki fyrr en Jn biskup Arasonhafi veri lfltinn sem hgt var a hefjast handa a fullum krafti vi sibreytinguna. Me henni fluttust eigur kirkjunnar a miklu leiti hendur Danakonungs .e. rkisins. Vi ajukust tk Dana til muna hr landi, ekki sst verslunarmlum, ar sem eir komu m.a. hinni illrmdu einokunarverslun 1602. Margt anna breyttist vi siaskiptin, m.a. var ll lggjf strangari og ri 1564 gekk gildi svonefndur stridmur, sem var grimmlggjf siferismlum. m segja a kerfi sslumanna og lgsagnara rkisins hafi veri komi til a framfylgja lggjf sem kenndi sig vi sibt samvinnu rkis og kirkju. Sslumannsembtti vorueftirsttenda gtusslumenn ri tekjum snum eftir v hversu dugandi eir voru a framfylgjalgunum.

a er umrti siaskiptanna sem Sesselja Egilsstumer sku um mori Steingrmi manni snum og um hrdmsbrotme vinnumanni snum. Athyglisvert er a hn verur sr t um gri vegnadauadmssnum Hlakirkju sem var enn biskupsdmi Jns Arasonar. egar hn leitar syndaaflausnar heima Hrai ri 1544 er a hj sibtarbiskupnum Gissuri Einarssynisem hlt Sklholt, enda fkk hn ekki aflausn. a m tla a rlg Sesselju hefu ori enn grimmarief siaskiptin hefu veri gengin gegn egar mlaferlin hendur henni stu.

a hefur um langan tma veri, - og er enn siur eirra sem lgin setja a fegra tilgang eirra. Vi siaskiptin voru essi lg kennd vi sibtarmenn. Stridmur sem kom til skmmu eftir siaskiptin og lgfestur var alingi ri 1564 var ekki kominn til sgunnar egar mlaferlin Egilsstum ttu sr sta. Vi siaskiptin slandi komrki inn affullum unga dmsmlum jarinnar, og var a kllu sibt.

Sibteru einhverrgustufugmli lagalegu tilliti, s liti til ess tmabils sem eftir fr.v annan tma hefur ekki rum eins fjlda almgaflks veri sltra nafni laga sland, yfirstttinni til ga. nafni stradms var konum drekkt, karlmenn hlshggnir, jfar hengdir og eir brenndir sem vissu meira, sakair umgaldur. Galdrafrigekk gar slandimesibtinni, a hafi veri rhundruumfyrr sema frtrllrei Evrpu. a var svo a segja tiloka fyrir almgaflk a verjast skunum sem runnar voru undan rifjumsibtar.

DAUADMDUR DMIR TIL DAUA

Til voru menn sem hfu uppi buri via verja sig gegn stradms valdinu. Einn af eim var Jn Jnsson Litla Steinsvai Hrarstungu sem var a vel lesin a hann gat frtt sslumann og medmendur hans hvaa siferislgmlumBiblunnar stridmur hvldi. Hann var samt sem urdmdur til daua samt Kristnu Rustikusdttur grundvelli laga stradms ri 1791.

Kristn var 37 ra ekkja og Jn hafi nlega misst eiginkonu sna. Jnhafi ri Kristnu sem vinnukonu heimili Litla-Steinsvai. Hfu au hugsa sr a giftast, en ar sem Kristn hafi ur eignast barn utan hjnabands me Magnsi brur Jns, var eim bent a meinbugir gtu veri hjnabandsformum eirra og vissara vri fyrir au a skja um leyfi til konungs. ur en svar barst vi mlaleitan eirra var Kristn ltt og eignuust au barn.

kran hendur Jni Jnsyni og Kristnu Rustikusdttur byggi a stridmurgeri r fyrir v a dauarefsing vri vi v a maur eignaist barn me brur sns konu. essi lagark munu hafa veristt 3. Msebk ar sem taldar eru upp r konur sem karlmnnum er leyfilegta leggjast me, og hfu sennilega ess vegna lent inn daualista dmsins.

Mlsvrn Jns byggi v a ekki vri um brot Mseslgumra ar sem Kristn vri ekki konabrur hansheldur frilla eirra brra beggja sem eir bir hefu eignast me barn. En Magns var essum tma, kvntur annarri konuog bj Seyisfiri, hann og Kristn hfu aldrei gifst. Jn bentim.a. 5. Msebk 25:5 egar brur ba saman og annar eirra deyr n ess a hafa eignast son skal ekkja hins ltna ekki giftast neinum utan fjlskyldunnar heldur skal mgur hennar ganga inn til hennar, taka hana sr fyrir konu og gegna mgskyldunni vi hana. Lg stradms sem byggi tilmlum Msebkar ttu hvergi vi eirra tilfelli, v andi Mseslaga vri allt annar. arna vri v um barnseignarbrot a ra, og mesta lagi tvfalt hrdmsbrot, sem mtti sekta fyrir en vri ekki dauask.

En vrn Jns Jnssonar breytti v ekki a bi voru au Kristn dmd til daua og beirrateki til skipta. En eitthva hefur vlst fyrir sslumanni a f dminn fullnustanog var hann a taka Kristnu sitt heimilitil a halda henni til fanga, ekki er vita hvar Jn dvaldi ar til dmnum skyldi framfylgt. A 6 rum linum berst san svar vi fyrirspurn eirra til kngsins, um a hvort meinbugir su giftingarformum eirra, svari var a eir vru engir.

egar svo er komi er dauadmurinn r gildi fallin en eftir stendur eignalaust flk sem hafi ar a auki ekki nokkurn ar af vinnu sinni 6 r. au Kristn og Jn giftustog byrjuu bskap orbrandsstum Vopnafiri sem var jr eiguslsmannsttarinnar. a m v segja a ml Jns og Kristnar hafi veri leyst me ntmalegum htti s liti til ess hvernig almgans lglega eignaupptaka dagsins dag er leyst eftir a flk hefur veri bori t af heimilum snum krafti lglegra okurlna. v n er boi okurleiga rum eignum sem slsaar hafa veri undir fjrmlavaldi svipaan htt. Allt nafni fjrmlastugleika, laga og rttar.

a merkilega vi Jn Jnsson er a hann er sar vinni dmkvaddur til a dma yfir manni sem hafi eignast sitt 4. lglega getna hrbarn og tekur ar tt v me sslumanni a dma manninn til daua. S dauadmdi fr vinarasto valdamanns vi a skjta mli snu til ra dmstigsog er ar dmdur skn saka. annig m enn og aftur m sj lkindi a fornu og nju hva afstu Jns Jnssonar vara, almgamaurinn er sannfrur um a lg skuli vira.

UMRENNINGUR GERUR A FFU

Um Mjfiringinn Hermann Firi eru til margar jsgur og tti hann bi gldrttur og visjrverur. Mlaingi 32 2005 hefur Vilhjlmur Hjmarsson teki saman tarlegt efni af mlskjlum sem til er um rttarhld sem fram fru Firi ri 1813. En ar segir fr rlgum Eirks lafssonar tvtugs manns sem veri hafi hj hrashfingjanum Hermanni Firi, sennilega sem niursetningur. Hermann kri hann fyrir a stela fr sr mat og kom honum fyrir sslumann sem dmdi Eirktil hingar og fjrsektar sem ekki var um a ra agti hann greitt.

etta leiddi til ess a Eirkier komi geymslu hj Sveini bnda og hreppstjra Krossi Mjafiri til gslu mean fjrsektin er greidd. svo Sveinn hreppstjri yrfti a fa Eirk fkk hann ekkert tillegg til ess fr rkinu .e. sslumanni,enda eir gerir a hreppstjrumsem voru okkalega efnair og a voru hjnin Krossi. En ekki mtti hreppstjrinnnotast vi Eirk til vinnu. Sveinn kemur Eirki fyrir i kleyfum hamravogi niur vi sj svo hann sleppi ekki r haldinu og hyggst fra hann ar, etta gerir hann samkvmt rum sslumanns.

Eirkur sleppur r haldinu og leggst flakk upp Hra ar sem hann verur a stela sr til matar, nst svo ar og er skila til Sveins Krossi sem hefur hann heima vi, en aan sleppur hann stuttu seinna og leggst flakk Norfiri ar dmir sslumaur hann til enn frekari fjrsekta og rlkunarvinnu " hinu slenskafangelsi" og til greislumlskostnaar. San er Eirkur aftur sendur til Sveins bnda og hreppstjra Krossi til varveislu uns hgt veri a fullngja rlkunnar dmnum " hinu slenska fangelsi".

annveturinn tekur Sveinn upp v a lta Eirk vinna me heimilisflki Krossi m.a. vi sjrra og virist a hafa ori til ess a Eirkur er til fris, enda m tla a stainn hafi hann fengi fi og hsni vianna heimilisflk. En egar Krossverjar eru a taka upp btinn eftir einn sjrurinn dettur Eirkur niur brkvaddur, ann dag hittir svo a Sveinn er kaupstaarver Eskifiri. Sveinn fer svo me lk lafs bt, samt fleirum inn Mjafjr, nstasunnudegi og hyggst hitta prestinn Firi. ann sunnudag messar prestur ekki svo eir hittast ekki, fer Sveinness leit vi Hermann "hfingja" Firi a f lnaar skflur svo mtti jarsetja lk Eirks. En hanner upphafi essarar atburarsar framfri Hermanns, sem sinjarSveini um alla asto.

Veurtlit hafi veri slmt ennan sunnudag, Sveinn og Krossverjar fara san randi t Mjafjr eftir a komi er afleitt veur. En n landi Krossi me erfiismunumn lksEirks sem hvarffr bori. Upp r essu hefjast mikil rttarhld sem fram fara Firi sem enda me v a aleigan er v sem nst dmd af Sveini bnda Krossi, sem var fjarstaddur vegna heilsubrests, miki af fjrmunum Sveinsfara mlkostna sem sslumaur og rekendur mlsins skiptu milli sn. Forsendur dmsins voru m.a. r a varsla Sveins Eirki hafi veri svo slk a hann slapp margsinnis r haldinu auk ess sem hann hafi a endingu brka hann til vinnu Krossi og tnt a lokum lkinu.

Erfitt er a fra svona mlatilbna til ntmalegs rttarfars, en m greina lkindi me mltilbnai essa mls Firi og lagaumhverfis vegna lglegra innflytjenda dagsins dag, ar sem regluverki bur upp a lgfrir menn einir geti fari me umbo flttamann kostna skattgreienda boi rkisins. En dag eru breiu bkin fleiri, en hreppstjrans Mjafiri denn, til a standa undir mlskostnainum.

AUMUR LUR

a mtti tlaa ala landsins hafi veri svo varnarlaus og aum a valdsmenn hafi vai yfir flk a vild sinni me lginein a vopni. En jsgunum m lka finna frsagnir af v hvernig alu flk lt valdsmenn finna fyrir v ann htt a aumt hefi tttil afspurnar.

jsgum Sigfsar Sigfssonarsegir fr Bjarna Einarssyni sem bj 18. ld Brarstum Lomundarfiri, Austal Seyisfiriog Krossi Mjafiri og jafnvel var. jsgunni er Bjarni sagur eiga Snjlaugu systir Hermanns Firi, en ttum Austfiringa er kona Bjarna talin Gun dttir Pturs Nikulssonar Breiavai og Snjfrar systur Hermanns Firi. Hann var talinn gldrttursjnhverfingamaurog greina sagnir Sigfsar aallegafr v hvernig hann ni a leynasuajfnai hva eftir anna og m.a. me v a f sem hann stal sauunum fr til geyma fyrir sig.

Sigfs segir svo fr viskiptum Bjarna vi Jn Arnrsson sslumann Egilsstum, sem sennilega hefur veri a sem kalla var lgsagnari, svona nokkurskonar sslufulltri dagsins dag.

a var fyrri rum Bjarna Austdal a sagnir segja a a Jn sslumaur Arnrsson hafi dmd frndkonu Bjarna til hingar fyrir lglegan barnsgetna. Hn var Mjafiri og tti mrgum of harur dmurinn. Bjarni bau a gjalda f fyrir hana en vi a var alls eigi komandi og kom s orrmur ljs a arflega harur tti dmurinn.

En hva sem v var satt lt sslumaur fullngja dmnum og var stlkan hdd vgarlaust. etta svei Bjarna mjg. Svo segja menn a egar sslumaur rei upp yfir fr hingunni me fylgjara snum sat Bjarni fyrir honum. Bjarni geri fylgdarsvein sslumannsins avaran um a a heillavnlegast vri fyrir hann a fara lei sna. Tri hann a svo mundi vera og hlt fram nokkurn spl og bei ar. En Bjarni greip annarri hendi fyrir brjsti sslumanni og spyr um mlsrslit.

Hann sagi sem var og heimtar a Bjarni sleppi sr. "Nei," sagi Bjarni, "en hafi r n gert rtt essu gagnvart mannarskyldu yar." "Lgin heimila a," segir sslumaur, "ea hva viltu, kotungurinn, kenna mr rttarganginn?" Eigi vil g a en rtt minn og minna vil g hafa af yur sem rum," segir Bjarni, "og eigi arfa harbrstni. Menn batna ekki vi hana." "g dmi rtt lt mig lausan," segir sslumaur og tlar a slta sig fr honum, en a tji eigi. "Ekki nenni g a sleppa yur svo a g geri yur eigi ur minningu," segir Bjarni, "og mun g n dma yur lkan htt og r dmdu ltilmagnann. Skulu r n reyna hversu s hing er mjk. r eru ekki saklausari en stlkan."

Eftir etta kippti hann sslumanni af baki og htti eigi fyrri en hann hafi hirt hann sama htt og hann hafi lti hirta frndkonu Bjarna ur. Skildu eir svo og er sagt svo a sslumaur rtti ar aldrei hlut sinn. (js. Sigfsar Sigfssonar V bindi bls. 328-329)

TLAGAR FSTURJARARINNAR

egar la tk lgbundnasibtina m segja a reii Gus hafi fari lta sr krla landinu bla. Nttruhamfarir bttust vi gnarstjrn og einokun, sem komi hafi veri landinuaf eim sem me vldin ssluu. Smm saman komstrbyrg almgans a stig a ekki var eftir miklu a slgjast fyrir slekti.

19. ldinni streymdi margtalmgaflki vestur um haf leit a bttum lfskjrum. a er athyglivert a egar rengir a slandi er a dugandi aluflk sem hverfur r landi og getur sr gs ors njum heimkynnum, svo a tla mtti a eir sem me valdi fara egar efni er komi ttu fyrstir a fljtafr bori,en svo hefuraaldrei veri landinu bla.

ldunum 18. 19. og 20 var a rtt eins og eirri 21.,preltar stjrnkerfisinsstu eftir heima, sslumenn, lgspekingar, prestar og bankamenn. , eins og n hinu "svokallaa hruni", var ekki nokkurrf meal annarra ja eftir atgerviessara ginga.eir stu eftir vi aendursa skapnainn me nrri mynd, og kvu a n skyldi ekki nota mynd sibtar ea hva anna a sem ur hafi veri upphugsa, n skyldi aheitahagvxtur og fjrmlastugleiki.

virnir stjrnmlamenn sem sem sumir hverjirtldu flki tr um a eirvru a frna sr vi flrmokstur nafni velferar, jusu lktog sktadreifararskuldaklyfjum slektisins yfir heimili landsins semkostai marga barnafjlskylduna tbur og tleg fr ttlandinu. Allt gert nafni fjrmlastugleika og hagvaxtar. Svovera smu launegar rkisinshissa a val almgans skuli ekki vera um a a halda afrekum eirra lofti, eftir ahafa endurreist gamla geieinu sinni enn, me llum snum stradms-sibtta hagvaxtar vttingi.

Flki sem fr vestur um haf ldinni 19. hefur geti sr gott or svo a ferilskrinhafi verirrfr embttismannakerfi ttlandsins. Afkomendur ess flks minnast gamla landsins me stolti og ar m sj a afkomendur fyrirvera sig ekkifyrir a vera komnir t af almga flki sem dmt var af slektinu heima gamla slandi.

Hr m sj eftirmli eins afkomenda Kristnar Rustikusdttir, eirrar sem dmd var til daua og ger eignalaus mean bei var eftir svari konungs, fyrir a a vera frsk vinnukona barnaheimili ekkjumanns sem hn hafi kvei a giftast.

a var ekki rkast hinnar slenzku jar, sem vestur flutti fr menningarlegu sjnarmii skoa, eir voru flestir ftkir, en eir ttu andlegan au og manndms yfirburi, sem haslai eim vll meal bestu manna hj hvaa j, sem hefi veri. eir voru karlar krapinu margir slenzku leikmennirnir, bi hva vit, framtakssemi og hfingsskap snerti, og flestum og jafnvel llum byggum slendinga voru essir afbura menn hrashfingjar, sem hfu og herar bru yfir fjldann. Sigbjrn Sigursson Hofteig, sem alla sna t hr vestra var hrashfingi Lyon County Minnesota. Hann var Austfiringur a tt og uppruna, fddur Breiumri Vopnafiri, 31. Desember 1841 Fair hans var Sigurur Rustikusson, bnda Breiumri Bjarnasonar. Kona Bjarna var Kristn Rustikusdttir orsteinssonar bnda Kreksstum og var.

LG OG LGLEYSA

Stridmur var verkfri fgrugra valdsmanna og jafnvel siblindra sadista, semnota var til a vlaeignir af alu bndum og halda vinnuflki nau. N dgum fara valdsmenn rkisins fnna sakirnar egar eir, samt fjrmlastofnunumog lgfringum eirra, slsa undir sig eigur almgaflks me regluverki verbttra okurvaxta svo jarar vi skipulegaglpastarfsemi. Vextirog verbtur af talnaverki tkuustekki fyrr ldum, v urfti stradminn til, sem n hefur veri afnuminn r eignaupptku lgunum.

N er mlatilbnaurinn af tarandanstoga, vertryggir okurvextir me belti og axlabndum vegna vermta sem aldri vera til nema fyrirvinnusemi flksins. Sem vinnur fyrir slekti sem hefur ekki anna til brunns a bera en tk kerfi semer nota til a skla flk fr vggu til grafar a hlta lgum semhefur veri komi fyrir sjnhverfingar frra grugra aurapka.

au lg eru, n sem fyrr, silaus egar kemur a hjartanu og eiga sr engabt fyrirlagaboinusta," skalt elska nunga inn eins og sjlfan ig".

Heimildir;

Sakaml Sesselju Loptsdttur og munnmlasagan af Hamra-settu / Austurland III bindi bls. 105-117 Halldr Stefnsson.

Molar r sgu / Flk og saga bls. 114-133 Benedikt Gslason fr Hofteigi.

Eirkur lafsson sasta vir- og vilok / Mlaing 32. rg. 2005 Vilhjlmur Hjlmarsson.

jsgur, Vsindavefurinn, Wikibedia og fleira sem linka er bloggfrslunni.


tjn konur og flki Kjlsvk

jsgum Sigfsar Sigfssonar I bindi eru "Sgur af stu vldum" ar sagt fr Kjlsvkurflkinu undir kaflanum "Refsidmar drottins".Sfrsgn er a miklu leiti tekin upp r Desjamrarannl sem sra Halldr Gslason hafi rita nokkrum rtugum eftir a eir atburir gerust sem jsaga Sigfsar greinir fr, sakamli sem upp komu byrjun18. aldar afskektu vk sunnan undir fjallinu Glettingi. Kannski hefur essi jsaga Sigfsar svo ori til ess seinni t a fari var a grennslast fyrir um sannleiksgildi hennaraf tiltkumheimildum.

Nna jlfrum vi hjnin fyrsta skiptiakandi um fjallveginn ofan vi vkurnar suur afBorgarfirieystri, leiina Lomundarfjr. ur hafi g flogi me Stefn Scheving flaga mnum yfir etta svi og s hva a er torfari vegna endalausra fjalla og brattlendis. egarvi flugum arname strndinni seint vetur rifjaist upp frsgnin af rlgum flksins Kjlsvk,sem var a hrifamikil a nafni vkinni hafi greipst mr minni fr v g las um Kjlsvkurmlin fyrir nstum tveimur ratugum san. En vkinaekkti g um leiog Stebbisagi arna er Glettingur.

Kjlsvk

Kjlsvk vareitt afskekktasta bli slandi

Svo var a litlu eftir a vi Matthildur frum umrdda fer um etta svi, svo a ekki ttum vi kost v a fara Kjlsvkv anga kemst enginn nemaftgangandi, a essi afskekkta vk leitai aftur hugann og g kva a lesa frsgnina um flki aan aftur og kanna bakgrunn hennar. Frsgnin sem g las var ekki jsagan heldur greindi hn frv hva kemur ljs egar allar tiltkar heimildir eru skoaar. Hn er tmaritinu Glettingi og tla g a leyfa mr a birta hana stytta hr eftir.

Ein stan fyrir v a sagan bankai upp aftur og aftur nna jl var nlegur diskur Bubba Morthens sem heitir "18 konur" og var spilaranum blnum um tma. ar tekur Bubbiupp hanskannfyrir konur v rtti sem r hafa veri beittar gegnum tina og syngur um 18 konur semdrekkt var ingvllum krafti Stradms. En konunum sem drekkt var me essu lagaboi voru mun fleiri svo a ekki hafi a alltaf veri gert me vihfn ingvllum og ekki voru a sur ftkir karlar sem mtti gjalda fyrir ennan lagabkstaf. Lg stradms bitnu fyrst og fremst ftku flki og um a vitna mlaferlin hendur flkinu Kjlsvk.

Drekkingarhylur

Me Stradmivoru dauarefsingar vegna hjskaparbrota leiddar lg Alingi ri 1564, ar sem karla tti a hlshggva en drekkja konum, en fyrstu 300-400 rin fr landnmi, .e. jveldistmann var ekkert framkvmdarvald slandi. Fram a eim tma hfudmar yfir sekum mnnumveri renns konar:

fyrsta lagi var hgt a dma hinn seka til a greia btur ea fjrsekt en egar f hafi veri greitt var maurinn aftur hultur fyrireim sem krfu ttu hann.

Nsta stig var kalla fjrbaugsgarur en a fl sr a hinn seki var dmdur til riggja ra brottvsunar r landi. var hann a fara r landi ur en rj sumur voru liin fr dmi og vera burtu rj r. A remur rum linum gat hann komi heim og lifa sem frjls vri.

rija og yngsta refsingin kallaist skggangur. S sem var dmdur skgargangsmaur mtti ekki vera slandi. Ef hann nist slandi var hverjum sem er leyfilegt a drepa hann. Sumir skgarmenn gtu veri frjlsir tlndum, arir voru rttdrpir ar lka. Grettir smundarson hlaut 20 ra skggangsdmen var stran hluta hanssem tlagi slandi.

a var v ekki fyrren landi komst undir valdNoregskonunga a refsingar dmstla rkisins uru til, og m segja a kalska kirkjan hafi leiki strt hlutverk sem framkvmdavald vi a framfylgja eim, allt fram a siaskiptum. Eftir siaskiptin var hert mjg lkamlegum refsingum brotamanna slandi. En stridmur fjallai um viurlg frndsemi- og sifjaspellsbrotum, hrdmi og frillulfi.

Vi gildistku stradms frist dms- og framkvmdarvald slkum siferismlum fr kirkjunni til veraldlegra yfirvalda. 16. og 17. ld var ramnnum miki mun a refsa fyrir afbrot og syndir almennings, meal annars til a koma veg fyrir reii Gus sem talin var geta beinst a samflaginu heild og um lei ori til a saa illa upp me brotunum. Fyrir utan hert viurlg var a nmli a veraldlegir embttismenn konungs, a er sslumenn, skyldu n sj um framkvmd refsinganna og innheimtu sekta. Nstu aldir var eftirgrennslan essum mlum eitt helsta verkefni eirra allan rsins hring. Fyrir siaskipti hafi kirkjan annast siferisbrot og sett sakamnnum refsingar, misharar eftiralvru mls. Dauadmi bar a skjta til alingis.

Hlshggvinn

Fyrsta konan sem drekkt var ingvllum htrds Halldrsdttir fr Slheimum Skagafiri. Hn var dmd sek um a bera ljgvitni um a hn vri ekki frsk og hafa svari sig hreina mey. neitai hn a segja til furins en viurkenndi a lokum a mgur hennar vri fairinn, enda tt a vri aldrei sanna. Jtningar voru gjarnan kallaar fram me pyntingartki, einskonar fingraklemmu, eins og tilfelli rdsar og oft var hstrkingu beitt sama skyni. Var rds dmd til drekkingar fyrir urnefndar sakir, rtt fyrir mtmli brra hennar og annarra ttingja. Dmnum var ekki framfylgt fyrr en a tu rum linum. sama alingi voru Gubjrg Jnsdttir og rarinn Jnsson tekin af lfi eftir a hafaveri dmd sek vegna lgmtrar barneignar, bi voru au af Austurlandi. Gubjrg bar a rarinn frndi hennar vri fair a barni hennar en hann svari af sr faerni, Gubjrgu var drekkt og rarinn hlshggvinn.

En er komi Kjlsvkur mlum, sem um er skrifa tmaritinu Glettingi af Magnsi Helgasyni. Hann leitar heimilda frsgn sna r Manntlum, Desjamrarannl, Alingisbkum, Setbergsannl, Norskulgum og Gsla Gunnarsson. Tmariti Glettingur er ekki til nettku formiv ttu allirsem huga hafa Austfirsku mlefnum a tvega sr blai skrift, sjlfur hef g veri skrifandi fr upphafi tgfu ess.

kjolsvik_viknaslodir_bf

Kjlsvk

Hinn 18. Jl 1708 var Hallfrur Magnsdttir, vinnukona fr Kjlsvk, leidd a hinum svokalla Drekkingahyl ingvllum. ar fann hn sitt skapadgur kldu vatninu dmd af alingi fyrir hrdm og tilraun til barnstburar. Me daua Hallfrar var loki hinu svokallaa Kjlsvkurmli, sem hfst remur rum ur og kostai rjr manneskjur lfi. r heimildir sem hr er stust vi, eru alingisbkur auk frsagna r annlum.

Kjlsvk er ltil vk sunnan undir fjallinu Glettingi og gengur ar rngur en grsugur dalur upp milli fjallanna. Nean undir Glettingi stendur klettur, er Kjll heitir, og dregur vkin nafn sitt af honum. essum sta var byggt eitt bli fr fornu fari.

ri 1705 bjuggu Kjlsvk hjnin Sigmundur Vigfsson og kona hans, Helga orvarardttir. Sigmundur var 46 ra en Helga tu rum eldri. ttu au rj brn aldrinum 8-14 ra. Hj eim voru vinnuhj Hallfrur Magnsdttir, 34 ra, og lafur Kolbeinsson, ri eldri. Tveimur rum ur hfu au Sigmundur og Helga bi Glettinganesi, skammt noran Kjlsvkur, en anga hafi Hallfrur komi til eirra. eim tma var lafur vinnumaur Hsavk.

umrddu ri, 1705, fr menn a renna grun a ekki vri allt me felldu Kjlsvk. Desjamrarannl segir: Opinberaista ljta ml Borgarfiri austur, kalla Kjlsvkurml. Hfundur annlsinsvar sra Halldr Gslason Desjamri (1718-1772). tt annllinn s hugsanlega ekki mjg traust heimild fyrir atburunum, enda ekki skrifaur fyrr en nokkrum ratugum eftir a mlinu lauk, ber hann sterkt vitni vihorfum 18. aldar manna til ess verknaar sem framinn var.

annlnum segir: essum mnnum (.e. Sigmundi og lafi) l illt or um a, a eigi mundu umgangast sisamlega me tri Hallfri. Leyfu margir sr frekt v a tala, lgt fara tti. essu ri yfir fll venjuleg hra- og bjargarleysist. Mltu margir a mundi standa af illu athfi Kjlsvk. Var a r essu, a vi kirkju Mrarsta ann 9. sunnudag trinitatis bundu hreppstjrar a fastmlum a fara Kjlsvktil rannsknar. En sem heitivar stafest, gekk veur til batnaar. Deginum eftir tkst essi fyrr ta fer. Fundu eir fyrir Helgu smalafer og spuru tinda, en hn lstengin kunna a segja. ar eftir fundu eir Hallfri a spuvotti, hverjaeir tku og rannskuu. Fannst mjlk brjstum hennar. eir spuru hana, hva hn hefi gjrt af barni snu, en hn sagist hafa fengi a lafi Kolbeinssyni. Hann, aspurur um sama efni, sagist hafa gengi fr v t Flugum ( Glettingi noran Kjlsvkur). eir bu hann sna sr barni og sgust skyldi festi honum hafa, hva honum nauugt var, jafnvel eir ru meira. Gekk hann svo Flugin og tk barni t r holu innan tyrju. San voru au rj tekin og fr til sslumanns.

Hr kemur fram glgg lsing atburum, auk vihorfs sra Halldrs sjlfs til ess sem gerist. Hann telur a guleg forsjn ri rlgum eirra Hallfrar og lafs, sem birtist m.a. verttunni, er gefi til kynna vanknun Gus mannanna verkum Kjlsvk.

Samkvmt lgum essum tma mttu vinnuhj ekki ganga hjnaband nema au ttu jarni og flk utan hjnabands ekki eignast afkvmi. Var etta trygging samflagsins fyrir v, a eir sem voru eignalausir ea brn eirra, yrftu ekki a segja sig til sveitar. Ef flk tti ekki eigi b, var skylda ess a vera hj heimili bnda ar sem a tti gri. Vinnuhj essu samflagi lifu v frjlsu einlfi. Ef au brutu lg var eim refsa, ar e au hefu frami svokllu hrdmsbrot, en vi rija broti af v tagi var dauarefsing.

ri 1706 voru au lafur, Hallfrur og Sigmundur fr til alingisaf sslumanni Norur-Mlasslu. lei eirra til ings, sem hefur teki marga daga fr essum austustu nesjum landsins, hafa au lafur og Hallfrur haft talsveran tma hvort fyrir anna og samskipti eirra veri mjg nin. Sslumanni hefur tpast tt sta til a koma veg fyrir atloteirra, enda hugsanlega tali augljst a etta fylgdarflk sitt vri dauasekt. alingi kom mli fyrir dm og var lafur dmdur til lflts. sama ingi var hann hlshggvinn.

Sigmundurbndi og Hallfrur vinnukona voru hins vegar dmd til hltsrefsingar fyrir eifall og barnsmorsins mevitund og samhylli. Setbergsannl segir svo um sama ml: Hggvin var maur r Mlasslu alingi fyrir leynilegan barnstbur, en mur barnsins vgt um lfstraffi orsaka vegna. Henni refst alingi og giftum manni, er vitund hr hafi og hrdmsverkna me henni frami, einnin s maur, sem hggvinn var og barni tti, hver a fyrr hafi hrdm falli, markaur fyrir jfna.

Ekki er ljst hvers vegna Hallfrur var ekki lfltin sama ingi og erfitt a tlka orin orsaka vegna essu samhengi.

Fljtlega a aflokinni ingvallafer, egar Hallfrur var aftur komin heim sitt hra, kom ljs a hn var ungu anna sinn. Kenndi hn lafi ungann og sagi barni hafa komi undir lei eirra til alingis. etta barn fddi hn 23. mars Kreksstum, sem var heimili lgrttumannsins, lafs Andrssonar. Af fingarsta barnsins m vera ljst a mnnum hefur tt nausynlegt a hafa gtur Hallfri, enda kom ljs, a eftir a barni var ftt, reyndi hn a leyna v undir klum snum og hugist bera a t. Komi var veg fyrir a og lifi barni.

egar hr var komi var Hallfrur orin sek um rj hrdmsbrot, tv me lafi og eitt me Sigmundi, og setning um a bera sara barn sitt t. Ml hennar var teki fyrir af Bessa Gumundssyni, verandi sslumanni, Hjaltastaamanntalsingi ri 1707. Sslumaur sendi alingi brf um etta ml um sumari. alingisbkum segir ....snist urtum valdsmanni me dmsmnnum t Hallfrur Magnsdttir nrri dauadmsatkvi standa og setja svo etta ml til fyllilegrar lyktunar lgmanna og lgrttunnar essu xarringi. kvu ingmenn n a dma ekki essu mli fyrr en ri sar, ar sem Hallfrur var fjarverandi.

Mli var teki fyrir alingi 11. jl 1708, a vistddum sakborningi. dmsrskuri segir m.a.: Hallfrur Magnsdttir, af sinni eigin mekenning sannprfu af remur hrdmsbrotum, hefur forboi sitt lf og a drekkjast vatni eftir hljan lgmlsins, sem almennilega kallaststridmur, nema kngur vilji meiri miskunn gera, segir sama lgml. En vr ltum hn hafi miskunnarvon forboi me sinni gulegu mefer snu sasta nfddu fstri... Metum v, a essi vesl Hallfrur s eim lkust, sem lta smbrn eyimerkur, ar sem lklegt er, a menn brlega komi eim til bjargar, og lgmli segir, a hafi sitt lf forboi... .

Viku sar, 18 jl, var lfltsdmnum fullngt. hinum norsku lgum, sem dmt var eftir, er annig komist a ori, ingu Magnsar Ketilssonar: Hittist nokkur eur verur ngsamlega yfirbevsaur, a hafa annahvort sitt eur annars barn tbori og eftirskili eyimrk, hvar menn ekki eru, eur lklegt er a menn komi, skal hann ltast sem manndrpari, og hafa fyrirgjrt lfinu, jafnvel barni fyrir Gus forsjn kunni a finnast og halda lfi.

ri 1703, rtt fyrir atburina Kjlsvk var vinnuhjastttin fremur fmenn, ef mia er vi 19. ldina. Telur Gsli Gunnarsson sagnfringur, sem skrifa hefur um etta tmabil, a megin skringin hafi veri s a hafi sveitarmagar veri margir en slkur fjldi er skrt dmi um a margt vinnufrt flk gat ekki einu sinni fengi vist vegna harris. essum tma hefur vinnukona, sem fddi barn utan hjnabands, v ekki tt margra kosta vl. Miklar lkur eru til a bi hn og barni hefu enda sem sveitarmagar. Samflagi viurkenndi ekki velkomin brn. Hugsanlega hafi v samflagsastur a einhverju leyti tt undir fyrrgreindan verkna, sem framin var Kjlsvk.

sama ingi, 1708, var dmt mli hsfreyjunnar Kjlsvk, Helgu orvarardttir. Hn hafi veri sku um yfirhylmingu fyrra barnstburarmlinu. Helga var dmd fsekt. dmnum yfir henni segir, a ef hn ekki geti greitt f, li hn kroppinn eftirmiskunnsamrilinkindartempran valdsmannsins monsr. Bessa Gumundssonar. dmsrskuri mli hennar var vsa til hinna norsku laga. eim segir: Hvar miskl og eining tilfellur millum manna, skal srhversem vistaddur er, vera skyldugur til a hindra og koma veg fyrir lukku og manndrp. En ef manndrp skeur, a hindra manndrparann a ei uppkomist. En komist hann burtu. skulu eir allir vera skyldugir a elta hann, og fra tilbaka innan tta daga hi seinasta.

a tt v sanna a hsfreyjan Kjlsvk hefi vita meira um tbur barns eirra lafs og Hallfrar en hn hafi lti uppi.

Heimlei eirra Kjlsvkurhjna Sigmundar og Helgu af alingi ri 1708 hefur a llum lkindum veri erfi. Fr v a lafur Kolbeinsson hafi fengi vist hj eim, um 1704, hafi lf eirra teki stakkaskiptum. Dauinnhafi umluki tilveru eirra. Aftkur vinnuhja eirra og vitnisburur um barnstbur hefur eflaust ori eim ung hugraun. A auki voru au bi dmdar manneskjur. Heima Kjlsvk biu eirra rj brn, sjlfsagt milli vonar og tta, undir hlum Glettings.Hf. Magns Helgason, Glettingur 2.tbl 7.rg 1997

Hfundurkemur inn a vegna harris essa tma hafi vinnukona sem eignaist barn tt frra kosta vl. En eftir lestur essarar greinar um Kjlsvkurmli vaknar spurningin hvort vinnuflk og efnalti bndaflk ttu nokkurra sttanlegrakosta vl, egar stridmur var annarsvegar, ef barn kom anna bor "lglega" heiminn. A loknumlestri frsagnar Magnsar Helgasonar Glettingi verur vart komisthj v a huga hvortjsagan varveitir ekki betur sannleikann en hin opinbera saga,enda getur s sarnefndayfirleitt ekkialuflks nema egar a kemst kast vi lgin.


Sumarfr

N er sumari rmlega hlfna, en um sustu helgi var misumar samkvmt gamla tmatalinu, svo a slargangurinn hafi veri hstur fyrir rmum mnui. etta sumar er a fyrsta sem g tek eiginlegt sumarfr um langa hr. En hvernig tekur svo mrari sem alltaf er fri sumarfr? a m segja a a hafi veri vandlega skipulagt v fyrir ramt hafi g ori okkurt um bl sem vri hgt a notast vi akomast fjll, gamlan Cherokee fr v sustu ld. ennan bl hafi g hugsa mr a nota vi a kanna malar- og sandhauga hlendisins.

a verur a segjast alveg eins og er a sumarfri hefur veri eins og vintri barnabk. En a hfst v a niurlg drekans voru rin Slhlnum og ar var fyrstu 10 dgunum vari vi a fagnagengi landslisins EM samt drekadrpinu. leiinni hfumvi blskrsslu Salthsinu og seldum gestum og gangandi dt sem safnast hafi upp gegnum rin.

IMG_7351

Lagarfljt

Eftir a 10 daga Slhlsvist lauk var slappa af bkkum Lagarfljtsins, me trnar grafnar fljtsmlina til a n jarsambandi milli ess sem vai var svalandi fljtinu. g var heldur jarbundnari en Matthildur lt mr ngja a fylgjast me dnhvtum skjunum svfa himninum yfir fljtinu mean hn prjnai blar lopapeysur.

Eftir dvl bkkum heilsulindarinnarvar komi a v a taka okkar fjallabl til kostana og fara bjarlei sem endai nsta sveitarflagog vnt vimessu Klyppsta Lomundarfiri. En egar vi tluum a kkja inn fyrir kirkjudyrnar ar til a lta helgina augum var fyrrum lrimeistari Hermann Eirksson sem hringjari og ekki var vi anna komandi en okkur yri troi inn yfirfulla kirkjuna. etta endai v a vi Matthildur stum milli prestanna upp vi altari og snrum a kirkjugestum. Prestarnir voru tveirsem messuu r sr. Sigrur Rn Tryggvadttir og sr. Jhanna Sigmarsdttir en sr. Dav r Jnsson radusbrir sem var kirkjugestur fkk einnig sti me okkur Matthildi vi altari.

IMG 8012

Dimmugljfur

Sra SigrurRn prdikaioglagi t fr fjallrunni, um a hvernig varast skyldi farsea og frimenn semvru sauir lfsgrum, enda kannski ekki nema von svona rtt eftir hryjuverki Nice. Hn kom san inn a ekkert vri sjlfgefi me a mennslyppuvi heimsendinn v vsindamenn vru komnir sl endanleikans um a hvernig okkar tmar kynnu a la undir lok hraa ljssins. eir hefu fundi essa sl egar eir ttuu sig aljsi fri hraar en hlji me v a hlusta eftirrumunnisem heyrist eftir a eldingin birtist. Me essa vitneskju a leiarljsi hyggusteir bjarga heiminum ogkomast aftur fyrir upphafi hljinu og hraa ljssins fram fyrir endanleikann.

Spurningin vri samts hvort tminn hgi ekki a miki sr a hann sti a lokum kyrr svo allt yri dimmt og hljtt og tminn jafnvel bin sem vri kannski bara heimsendir. Litli drengurinn hennar sr. Sigrar, sem var fari a leiast ar sem hann sat me pabba snum og eldri brir fremsta bekk, hkk haus milli fta fur sns. hvolfihorfi hann upp prdikunarstlinn mur sna og rtt ni a segja; en mamma ur en pabbi hans dreif sig me hann t r kirkjunni svo ekki yri frekari truflun heimsendahugleiingunni.

eir voru fleirifeurnirsem urftu a fara t me reyjufullbrnin r rlegri messunni Klyppsta etta sumari. Um mija messu var g farin a kyrrast og hugleia hva a vrigott a hafa brn sinniumsj kirkju, en tk svo eldsnggt kvrun a fara t me barni sjlfum mr svo a g yrfti a ramma kirkjuna endilanga. Mr er ekki rgrannt um a or jskldsins gtutt vi essa brottfr barnannar Klyppstaarkirkju " fltta undan framtinni sem ftur toga burt eitthva til baka, aftur fyrir upphafi af tndum tma er af ngu a taka".

IMG_7785

Grgsadal

egar t var komi var mr liti t Stakkahl en ar eru mikilfenglegir haugsklptrarsem sagan segir a fyrsti landnmsmaurinn eigi heiurinn af, en hann staldrai stutt vi firinum vhann taldi hann me llu byggilegan. Sagan segir a egarLomundur rri t fjrinn hinsta sinn hafihann lagst niur og bei menn sna um a na sig ekki. Nokkru seinna heyrist gnr fjarska og su menn a mikil skria hljp r fjalli fyrir ofan b hans og eyddi honum. Eftir a mlti Lomundur au or a ekkert a skip sem myndi ra t ennan fjr eftir etta myndi koma heilt aftur.

Munnmli herma a br Lomundar hafi ori undir Stakkahlarhrauni, sem ru nafni nefnast Lomundarskriur og ykja strmerkilegt nttrufyrirbri. msir fringar hafa skoa skriurnar og telja vsindamenn r 3-4000 ra gamlarea jafnvel yngri svo srkennilegt sem a kann a hljma. Svo undarlegtsem a er m segja a Lomundur hafi fyrir lngu leist gtu vsindamannannaum a hvernig hgt era komastaftur fyrir upphafi og framfyrir endanleikann n ess a tminn vlist fyrir heimsendanum, en Lomundarfjrur hefur n veri eii um langa hr.

IMG_7686

botni Jklu vi Krahnjkastflu

Eftir Lomundarfjararferinaflaug tminn me okkur Matthildi okkar fjallabl bak vi Snfelli og alveg innundir Vatnajkul, ar sem vi hittum Goann Grgsadal sem hafi flagga hlfa stng tilefni dagsins, en ann 19. jl ri 2002 undirrituu stjrnvld viljayfirlsingu, ar sem ljst var a Krahnkavirkjunyri a veruleika. Vi gengum kapellu Grgsadal og bum fyrir landinu samt verndar hlendisins honum Vlundi frnda mnum og fyrr um lrimeistara, eftir a hafa skoa blmagar hans rfum. leiinni hfum vi hitt vinnuflaga mna sem voru vi steypuvigerirundir Krahnjkastflu og ferast me eim um jargng niur botn hinnar fornu Jklu.

Nstu dagar voru notair a vlast um fjll og heiar mefram Jklu. Jkuldalsheiin keyr upp Krahnjka me trdr rhyrningavatn ar sem Jhann Stefnsson ea Ji snikk, annar 85 ra gamall ngranni minn af Hinni var heimsttur. gegnum hugann lddist s hugsun a a vri munur a komast nrisaldur v gti maur dvali einn og reitturlengst upp rfum. essi fer var me vikomu Hafrahvmmum nean vi Dimmugljfuren au hfum vi skoa nean fr egar vi komumst botn Jklu vi Krahnjkastflu, en aan keyrum vi niur Vabrekkuhls fyrir mistk og t allan Jkuldal, fyrir viki sum vi Hafrahvamma n Jklulausa fr bum bkkum en misstum af Hrafnkelsdal. Einnig var fari upp Hellisheii og aan keyrt upp Hrlfshraun Skinnagilshnjk til a horfa yfir Hrasflann ar sem sar Lagarfljts og Jklu mta Atlandshafinu.

IMG_7916

Hrasfli, s Lagarfljts og Jklu fyrir miri mynd t.v.

A loknu v sem nst mnaar sumarfri hefur hin horfna Jkla veri knnufr jkli a si n ess a nokkrar tlanir hafi veri uppi um slkt upphafi, og er v n komi fyrir mr eins og lesblinda prfessornum sem komst ekki nema rtt yfir nstu sveit sumarfrinu snu v hann kunni ekki a lesa vegvsana. En allt kemur til ess sem heima siturv systkinimn og frndflk hitti g hr bkkum strfljtannasem g annars hefi ori a hitta mev a gera mrfer EM Frakklandi. Stundum er vbetra a sleppav a lesa leibeiningarnar svo a a kunni a kosta a a brenna kerti bu megin.


Ntma samflag

verur hann a tilkynna lgreglu me slahringsfyrirvara um kynferisathafnir sem hann hyggst stunda, en kossar og kynferislegt tal flokkast undir slkt. arf hann a fylla t upplsingar um konuna sem hann tlar sr a hitta, m.a. nafn hennar, heimilisfang og fingardag.

g a segja konu, sem g ekki ekki ngu vel til a hafa kysst ea rtt kynlf vi, a fyrsta lagi vilji g stunda kynlf me henni og ru lagi a hn muni f heimskn fr lgreglu, sem mun segja henni a g s mgulega httulegur, n ess a skra a nnar. segir John ONeill, samkvmt frttinni.

Spurning hvort daman hafi huga eftir slahring og hvort geti ori um naugun a ra undir lgreglueftirliti. Og hver a hafa eftirlit me v?


mbl.is arf a tilkynna kynlf me fyrirvara
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Einu sinni vorum vi frjls

IMG_7062

En vi erum skinsamari nori. Vi lifum lfi okkar skipulagari htt, samkvmt rkfrinni a B fylgi A og C og D komi ar eftir. Vi tkum lyfin okkar vegna ess a lknirinn segir svo og vi eru varkr vegna ess a slys geta ske.

Vi segjum ekki hva huga okkar br vegna essa a anna flk gti kjafta fr og hver veit hvaa afleiingar a kynni a hafa? a gti kosta vandri. Hi rkrtta hefur okkur veri innrtt uppeld, skla og fjlmilum ar sem hin "sanna" saga er upplst.

a sem eftir kemur essar hugleiingu m lesa wakingtimes.com. En sta essarar hugleiingar af minni hlfu er a gr kom til mn ungur maur tatteraur og tff, sem var miki niri fyrir.

Undanfarna daga hfum vi hjnin veri me blskrsslu Salthsinu Stvarfiri tilefni ess a vi hfum selt a og a arf a tma a fyrir afhendingu. tpum tu rum safnast nokku af dti fyrir sund fermetra blskr sem ekki verur svo auveldlega fyrir komi annarsstaar.

Til a vekja athygli sluvarningnum sem fst slikk, hefur honum veri komi fyrir dyrunum og planinu fyrir framan. Blsnar hafa veri blrurog flagga fna. Og er g komin a efninu; fninnsem g flaggai er fyrrum orrustufniSuurrkjanna. En hefur n seinni t veri kallaur"Rebel".

Rebel vsar til Rebellion; uppreisnar gegn r og reglu. Opinberrarandstu vi rtgri yfirvald, etta hefur veri s merking sem Rebel fninnhefur veri tkngerfingur fyrir undanfarna ratugi. Fyrir ri san var rkilega rifja upp a fninn vri gamalt orrustuflaggsuurrkjannaog vri v tkngerfingur kynttahaturs. Var etta gert tengslumvi fjldamorin Carlestonog var fninna frttaefni heimsvsu n ess a hafa veri valdur a atburarsinni, nema a beint s.

IMG_1634

Ungi tatterai maurinn sem gr var svo miki niri fyrir, a hann s sr stu til a avara mig srstaklega, tji mr a hann hefi veri staddur handverksmarkai vi aalgtuna Stvarfiri og ar hefi komi inn erlendur feramaur og hafi me hreisti lti vita af v a nsta hsi vri flagga fna kynttahaturs. Sennilega hefur feralangurinn tali sig veri a kenna upplstum landsl stafrfi, en ekki hafi hann fyrir v a upplsaeigendur fnans um merkingu flaggsins.

Undanfarin r hef g flagga allslags fnum vi Slhlinn Stvarfiri s.s. Freedom fna Bob Marley, Hasta la victoria fna Che Gauvera osfv., meir a segja hefur mtt sj grilla EU flaggi sem er til slu umrddri blskrsslu. g annan Rebel fna sem hefur mynd af Sitting Bull mijum krossinu, eim fna hef g oft flagga gagnrnilaust. Kannskier a akkrat Sitting Bull sem fr flk til a spyrja sig a v hvort fninn styjistvi rkfrilega "history" a htti A, B, C um a hvernig tugmilljnir innbyggja N Amerku endu nokkur hundru sund inn verndarsvi eigin landi ea er bara "histeria" a htti hssins.

ps. blskrssalan stendur fram nstkomandi sunnudag.


Vegurinn heim

Egilsstair 60s

g er kominn heim hljmai httog skrt Saint Etienne rijudaginn. Hver vegur a heiman er vegurinn heim,hafa r suadgurflugurnar gegnum rin. a arf samtekki a vera a s staur ekki mannnokkurntmaaftur eftir ahann hefur einu sinni veri yfirgefinn. Allt er breytingum undirorpi, a sama vi bernskuorpi. Kannskikannast einhverjir vi hvernig minningskustvanna lmist eins ogmynd hugann, svo rkilega a eireru allat a leita a leiinni heim me mynd a leiarljsi. Lta jafnvel a endingu vera af v a flytja aftur gmlu gtuna sk mti hsinu sem var eitt sinn heima.

Myndin hr a ofan er sennilega fr v1965 og er fengin a lni hj Egilsstaamanninum"Monna Egilsstum" sem br n Kaupmannahf. Myndina s g eftir a Monnihafi birthana facebook. etta eru nokkurn veginn eir Egilsstairsem g fyrst man. essari mynd erlitla hsi heima, sem rtt m greina ar sem virist endiFagradalsbrautarefst hinni. Hsisem var kalla Hbren er n blskr vi Bjarkarhl 5. Hsin ar fyrir ofan eru Vlaverksti Steinrs Eirkssonar og samkomuhsi sb, sj m ar utan vi skurgrft egar mrin var rst fram ar sem n er Vilhjlmsvllur.

Egilsstaaorp var eim tma sem g fyrst man,Selsinn, Laufsinn, ytri hluta Lagarss og innri hluta Tjarnarbrautar t a hsinu hans Egilsen, ar sem n er Tjarnarbraut11. Gaggab st mitt milli ar sem Arionbankiog Psthsi standa n, b Verslunarflagsins neri hinni Odda, n Klassk. Ltil sjoppa, var ar sem n eru gatnamt Lagarss og Fagradalsbrautar, sem mig minnir aAri Bjrnsson Varmahl hafi reki um tma. KHB var v hsi sem Lyfja er n. Sluskl KHB, n N1, var timburskr sem stvi vegamtin t nes. vorutveir braggar ar sem Alparnir og Tlvulistinn eru dag. Mjlk var afgreidd brsa hsi sem st innan vi gmlu mjlkurstinasem hafi auk ess a geyma matvruverslun KHB. N hsir gamla mjlkurstin verkfristofuna Eflu. Slturhsi er ori a Menningarmist Fljtsdalshras og Tehsi sem hsti bi flk og trsmaverksti KHB ori a Kaffi Egilsstair. Sklinn var sama sta og n, en utan vi orpi. tgarur varvestan vi tnin sem voru noran og austan vi orpi, hann var kallaur Bbt me beljum beit og var langt t sveit.

Hin var a mestu nbyggingahverfi landi KHB og ar beygist krkurinn vikofasmi sem leiddi til ess a mrverk var mitt lf og yndi. minnibernsku byggist nja hverfi og Valaskjlf. Lfi var tiltlulegaeinfalt fyrir strk hinni daga, anna hvort voru bjarbarharar ea orparar en Egilsstaamenn voru Egilsstaablinu. a m segja a etta hafi ekki veri flknara samflag en egar sra Sigurjn Kirkjub samdi vsu, egarorpi var a myndast snum fyrir ofan Egilsstaa tnin, nokkrum rum fyrr;

Glatt er Glgas,

Gra hverjum bs,

a er n jlegur staur,

engin af rum ber,

efalaust aan fer,

til andskotans annar hver maur.

Sar byggust tnin vi Bbt ar sem n eru Vellir og Trair. Svona hefur eitt hverfi af ru flkt mlis.s. Einbbl, Skgar, Vangar, Geri, Selbrekka, Votihvammur, og Gu m vita hva.

svo a g hafi hleypt heimdraganum upp r tvtugu fr g ekkia langt burtu a g ratai ekki til baka. ri lei aldrein ess a g kmi Egilsstai, oft til a taka tt v a byggja hs. Eins fr g ekki a heiman til annars en a byggjahs og voru r ferir allar farnar til a geta fundi migheima. Svo kom a v a g flutti bernskustvarnar aftur og endai t r mynd, ef svo m segja, v tgari var okkar heimili. Nna egar gru hrunum fjlgar sem fljta a feigar si, og svo a t um gluggann minn su Hin, kirkjan og Glgakletturinn sk mti, velti g v fyrir mrhvort g s orinn a orparaea flnandi ffli lengst ti tni. Sem eigi jafnvel eftir a svfat yfir hra sunnan blnum semdnmjk biukolla vangveltum um a hvort g hafi n eim fanga a eiga heima sk mti sjlfum mr.

En tilefni dagsins b gupp annarskonar flugfer, frEgilsstaaflugvelli. Flogi verurinn yfir Fljti Snfell, ggster inn Skridal, san t Velli og yfir Egilsstai. etta erhluti ess tsnis sem err stofuglugganum mnum tgarinum. g hefi vilja bta vi upphalds fjalli bernskuranna semtilheyri reyndar ekki tsninu hinni, en blasir vi tgari. En ar sem ekki hefur nst samkomulag vi hrafnana, eins og tkst denn, um fjarir til a fljga vngjum ndum fyrir framan Skagafelli, er boi etta tsnisflugme lnsfjrum frStebbi Scheving, eins og allt essum pistli enda vnlegast a skreyti sig me annarra fjrum. En Stebbi er potturinn og pannan TF-KHBsemer n a eina sem ber skammstfun ess fyrirtkis sem tti mikinntt v a Egilsstair byggust sem br. Vi skuflagarnir ru mislegt annaen hsbyggingar svona flugfer, en a verur bara a loka eyrunum fyrir v.


Lfsins leikur

a finnst kannski ekki llum eir vera fddir undir eirri heillastjrnu a staur og stund samrmisteirra hjartans r. a virist vera algengara a samflagsgerin slti alfari milli staar og stundar, ea kannski rttara sagt fr- og vinnutma. Um sustu mnaarmt kva vinnuflagi minn, til margra ra, a setjast helgan stein. Ekki vegna ess a hann vri tslitinn n vegna ess a honum leiddist vinnan, heldur vegna ess a rin sgu a tmi vri til kominn. essi flagi minn hafi unni lkamlega erfia vinnu allan sinn starfsaldur og taldi sig heppin a halda enn fullri heilsu og kva v a htta tma.

Hann hafi undirbi sig me nokkurra mnaa fyrirvara. Sustu vikurnar hafi g teki eftir v a hann var hljari me hverjum morgninumfyrir byrjaanvinnudag, en hann hafi sama vana og g a mta svolti fyrir vinnu til a spjalla. g spuri hann nokkrum sinnum hvort hann hefi kva fyrir v a a styttist starfslokin. Hann neitai v stafastlega enda vri hann bin a undirba sig me v a taka a sr samskonar verkefni og vistarfinu hfu veri helgu, fyrir vini og vandamenn.vistarfi sem oftar en ekki verur til t fr leikjum bernskunnar ar sem kofasmi breytist launaa vinnu vi varanleg minnismerki formi hsa.

Sast morguninn spuri g hann enn einu sinni hvernig hann hldi a dagarnir eftir ennan dag yru. Hann firrtist vi fyrsta skipti vi essar sendurteknu spurningar undangenginna vikna, og spuri mti; "Heldur a a s eitthva httulegt a htta? g veit ekki betur en a margir hafi gert a ur". g horfist augu vi flaga minnog sagi; "g ekki engansem hefur lifa a af". Brosi frist sm saman yfir augun, um lei og hann sagi; "etta er sennilega alveg rtt hj r".


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband