Hrassandur

IMG 5097

a hefur ekki fari framhjneinum hva svartur sandurer "inn" essi misserin. Svartir sandar, hrjstur ogrfoka land eru heimstt af flki rllum heimshlutum von um a upplifa vintri undir skini minturslar ea norurljsa. strstum hluta heimsins svipar ntma landslagi meira til afreyingar en vintris. ess vegna ykjasvartir sandar og hrjstur slands vintralega beislu svo hafi gengi me sninguAlaska lpnu, Beringspunts og grursetningu Sberu lerkis boi rkisins. Svo hefur nttran sumstaar fengi a sj um sig sjlf lkt og Skeiarrsandi ar sem vnt er a vaxa upp einn fallegasti birkiskgur landsins.

a er svo sem ekkert skrti a olinmi hafi veri fari a gta vegna ess hvanttrunni gengi hgta graupp sandaunir slands og ekki datt nokkrum heilvita manni hug fyrir nokkrum rum a hgt vri a byggja feramannaina rfoka landi. Ntminn er hraans og neyslunnar, ar af leiandi allt mia vi getumealmannsins til a kaupa sr afreyingu. annig hefur ferajnusta ori af skiptimynnt til eirra sem hafa efni a ferast. ess vegna hefur nttranvast hvar heiminumveri markasvdd og hn mtu manngera landslagspakka. Nema stum eins og slandi ar sem enn m finna vttur svartra sandauna, svo flestir erlendir feramenn lti sr ngja valda tsnistai viReynisfjru, Skgasand og Dyrhlaey.

Fyrir ekki svolngu san tti g tal vi Amersk hjn sem voru fer um landi. Eftir a hafakomist a v a au voru ekki "mealtals" feramenn sem bruna hringinn 3-4 dgum, heldur hfu teki sr 4 vikur til a skoa sland, sperrtust eyrun. au sgu stuttu mli a vi barnirvirtumstekki gera okkur grein fyrir hverskonar vintri vi lifum, milli svartra sanda, hrra fjalla og frislla auna. Sjlfsagt ttum vi okkar vandaml eins og arir bar heimsins, en gu minn gur dagar eirra essu landivri vi andlega heilun; - essi hjn voru reyndar fr New York.

Vi sem hfum fari gegnum tina mevertryggu vistarbandi, verabrigumvetrarinsog hamfrum slenskrar nttruvitum a a er ekki alveg svo, rtt fyrir svarta sanda. En samt sem ur mttum vi vekja okkur oftar til vitundar umkostina vi a ba rfoka landi, sem sumir segja a minni tungli, sta sem fir hafa komi.Hva mig varar hafa svrtu sandarnir veri hluti af mnu lifibraui gegnum rin, sem mrari hef g nota byggingarefni, a er a segja steypu og pssningarsand. Samt hafaaunir og kyrr sandanna alltaf heilla, svo ekki s tala um ar sem thafshaldan brotnar eim fjrunni.

rtt fyrir allan trismann m va finna stai slandi ar sem hgt er a njta frisldar, jafnvel andlegrar heilunar og yfirleitt arf ekki a leita langt yfir skammt. Nna veurblu sustu daga sporuum vi hjnin berftt um sand sem er v sem nst vi tidyrnar.Fyrir botni Hrasfla breiir r sr um 25km lng svrt sandstrnd sem kllu er Hrassandur ea Hrassandar. au er rj strfljtin sem falla Hrasflann. Selfljt er austastme s undir Vatnsskari, Lagarfljt og Jkuls Dal sem hafa sameiginlegan s fyrir mijum flanum, svo fellur Kald vestast me s undir Hellisheii.

Sandurinn er a mestu komin r meira en 120 km fjarlg fr Brarjkli sem er skrijkull noranverum Vatnajkli. a strfljt sem bar mest af sandi Hrasflann var Jkuls Dal ur en hn myndai Hlsln Krahnjkavirkjunar en n a mestu sameiginlegan farveg me Lagarfljti strstanhluta rsins. Hvort s stareynda Jkuls Dal er ekki lengur til sem strfljt muni hgja sandburi fram Hrasflann eftir a koma ljs. En ekki er sennilegta eitthva af eim framburi sem hn hefur s um a flytja gegnum tina sitji hr eftir botni Hlslns og Lagarfljts. Hvar eiginlegur Hrassandur byrjar og hvar hann endar afmarkast af fjallgrunum a austan og vestan, en hva hann nr langt inn Hra er ekki eins aus.

egar gengi er t a sjvarmli er svartur sandur um 2 km leiarinnar, en ar fyrir innan gri land, seftjarnir, grasmar og mrar flatlendinu. ar sem landi fer a hkka suri er Jrvk, aan eru 7,5 km norur til sjvar. Skammtfr Jrvk er Arnarbli sem hefur a geyma fornar rstir sem sumir vilja meina a gti hafa veri hafnabr fyrri tmum. Ef Jrvk hefur nnast stai vi sj landnmsld skrir a vel hversvegna ysti hluti flatlendisins Hrai nefnist Eyjar. v hefur framburur strfljtannaveri grarlegur gegnum aldirnar og m segja a Hrassandar eki num200 ferklmetra ogumlykja r eyjar sem voru minni Hrasflans vi landnm.

Hgt er a stkka myndirnar me v a smella r;

IMG_3786

Horft yfir Hrasfla a austan fr Vatnskari. Ljsgrti er fjllum beggja megin flans

img_7916

Horft yfir Hrasfla a vestan, fr Hellisheii. Framburur Lagarfljts litar sjinn marga km t fr strndinni

IMG_5249

egar fari er t Hrassand er fyrst komi flatlendis mum me mrum og tjrnum. Gnguleiin t a sjvarmli er 3 - 5 km

IMG_5056

Rtt innan vi sandinneru harbalar me hrossnl ogsandblautumsefi vxnummrum milli

IMG_5068

a arf va a vaa ur en komi er t sandhlana sem vara sasta splinn

IMG_5226

egar strndin nlgast er eins km kafli ar sem er gengi milli hrra sandhla, grnummelgresi

IMG_5174

Til a hafa sig af staer gott a gera sr erindi, v fer Hrassand er nnast dagsfer. etta sinn var erindia safna melkorni

IMG_5140

ti vi Atlantshafi blasa vi, v sem nst, endanlegir svartir sandar til beggja tta

IMG_0604

Uppruna Hrassands er a finna 120 km innar landinu vi Vatnajkul. Myndin snir hvernig umhorfs ervi sporBrarjkuls seinnipart sumars

IMG_6461

Af setinu, sem vel sst rbkkunum essari mynd, m sj hva framburur jkulsins er afgerandi. Myndin er af Tfrafossi, sem var einn af fimm strstu fossum landsins, en er n botni Hlslns og kemur aeins ljs fyrripart sumars egar lti er lninu

IMG_0623

Krahnjkastfla vi Fremri-Krahnjk. Stflan myndar Hlsln sem er um 57 ferklmetrar. Fremst myndinni, vi hli stflunnar, m sj yfirfallsrennu lnsins

IMG_5010

Hlsln yfirfalli, brnun Brarjkuls streymir um rennuna niur farveg Jkulsr Dal

IMG_5029

Krahnjkastflu, yfirfall Hlslns myndar einn af strri fossum landsins, ar sem a fellur niur Dimmugljfur fyrrum farvegi Jkulsr Dal

Hrasfli

Hrasfli, loftmyndinni m vel greina sameiginlegans Lagarfljts og Jkulsr Dal og ann grarlega frambur af sandi sem Jkla ber me sr ann tma sem hn rennur llu snu veldi, rtt fyrir Krahnjkavirkjun

20170903_225059


Algjr steypa

IMG_5841

"a er merkilegt hva essi kalla andskoti getur flutt smu grfuskfluna fram til baka, hann er bin a vera a flytja hana fr v g man eftir mr", sagi vinnuflagiminn einn gviris morguninn nna vikunni. S me skfluna hafi heyrt og kom kjagandi til okkar og sagi; "a er alveg sama hva maur ga grfu hn gerir ekkert nema hafa skflu".

a er ori svolti san g hef sett steypu hrna inn suna, en a er ekki vegna ess a a s ekki veri steypa. g var farin a halda fyrir nokkrum rum a ungir menn slandi ttu ekki eftir a steypa og s virulega athfn fri algerlega hendurnar plverjum og rum afluttum vkingum eftir a vi gmlu steypukallarnir brennumt.

Gamli Breidlingurinnsem bjstrai vi grfuskfluna sagi eftir a hann hafi tskrt etta me grfuna og skfluna -"urfi i ekkert a vinna strkar mnir og ert enn a vlast kringum steypu, geturu kannski eitthva sagt essum fuglum til?" -"Nei eir gera etta bara einhvernvegin, sama hva g segi", svarai g. -"Og verur engin ur lengur, eins og almennilegri steypu? -"Nei a er orin afturfr llu".

Lkt og maurinnmeskfluna man g ekki eftirru en steypa hafi veri mitt lf og yndi. svo miki hafi veri haft fyrir v a koma vitinu fyrir mig unglingsrunum til a fora mr rsteypunni hefur hn veri mn kjlfesta meira en fjrutu r. Mr var sagt a g hefi ekki skrokk erfisvinnu, meir a segja lti a v liggja a g kastai gfum gl. Eftir a hafa lti tala mig inn bknmsbraut sustu rgangana gagnfraskla var a blessa brennivni sem bjargai mr fr bknminu.

Nna llum essum rum og fllum seinna var mr a hugsa hefi g betur hlusta arna um ri? Og svari er; nei v ef g yrfti a snatil baka myndi g engu breyta heldur bara njta hvers dags aeins betur og sa mig rlti minna. v eftir muna standa verkin snileg, svo vissulega hefi geta veri vari a eiga snyrtilegtbkhald upp hillu ea hafaframkvmt faglegt eftirlit me rum, jafnast ekkert vi varanleg minnismerki.

a er gott a eiga flaga sem leyfa manni a steypa af og til sr til samltis, eir urfa allavega ekki rktina ungu mennirnir til a halda sr formi.


slenski torfbrinn - hsagerarlist heimsmlikvara

Lnguur en komst tskua tala um umhverfisvernd, byggu slendingar umhverfisvn hs n ess a vita af v. ldum ur, ngrannalndum, voru torfhs fyrir sem ekki hfu efni ru en slandi voru au notu gegnum aldirnar af allra sttta flki. svo a a hafi ori mins seinni t a tala niur torbinn me mltkjum eins og "a skra aftur moldarkofana" er torbrinn vitnisburur um slenska byggingarlist sem hefur vaki athygli og talin eiga erindi heimsminjaskr.

Hinn slenski torfbrraist t fr langhsunum, norur-evrpskri byggingarhef, sem fylgdi landnemunum er eir nmu hr land. Eins og nafni gefur til kynna er torf meginefni bygginganna. Timbur var nota grindina og klningu innanhss en torfvar nota til a mynda veggi og ak. Stundum voru steinar notair samt torfinu veggi og steinskfur voru stundum nttar undir aki.

Ef a er hgt a eyrnamerkja byggingalist srstku landi ea j rum fremur, er a egar byggt er r byggingarefninu sem er stanum ogme hugviti banna. essu sambandi er rtt a hafa huga or alumannsins Sveins Einarssonar torfbjahleslumeistara fr Hrjt;"a er bara ein srstk afer sem hefur gilt hr eins og annarstaar, a er a byggja r efninu sem er stanum".

Einnig er rtt essu sambandi a rifja upp or heimsmannsins Halldrs Laxness, sem einn slendinga hefur hloti Nbelsverlaun; "Tilgerarlaus einfaldleiki er mundngshfi hverju listaverki, og a hvert minnsta deili jni snum tilgng me hversku. a er einkennilegt hvernig flk ljtustu borg heimsins leitast vi a reisa hs sn svo rambyggilega, eins og au ttu a standa um aldur og vi. Mean var til slensk byggingarlist var aldrei siur a byggja hs til lengri tma en einnar kynslar senn, - en daga voru til falleg hs slandi."

Undanfarin fjgur r hefur essi rammslenska byggingarhef fanga huga minn ann htt a g hef varla lti fara forgrumtkifritil a kynna sr gamlatorfbi ar sem g hef veri fer. Mest s g eftir hva g lt framan af vi"moldarkofa" mltki villa mr sn. ri 2013 vann g part r sumri vi a koma steinum gamla veggi samsks moldarkofa N.Noregi. Vi vinnu kviknai huginn hinni slensku arflei. Undanfarin 4 r hef g heimstt margan torbinn og tftarbroti eins og hefur mtt greinahr sunni. Myndavlin hefur oft veri me fr og tla g n a gera ltillegagrein fyrir essu hugamli.

Glaumbr -Skagafiri

IMG 3265

Gamli brinn Glaumbvar frilstur ri 1947. Samar flutti sasta fjlskyldan r bnum. Gamli brinn tilheyrir hsasafni jminjasafnsins en Byggasafn Skagfiringa hefur hann til afnota fyrir sningar. Hsin hafa stai bjarhlainu meira en 1000 r ea allt fr 11. ld en tali er a brinn hafi ur stai tninu austan vi bjarhlinn. Glaumbr er me veglegri torfbjum landsins og hefur fr aldali talist til hfingjasetra. Gurn orbjarnardttir og orfinnur Karlsefni eignuust Glaumb eftir farsala Vnlandsfer. ar bj eftir au Snorri sonur eirra sem er fyrsta evrpska barni sem sgur fara af a hafi fst meginlandi Amerku. Varveisla Glaumbjarer ekki sst slandsvininum Mark Watson a akka, en hann hafi gefi200 sterlingspund til varveislu hans strax ri 1938.

IMG_3271

Glaumbr er sennilega torfrkasti br landsins, v varla er grjt a finna Glaumbjarlandi. Brinn er v gott dmi um hinar msuaferir vi a ba til byggingarefni r torfi s.s. klmbruhnausa, sniddur og strengi sem bundu saman vegghleslurnar.

Burstafell - Vopnafiri

IMG_3720

Burstafeller einnaf fegurstu torfbjum slandi. Srstaa bjarinsfelst a miklu leyti v hversu glggt hann milar breyttum bskapar- og lifnaarhttum flks allt fr v fyrir 1770 til ess er htt var a ba bnum ri 1966. Sama ttin hefur bi Burstarfelli tplega 500 r. Brinn telst til betri bja enda var setur sslumanna a Burstafelli ldum ur.

IMG_3708

Burstafellsbrinn snir vel hva strengurr torfi bland vigrjt var algeng byggingarafer austanlands, en lti umklmbruhnausa. Bi var bnum fram sjunda ratug 20. aldar og tk hann breytingum samkvmt tmanum t.d. er brujrn undir torfekjunni.

Galtarstair fram - Hrarstungu

IMG_3623

Galtastum framer ltill torfbr fr 19. ld af svokallari Galtastaager, sem hvorki telst til sunnlenskrar n norlenskrar gerar torfbja, heldur rtur fornri ger og sta ess a bastofa liggi samsa rum framhsum, snr hn, torfkldd, samsa hlai. Brinn erme svokallari fjsbastofu. Bastofulofti var yfir fjsinu og ylurinn af knum nttist til hshitunar. Brinn er vrslu jminjasafns slands og velurjminjasafnia kalla byggingarstl bjarins "svokallaa Galtarstaager" m tla a essi hsaskipan hafi veri algeng bjum aluflks Austurlandi, ea svoklluum kotbjum. Byggingarstllinn var t.d. mjg svipaur urarstum Eyvindarrdal.

IMG_3618

Galtastair eru Tungunni u..b. 15 min. akstur fr Egilsstum. Brinn er lokaur almenningi og v ekki hgt a komast inn hann. a vri verugt verkefni a geraGaltastaabinnsningarhfan srstu hans vegna. fastgamla bnum er nrra hs sem bi var ar til bsetu Galtastum lauk fyrir nokkrum rum. Nokkur stk tihs r torfi eru nmunda vi binn.

Laufs - Eyjafiri

IMG_5146

Bsetu Laufsim rekja allt aftur til heini en elsta hluta gamla bjarins sem n stendur er tali a su viir allt fr 16. og 17. ld. Brinnkemur vi sgu skmmu eftir a sland byggist og ar hefur stai kirkja fr fyrstu kristni. kalskumsi var hn helgu Ptri postula. Sasti presturinn sem bj gamla bnum, sra orvaur ormar, flutti ri 1936 ntt prestssetur. Laufs hefur v talist til hfingjasetra og algengt var a tuttugu til rjtu manns vru til heimilis Laufsi, v margt vinnuflk urfti til a nytja essa grurslu kostajr.

IMG_5153

Bjarhsin Laufsi eru bygg r torfi og grjti. ar m sj listilega fallegt handverk s.s. klmbruveggi samanbundna me streng. Matjurtagari haganlegafyrirkomi inn milli hsannaog hlai fyrir me grjti.

Snautasel - JkuldalsheiiIMG_1830

Snautaselvar byggt Jkuldalsheii 1843. Bi var bnum heilald. Flutt var r bnum ri 1943. ri 1992 lt Jkuldalshreppur endurbyggi bjarhsin. ar er n rekin ferajnusta.Flestir slendingar og margir erlendir adendur HalldrsKiljan Laxness ekkja sguna um Bjart Sumarhsum skldverkinu Sjlfsttt flk. Hn lsir lfsbarttu sjlfsts kotbnda afskekktri heii. Margir telja a fyrirmynd sgunnar s komin fr Snautaseli, v ar tti Halldr ntursta rija ratugi 20. aldar.

IMG_3884

Brinn Snautaseli er lifandi dmi um tsjnasemi sem urfti til a byggja hsfjarri mannabyggum. ar vihafi Sveinn Einarsson fr Hrjt orin "a er bara ein srstk afer sem hefur gilt hr eins og annarstaar, a er a byggja r efninu sem er stanum",egar hann endurbyggi binn samt ungdmnum Jkuldal.

Lindarbakki - Borgarfiri eystra

IMG_3723

Lindarbakki er lti torfhs, upphaflegabyggur sem urrab rtt fyrir aldarmtin 1900. Bi var hsinu fram undir lok 20. aldar en n er a sumarbstaur. Sennilega er etta eitt mest ljsmyndaa hs Borgarfiri.

IMG_3733

a m segja a hsi beri slenskri hsagerarlist vitni fleirien einn htt. Auk ess a vera r torfi eru stafnar ess brujrnsklddir.

Skgar - undir Eyjafjllum

IMG_4478

Gamli torbrinn a Skgum samanstendur af krossbyggu fjsi fr um 1880, skemmu fr um 1830, bastofu fr um 1850, stofu fr um 1896 og svefnherbergifr 1838. Brinn er hluti af byggasafninu Skgum. Gmlu hsin voru endurbygg 1968 og hafa fr eim tma veri einn megin ttur safnsins a Skum. Byggasafni Skgumer strt og miki safn. ar er m.a. samgngusafn ar sem m skoa gamla bla.

IMG_4489

bjarhsunum Skgum sst vel hva grjt spilar strt hlutverk sunnlenskum torfbjum. Undir torfi kunum er steinhellum raa til a gera au vatnsheld, sem var algengt sunnanlands mean hrs var oftar nota undir torf aki og au tt me kamykju ef me urfti ar sem vertta var urrari.

Hof - rfum

IMG_4723

Hofskirkjavar reist 1884, sasta torfkirkjan sem var bygg eftir hinu gamla formi. Hn er ein sex torfkirkna, sem enn standa og eru varveittar sem menningaminjar. Hn er jafnframt sknarkirkja rfinga. jminjasafni lt endurbyggja kirkjuna ri 1954.

IMG_4713

Kirkjugarurinn, sem umlykur Hofskirkju er ekki sur athyglisverur, me llum snum upphleyptu leium annig a garurinn stendur mun hrra en umhverfi kring. Engu er lkara en a ar hafi veri jarsett gegnum tina grf ofan grf, annig a kirkjan komi til mehverfa ofan svrinn.

Hrtshll - undir Eyjafjllum

IMG_4450

Manngerir hellar eru va Suurlandi, vita er um htt anna hundra manngera hella syra mean aeins er vita um fjra nyrra. Hrtshellir einn af eim merkari, framan vi hann er hlai fjrhs r torfi og grjti. Inn af v eru tveir hellar hggnir mbergi. Str hellir sem notaur er sem hlaa og er um 20m langur. Annar ltill gengur vert ann stra og er kallaur Stkan. Dr. Walter Ghel rannsakai Hrtshelli ri 1936 og komst a eirri niurstu a ar hefi veri heii hof. Ristir hafa veri krossar hellin sem bi geta vsa tilheiinna og kristinna tkna.

Freyskt hs - Kunoy

IMG 1835

etta hs gekk g fram Kney snemma sumar. Freyingar hafa nota grjt veggi og torf k hsa gegnum tin. Mikinn fjldi esskonar hsa m finna uma allar eyjarnar, jafnvel heilu orpin. mrgum eirra er enn bi en etta hs er sennilega nota sem sumarhs.Freyingarhafa lagt mun meiri rkt vi a varveita byggingarsgu sna en slendingar.

Vilgesvrre - Troms

IMG_1087

Til gamans lt g fylgja me litla kofann Blfjllum N.Noregs sem var til ess a huginn torfbnum kviknai.etta er Samaskur torfbr sem Samarnir kalla Gmma. Vilgesvrra var b smu fjlskyldunnar 90 r samtmis heiarblunum Jkuldalsheiinni. Bset hfst ar af smu stum og heiarblum slands .e.a.s. vegna skorts landni. Vilgesvrre er n Samskt safn.

IMG_1082

Upp Blfjllum, Vilgesvrre upplifi g reynslu a gista torfb vsfjarri mannabyggum. n rafmagns, rennandi vatns og allra ntmaginda. Vatnsbli var tnftinum nean vi binn, eldavlin var gmul viareldavl og moldarglf framhelmingnum en ilju vistarvera ar sem var sofi og elda.

a vri hgt a segja svo miklu meira um torfbina, en suma eirra hef g aeins tt kost a skoa a utan. eir sem eru opnir almenningi eru yfirleitt sfn. eir eru oftar en ekki stt fullir af erlendum feamnnumog egar inn er komier ar heil verld annars tma, en hr lt g staar numi.


Himnarki ea helvti sjlfsts flks

Allt fram ntjndu ld tti slendngum fjllin ljt. Ekki var lti vi sitja a Blandstindur vri furu ljtur, heldur tti Mvatsveitin me fjallahrng snum og vatni viurstyggilegt plss. Varla eru eftir hafandi nna r samlkngar sem jleg blfa okkar, jsgur Jns rnasonar, velja v.Rmantkin ska gaf okkur fjllin og geri au okkur kr og kendi Jnas Hallgrmssyni bi a rannsaka au sem frimaur og unna eim lji; og eftir hann kom Steingrmur og kva g elska yur r slands fjll; og hefur s skldaskli ausnt eim tignun fullkomna fram ennan dag. okkar ld hefur a tt hfa kaupstaarflki, sem var eitthva a manni, a eignast vngamyndir af eftirltisfjllum snum a hengja upp yfir sffanum og hafa slkir eftirltis gripir veri nefndir sffastykki a dnskum si. Flki horfi svo lengi essi landslg upp veggjum hj sr a marga fr a lnga nga. Svona mynd veitti horfana rauninni smu lfsreynnslu og horfa t um glugga upp sveit.

ennan texta m finna bkinni "Reginfjll a haustnttum" eftir Kjartan Jlusson fr Skldastum efri, og er formla bkarinnar, sem Nbelskldi skrifai. a m segja a eins hafi fari fyrir mr framan af vi og fyrri aldaslendingum, a hafa ekki tt mikitil fegurar fjallana koma frekar en annarra faratlma.

seinni rum hefur komist tsku a kalla stran hluta heia, fjalla og bygga Austurlands, vernin noran Vatnajkuls. Hluti essara verna er svi sem oft er kalla Jkuldalsheiin og er jafnvel tali a Nbelskldihafi stt anga efniviinn sna ekktustu bk Sjlfsttt flk. ar hafi Bjartur Sumarhsum h sna sjlfstisbarttu.

a m segja a a hafi ekki veri fyrr en fyrrasumar a g fr a gefa Jkuldalsheiinni gaum svo a hn hafi allt mitt lf veri nsta ngrenni og g hafi fari hana vera oftar en tlu verur komi, svo a g hafi ekki fyrr en fyrir nokkrum rum tta mig helgi hennar. En eftir a hn fangai athygli mna m segja a hn hafi haft hana skipta eins og Hjaltastaainghin hefur fengi a finna fyrir sustu rin.

IMG_3865

Snautasel stendur vi suurenda Snautavatns

sustu viku keyri g, samt Matthildi minni og Helga frnda mnum sem var slandsheimskn fr stralu, heiina vera og endilanga. S lei l fr Krahnjkum t miheiina vi Snautavatn fyrstadaginn, ar sem drukki var kaffi og kak samt lummum rafmagnslausu torfbnum Snautaseli.

Nsta dag var fari Vopnafjr og upp heiina Mrudal og gamla jveginn aan yfir hana vera austur me vikomu Grjtgarahlsi Skessugarinum. Um etta strmerkilega nttrufyrirbrigi m frast Vsindavefnum. Einnig er jsaga safni Sigfsar Sigfssonar, sem ekki er sur sennileg, sem greinir fr v a arna s um fornan landamerkjagar a ra sem tvr skessusystur geru illindum sn milli.

IMG_4022

Grjtgarahlsi, noran vi Skessugarinn

Nna sunnudaginn hfum vi svo rija heiar daginn morgunnkaffi og lummum Snautaseli. ennan dag rddum vi slana mefram vtnunum suur heiina slskini og 24C hita. Frum svo vestur yfir Mrudal fyrir sunnan rhyrningafjallgarinnog aan t gamla jveg eitt norurMrudal, vintralega hrjstruga lei.

essum sunnudagsbltr heimsttum vi au heiarbli sem vi vegslana voru. En alls uru heiarblin 16 sem byggust af sjlfstu flki um og mija 19. ldina. Um essa heiarbygg meira en 500 m h m lesa I bindi Austurland safn austfirskra fra. arsegir Halldr Stefnsson etta um tilur essarar heiarbyggar. Bygging essarar hlendu heiarbyggar, hinnar langhstu landinu, lkist annig - nr a kalla- vintri. essum sunnudegi num vi a heimskja 5 blanna.

Halldr Laxness geri krpp kjr essara heiarba heimsfrg bkinni Sjlfsttt flk. a er erfitt a mynda sr anna gvirisdgum sumarsins en a heiarlfi hafi veri himnarki jr. Allt vi hndina, mokveii silungs blum vtnunum, gsavarp mrunum, hreindr, tnrktun rf v laufengi og mrar eru grasmikil og bsmalinn beit heima vi b. svo veturinn vri harur komi sumari yfirleitt eins og hendi vri veifa.

IMG_4014

Skessugarinum

En a gat lka veri hart a ba heiinni af fleiri orskum en Nbelsskldi tilgreindi. byrjun rs 1875 hfst eldgos Dyngjufjllum. pskadag hfust grarlegar sprengingar skju, sem sendu vikurmkk t yfir Mi-Austurland. Vilborg Kjerlf, sem var tta ra gmul stlka Kleif Fljtsdal, lsir morgni essa pskadags svo Tmanum 1961.

Mamma vaknai um morguninn ur en flk fr a kla sig, og s eldglringarnar, sem komu hva eftir anna. a var hltt og gott veur og flti vera ti um morgunninn, en a tolldi ekki vi og rsai fram og aftur. a fann sr gosi. Klukkan 10 kom a. a voru n meiri skpin egar a dundi yfir. Myrkri var alveg biksvart, og maur s ekki handa sinna skil. a var alveg voalegt egar rumurnar riu yfir og hvain skaplegur. a glumdi svo miki hamrabeltinu fyrir ofan binn. Svo lstu eldingarnar upp binn egar dynkirnir riu yfir. a var eins og snjbyljir kmu yfir egar askan dundi hsinu. J a voru n meiri skpin.

Kleif Fljtsdaler rmlega 70km fjarlg fr skju. Um a hvernig umhorfs var eftir a sprengingunum lauk, segir Vilborg etta; askan l yfir llu, og g man a g spai henni saman me hndunum og lk mr a henni, og hn var glvolg hndunum mr. Mr fannst etta vera hnoss og hafi gaman a leika mr a henni. Hn var svona kkla dldunum. a var svo einkennilegt, a ykkasti mkkurinn fr aallega t Jkuldalinn, og lenti meira ar en hj okkur.

IMG_3968

Tftir Heiarsels vi suurenda navatns

skulagi var va 20 cm Jkuldalnum og heiinni, enda lagist bygg v sem nst af um tma heiinni, og bar ekkisitt barr eftir skjugosi. Miki af heiaflkinu flutti til Amerku og sasti brinn Heiarsel fr eyi 1946. a var undir lok byggarinnar sem Halldr Laxness fr um heiina.

tmaritinu Glettingi 11. rg. 1.tbl. segir Hallveig Gujnsdttir Dratthalastum thrai m.a. fr kynnum af snum ngrnnunum Snautaseli en hn er fdd Heiarseli;Sgufrgt er, egar Halldr Laxness gisti eina skammdegisntt heiarblinu Snautaseli. hafi stai venju illa hj hjnunum Seli og Gumundur varla ngu birgur af heyjum etta haust, og tk a r a fella kna, til ess a vera ruggur me f, en krin var orin geld, gmul og klflaus. Mr finnst Laxness fara maklega me etta litla heimili, sem veitti allt a besta sem handbrt var.

En n er svo komi fyrir mr eins Hllu hans Eyvindar, a mig dregur r. En au Eyvindur og Halla dvldu lengi vel rfunum suur af heiinni og austur af skju, og um essa r hafi Nbelsskldi etta a segja formla bkarinnar Reginfjlla haustnttum;

Reynslan er sambrileg vi a sem eim manni verur, sem svo leingi hefur skoa mynd af Parsarborg a hann stenst ekki leingur mti og fer nga. egar hann kemur heim til sn aftur veit hann ekki fyr til en Parsarborg er orin mipnktur lfi hans. Hugur hans heldur fram a snast tilhlkkun til endurfunda vi essa borg me undrum snum og uppkomum, strum og smum furum, og smhlutum sst ltifjrlegri en eir stru; ekkert heiminum jafnast vi a hafa fundi essa borg. Hversu marga landa hfum vi ekki ekt sem hafa nkvmlega af essari reynslu a segja um Pars, og margir skrifa um a bkum hvernig eir lifu stugri heimr nga, jafnvel eftir a eir eru komnir a ftum fram. S sem skilur etta skilur sludali jsgunnar; og hann skilur lka tilegukonuna Hllu sem sat farlama leii kirkjugarinum Sta Grunnavk, og tautai: "fagurt er fjllum nna".

IMG_3974

Lautarfer laufengi heianna r


Fjalli og Mahame

IMG_3500

egar fjalli kemur ekki til Mhames m segja sem svo a Mhame veri a fara til fjallsins. Eitthva ennan veg hefur sjlfsagt margur landinn hugsa egar utanlandsferin slina hefur veri verslu etta sumari. svo sumari sem af er hafi veri me betri sumrum hva granda jarar varar og langt fr v a vera me meirihttar rkomusumrum, hva kalt, hefur slina vanta. Og egar gengi krnunnar er sterkt bur landinn ekki eftir slinni a sumarlagi heldur fer anga sem hn skn.

a er fjall hrna rtt innan vi hs, sem skyggni grdagsins var rjskara en fjalli sem kom til Mhames, annig a vi hjnakornin kvum a fara til fjallsins. Fjalli, sem er hsta fjall landsins utan jkla og tra var fram eftir ldum a vri hsta fjall slands. etta fjall blasir vi r stofuglugganum flesta daga en gr morgunn voru skrir og okublstrar v og dreif sem skyggu sn Snfelli.

a var v ekki um anna a ra en lta sig hafa a a panta slarlandafer 16 stiga hita og skrasmu blviri, ea leggja upp vissufer til fjallsins og sj hvernig virai ar um slir. San Krahnjkavirkjun var a veruleika er auvelt a skjtast inn a Snfelli, ferlag sem tk jafnvel einhverja daga fyrir nokkrum rum tekur n far klukkustundir. Og svo a ekki s hgt a hringkeyra Snfelli er hgt a fara v sem nst inn a rtum Vatnajkuls bi a austan- og vestanveru um tilegumannaslir jsagnanna.

IMG_3521

Vi Laugafell, horft me austanveru Snfelli inn a Eyjabakkajkli

Vi byrjuum v a fari inn me v a austan slskini og sunnan bl, svo hitastigi vri ekki nema 12 14 grur mtti vel bast vi meiru egar lii daginn enda enn bara miur morgunn. arna er hgt a keyra malbikuum vegum Landsvirkjunarlangleiina inn Eyjabakka, .e.a.s. a uppistulnum Ufsaveitu. arna er me gum vilja hgt a hla Landsvirkjun fyrir fleira en veginn, v ar hefur nokkurn veginn tekist varveitt snishorn af fyrrum Vatnajkulsbla lit Lagarfljts lnunum nean vi Eyjabakkana sem nttrverndarflki tkst a f yrmt strstu framkvmd slandssgunnar.

egar vi frum arna um kom ltil saga upp hugann sem g rakst vnt bkinni "Syndir feranna" og hef hvergi rekist annarsstaar hvorki heyrt skotspnum n s jsaganasfnum. ar segir fr v egar rur Djakoti var myrtur arna ngreninu, nnar tilteki vi Hornbrynju. Djakot, sem g minnist ekki a hafa heyrt geti um, gti hafa stai essum slum mia vi staarlsingar sgunni, ea rtt austan vi Laugarfell. a er reyndar mislegt sgunni sem passar ekki alveg vi r hugmyndir sem sagnfrin hefur komi inn hj manni gegnum tina.

essir atburirnir er sagir gerast ri 1701 verslunarfer rar niur Berufjr, nnar tilteki til Gautavkur. Samkvmt mnum hugmyndum var verslun Gautavk aflg eim tma v ekki hef g heyrt Gautavkur geti sem verslunarstaar eftir a einokunarverslun var komi , sem varai fr 1602 1787. ri 1589 er Djpivogur gerur a lggiltum verslunarsta og hafi Flivogur sem er v sem nst sama sta veri verslunarstaur ar undan og einmitt anga hafi hin forna verslun Gautavk flust. Sagan gti samt sem ur veri snn v vel gti hafa veri versla laun vi Gautavk fram hj einokurversluninni, n ess a geti s sgubkum.

IMG_3473

Norur af Ufsaveitu, ar sem Djakot gti hafa stai. Laugarfell ber hst vinstra megin

En saga essi greinir stuttu mli fr sex daga verslunarfer rar Djakoti til Gautavkur. Hann fer sunnan vi Hornbrynjuniur Fossrdal og san inn Berufjr a sunnanveru og t a noran til Gautavkur, sem bendir til a Djakot hafi veri talsvert innarlega rfunum, annars hefi veri styttraa fara noran vi Hornbrynju og niur xi botn Berufjarar.

sem stystu mli lendir hann tistum vi skan kaupmann vegna ullar sem hann vildi f srstaklega viktaa v a voru hagalagar barnanna hans riggja, en kaupmanninum tti svoleiis ltilri arft. eir lenda flogum og pakkar rur honum saman. Eftir a kaupmanninum hafi veri bjarga vi illan leik, kveur rur a halda strax heim me hest og varning. En sr kaupmaurinnfri a rast aftan a honum og enn pakkar rur honum saman.

rur a hafa fari smu lei heim, umriggja daga feralag. Einhverjir slendingar su til ska kaupmannsins morguninn eftir ar sem hann fr randi inn Berufjr. ess er skemmst a geta a ekki skilai rur sr heim, en hestur hans samt varningi skilai sr Djakot. remur vikum eftir essa atburi komu kona hans og rj brn til bygga a innsta b Fljtsdal. Lk rar fannst san gngum um hausti, sitjandi vestan undan Hornbrynju , illa fari og egar a var gtt var gat eins og eftir byssuklu hfinu.

IMG_3577

Vestan vi Snfell bkkum Hlslns, fremri Krahnjkur fyrir miri mynd

Eftir a hafa ferast um kyrrinni austan vi Snfelli, ar sem einungis uru tvenn sk hjn vegi okkar frum vi vestur fyrir fjalli hin margrmuu Vesturrfi. ar sem hreindraskyttur og gangnamenneinir kunnu ur fyrr a greina fr undrum Svrtugljfra, Kringilsrrana, Tfrafoss o.fl., sem n er botni Hlslns. leiinni noran vi Snfell tkum vi ungt par fr Frakklandi upp, en au voru lei Krahnjka og svo aan vestur skju, me enganfarangur, en full eftirvntingar og bjartsni. au hfu veri vi vinnu Hrai fr v ma og tluu a nota tmann ar til September til gngufera um hlendi noran Vatnajkuls.

IMG_3570

Sauf, sem lengi var tali mesti skavaldur slenskrar nttru, fyrrum Vesturrfum n uppgrddum bkkum Hlslns. Snfell baksn

Vi keyrum svo vestan vi Snfelli inn me Hlslni Krahnkastflu eins langt og vi komumst vegi Landsvirkjunar. arna var allt anna skyggnien tra fjallaloftinu austan vi Snfell v a rauk af leirum Hlslns suvestan golunni og byrgi sn. suvestan tt getur a veri fleira en oka, sk og skrir sem byrgja tsni Snfelli r stofuglugganum heima. a eru nefnilega lka dagar sem foki af leirunum kemur veg fyrir skyggni, jkulryk sem hefur sama lit og Lagarfljti hefur nori.

En ekki er vst a mgulegt hefi veri a skoa stran hluta vernanna noran Vatnajkuls dagsstund n afleiinga Krahnjka.

IMG_5689

Vi Krahnjkastflu gvirisdegi, Snfell fjarskahgra megin

IMG_5734

Laugafellsskli, rtt austan vi Snfell

IMG_6457

Horft ttina a Hlslni og Vesturrfum r lofti suvestan golu, Snfell baksn


Breyttur lfstll

eir Kjartan og Wallevik koma inn a a msarmismunandi stur geti veri fyrir mygluen hvers vegna hn var af faraldri slandi er eim rgta.

Vinnuflagiminn sem hefur unni vi hsbyggingar og vihald vinaalla virai hugmynd, vi litla hrifningu vistaddra, a myglahefi ekki veri vandaml hsum fyrr en htt var a reykja innandyra. a skildi ekki vera a hann hefi eitthva til sns mls, v meiriloftrsting fylgdi reykingunum.

Eins m nefna a n tmum fer flest flk sturtu einu sinni dag og v fylgir mikill raki innandyra. En fyrir nokkrum ratugum var laugardagur hinn heilagi badagur.

svo a b hafi veri stundu af flestum um langa hr oftar en einu sinni viku hefur mislegtbreyst til dagsins dag v sambandi. T.d. eru flestir sturtubotnar sjlft glfi, jafnvel timburglfum.

ur var notast vi vatnstt bakr og sturtuklefa me botni, sem ttu erfiari umgengni. Frgangur glfniurfalla er t.d. annar og lakari slandi en Noregi.

Einnig m nefna a a allur vottur er n ori urrkaurinnandyra sta ess a blakta ti snrum. svo a urrkarareigi a vera a fullkomnir a eir skili rakanum fr sr rttan sta ekkja sjlfsagt flestir hva ungt og rakt lofti getur veri vottaherberginu.

Hrer minnst fleiristur fyrir myglu sem sjaldan er tala um


mbl.is Blmabei getur valdi myglu innandyra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Besta aferin til a n rangri lfinu


Undir grnni torfu tndist tminn

IMG 1455

a er stundum sagt um tmaskin Freyingaa ar s valt ngur tmi og ef eir veri dagrota komi bara meiri tmi morgun. Dagskr landans er llu strekktari svo a Bjartmar hafi fyrir skemmstu sungi um "fltta undan framtinni sem ftur toga burt eitthva til baka, aftur fyrir upphafi ar sem af tndum tma er af ngu a taka" um lei oghann bau landann "velkomin bsan", egar allt virtist stefna a leita yrfti reynslubanka Bjarts Sumarhsum.

Eftirminnilegt er a Freyingarhikuu ekki vi a lna slendingum strf mean hinar frndjirnar veltu vngum samt alja gjaldeyrissjnumyfir v hvernig mtti koma bndum fjrmlaverkfri sem kennd var vi trsarvking. ti hinum stra heimi tti etta nttrulega ekki gfulega fari me f hj frndum vorum Freyjum, en eir sgu bara a gfur og gska yrftu ekki endilegaa fara saman. Skilyrislaust bri a hjlpa snum brir ney.

sustu viku frum vi Matthildur mn loksins langra Freyjafer og vorum yfir Hvtasunnuhelgina. etta var nokkurskonar systrafer ar sem vi tengdasynir Slhls fengum a fljta me sem blstjrar Norrnu fr Seyisfiri til rshafnar. essi fer hafi veri dagskr mrg r og m segja a vi skipulag hennar hafi lfsspeki Freyingaveri hf a leiarljsi, um a morgun komi meiri tmi.

Daginn fyrir brottfr ba gur Borgfiringur mig um a skila kveju til allra sem g hitti Freyjum, v ar byggi besta flk heimi, svo vel fannhann hjarta snu gsku Freyinga. Auvita reyndi g a koma kveju hans til skila egar gafst til ess tmi. essi Hvtasunnuhelgi er samt ekki s fyrsta sem g dvel Freyjum v fyrir 33 rum san tti g v lni a fagna sem ungur maur a kynnst essum frndflki okkar, hafi g ri mig vinnu hj dnskum mrarameistara rshfn og var ar fram eftir sumri.

Eftir Hvtasunnuhelgina denn urfti g a tna saman tmu bjrflskurnar r herberginu og koma eim ver hj kaupmanninum niur horni. v vi flagarnir sem leigum farfuglaheimili Verkakvennaflags rshafnar hfum tnt tborgununum okkar miklum gleskap undir grnu torfaki farfuglaheimilisins og ttum ekki fyrir mat, en ng af tmum bjrflskum. egar g hafi sett flskurnar svartan ruslapoka reyndust r allt of ungar til a bera og sttarnirstungust t r sksum pokanum, sem g var a sligast undan. v var a g hnupla hjlbrum rogast me flskupokann upp r.

ekki vri torfrunum fyrir a fara og leiin grei niur vi hverfisbina horninu, var hjli brunum ryga fast. v urfti trleg tk a ta eim niur brekkuna og halda um lei jafnvgi me drmtan farminn. g veit ekki enn dag rmum 30 rum seinna hvort a var fyrir a hafa fjarlgt flskurnar af gistiheimili Verkakvennaflagsins ea lika hjlbrurnar fyrir r,sem var til ess a okkur var ekki vsa dyr, en a hafi mr veri tilkynnt a sti til upphafi ferar, en var aldrei minnst meira eftir a hjlbrunum var skila.

IMG_1928

Kirkjubr; Mrinn til vinstri, Reykstofan fyrir miju og kirkja lafs helga til hgri.

ann stutta tma, sem g vann vi mrverk Freyjum fkk g a taka tt skemmtilegum verkefnum. Eitt af eim var a gera vi vegghleslur kirkju lafs helga Kirkjub og endurkalka hvta veggi hennar. vann g me dnskum og freyskum mrurum og hafi ekki grnan grun um hva merkilegt verkefni var, hva olinmi fyrir svona fornminjagaufi. Enda lei ekki lgnu ar til g var settur nbyggingar verkefni ar sem ungur athafnamaur,Jakub A Dul, byggisinn fyrsta Rmfatalager, ef g man rtt. Auk essa vann g vi a banka steinhellur niur stttar og blasti tryggingaflags.

a var ekki fyrr en mrgum rum seinna sem g uppgtvai hversu srstakt verkefni var Kirkjub. ar eru tvr eldgamlar kirkjubyggingar, a er kirkja lafs helga sem er sg bygg 12. ld og dmkirkja Magnsar sem er daglegu tali kllu Mrinn bygg um 1300, en s bygging komst aldrei undir ak. Sustu r hefur veri unni a vigerum hleslum Mrsins. Einnig er Reykstofan Kirkjub, sem er bygg kringum 1100 og talin eitt elsta timburhs heimi sem enn er notkun.

IMG_1915

egar steinar losna hlnum veggjum Mrsins, lafskirkju og Reykstofunnar Kirkjub, er gert vi me v a raa fltum smsteinum milli eirra kalk-mrblndu til a festa snum sta. etta er miki olinmisverk og hefur viger veggja Magnsar kirkju teki mrg r.

Auvita voru gmlu stairnir mnir skoair ferinni. Kirkjurnar Kirkjub voru snum sta, meir a segja voru hellurnar enn stttunum og blastunum rshfn. En egar komi var gmlu gtuna mna reiknai g me a hjlbrurnar vru undir skrifstofuglugga verkakvennaflagsins, en ar br mr heldur betur brn. Gamla notalega svarta timburhsi me torfakinu, ar sem hgt var a opna kvistgluggann t grna grasekjuna til a reykrsta herbergi, var horfi. ess sta var komi ntskubarhs og engin merki sust um hjlbrur, ekki einu sinni svrt hjlfrin malbikinu, hva glerbrot ea tgjuraf svrtum ruslapoka. Og litla bin niur horni orin a b.

Annars er a heilt yfir svo Freyjum a engu lkara er, en a egar jartan var flutt til slands um ri, og hr notu rangursrkan htt vi a jafnabyggingasguna vi jru, hafi hn algerlega fari fram hj Freyjum og a helvti er varla hgt a minnast grtandi. ar m finna heilu orpin enn r torfi og grjti, meir a segja er bi mrgum essara hsa.

Hvernig myndi t.d. rshfn lta t ef hn hefi fari gegnum sama Dubai drauminn og Reykjavk? vru grnu torfkin n komin undir malbik og ar vru svartir turnar klddir gler og innfluttar flsar, sem teygu sig upp okuna. a vru dapurlegskiptimia vi lflegangamla binn, sem geymirsguna til dagsins dag. Vi skulum vrtt vona a a s ekki bara vegna ess a Freyingarvita a morgun komi meiri tmi, sem eir hafa ekki enn rst jartuna eins og tmatrekktir frndur eirra sgueyjunni.

IMG_1922

Mrinn, ea dmkirkja Magnsar Kirkjub

IMG 1893

Gtumynd fr rshfn

IMG_1884

Gtumynd fr rshfn

IMG_1861

inganes rshfn, stjrnarr Freyja

IMG_1968

orp Hsavk Sandey

IMG 1835

Freyskt hs Kney

IMG_1634

Saksun

IMG_1590

Br Vogey

IMG_1737

Stttar rshfn

IMG_1908

Hfundur fornum slum


Jn hrak

IMG_1259

a m segja a sagan afJni hrak veri undarlegri me hverri jararfrinni. g hafilengi hugsa mr a kanna sannleiksgildi hennarog fara a leii essarar dularfulli jsagna persnu. En hann a vera grafinn gamla kirkjugarinum Skriuklaustri og v stutt a fara.

dag frum vi hjnin svo glsilegt kaffihlabor klausturkaffi Gunnarshsi Skriuklaustri ar sem hgt er a ta sig tertusvima vffluveri. Eftir krsingarnar frum vi efri hina og fengum leisgn um vistarverur Gunnars Gunnarssona, rithfundarins sem sumir segja a hafi ekki veri verur Nbelsins vegna ljsra tengsla vi nasismann. En Gunnar er eini slendingurinn sem vita er til a hafi tt fund meHitler og lengi gekk s saga a glsihs hans Skriuklaustri hafi veri teikna af sama arkitekt og teiknai Arnarhreiri fyrir Hitler.

Vi vorum ein fer me leisgumanninum og fljtlega barst tali a uppgreftrinum klaustrinusem fr fram fyrstu rum essarar aldar. Klaustri mun hafa veri nokkurskonar sjkrahs og flk komi va a til a leita sr lkninga vi hinum msu meinum ef marka m au bein sem upp komu r kirkjugarinum. Fljtlega bryddaig upp hugamli mnu um a hvernig bestvri a finna leii Jns hrak og vsai leisgumaurinnokkur leii mynd af uppgreftrinum klaustrinu.

IMG_1261

jsgur Jns rnasonar hafa etta a segja um Jn hrak:

Maur ht Jn og var kallaur Jn flak. Hann var undarlegur og ltt okkaur af sveitungum snum. tti hann smglettinn og ei unnt a hefna sn honum. egar Jn d gjru lkmennirnir a af hrekk vi hann a eir ltu grfina sna norur og suur. Jn var grafinn a krbaki Mlakirkjugari. En hverri nttu eftir stti hann a lkmnnum og kva vsu essa:

Kld er mold vi krbak,

krir ar undir Jn flak.

tar sna austur og vestur

allir nema Jn flak,

allir nema Jn flak.

Var hann grafinn upp aftur og lagur austur og vestur eins og arir. Arir segja a vsan hafi heyrzt upp r grfinni kirkjugarinum.

Mjg hefur fari mrgum sgnum um Jn er sra Skli Gslason segir a hafi veri kallaur Jn hrak, v hann hafi veri varmenni miki og grunur hafi legi v a hann hafi loksins farga sr sjlfur, hafi hann v veri grafinn n yfirsngs a krbaki og ltinn sna norur og suur. Nttina eftir dreymdi sknarprestinn er ekki var vistaddur greftrun hans a Jn kmi til sn og kvi:

Kalt er vi krbak,

hvlir ar Jn hrak;

allir sna austur og vestur

tar nema Jn hrak.

Kalt er vi krbak.

Daginn eftir lt prestur grafa hann upp og sna honum rtt. Stti Jn ekki framar a honum.

Fyrir vestan er s sgn um nafna minn a hann hafi tt vonda konu er hafi lti grafa mann sinn svo sem fyrr er geti til ess a gjra honum enn skmm grfinni. er a og enn ein sgn um Jn a lk hans hafi veri lti svo grfina af v vonzkuveur hafi gjrt er hann var moldu ausinn, en ekki af illvilja eirra er a stu og hafi v lkmennirnir fltt sr a koma honum einhvern veginn niur.

IMG_1253

Aeins einn legsteinn er snilegur kirkjugarinum og hafi leisgumaurinn upplst okkur um a, a egar uppgrfturinn klaustrinu og garinum fr fram 2002-2012 hafi srstaklega veri athuga hvort Jn vri snum sta undirsteininum.En honum stendur daufum stfum JN HRAK. Svo einkennilega hefi viljatil a undir eim steini fundust engin bein og ekki var hgt a tla a nnur bein sem upp komu essum miklauppgreftri tilheyru Jni.

a er v bi a grafaJn hrak tvisvar upp samkvmt heimildumog annasinn kom ljs a hann var ekki vi krbak. Leisgumaurinn hafi heyrt einamunnmlasgu sem segi a vetrarhrkurhefi veri og frost jru egar tt hafi a jarsetjaJn og v hefu menn sennilega losa sig vi lki auveldarimta. En hvar og hvaa skipti vissi engin.


Byggingar bndum brkratsins

a brst ekki a vorikom me trukki nju tungli ann 24.sasta mnaar. Einhvern veginn er a alltaf annig vormorgnumegar sl skn heii og fuglasngur fyllir lofti kviknar framkvmdarin, jafnvel hj gmlum safnvkingum. Hr rum ur hefu svona ljfir vordagar ekki veri ltnir fara forgrum, steypihrrivlin hefi veri rst og byrja a byggja. svo a g vinni vi smu in og ur, ar sem plskir vinnuflagar mnir sj nori um a gera a skemmtilega, er v ekki lengur svo fyrir a fara a framkvmdaviljinn, steypuhrrivlin og vinnuafli dugi til a byggja hs. N sem aldrei fyrr hefur allt veri niurnjrvame reglugerarfargani.

Plverjar hafa hirt flest skemmtilegustu strfin fr slendungu n ess a landinn hafi heilaburi til a fatti a, innihkandi rgnegldurfyrir framan tlvuskjinn vi a koma heim og saman exele skjali hvernig skuli fara a v a gera hva sem erarvnlegt fyrir fjrfesta. Einagnveginntekst samt a f tkomuna hvernig svoleiis hsnihentarungu flki sem srvantar hagkvmt hsaskjl. llum essum vandrum samfara arf langsklagenginn landinn a greia af nmslnunum og er v eina leiin til a halda sj a tba regluverkia flki a hfi srstaklega vel borgari menntun, alls skildri ekkingu hsbyggingum. annnig regluverkrur svo rslitum um hvort hs verur byggt.

N dgum dugir hreint ekki a eitt a f morgunnbjartahugmynd og hafa vilja til a hrinda henni framkvmd egar skalbyggjahs. ar duga ekki einu sinni byggingarmeistarar, samt teikningum arkitekta og verkfringa, hva a lin ein ngi eins og denn. Nei, n arf ar a auki byggingastjra sem m ekki vera sami maurinn og byggingameistarinn, ryggisfulltra, tryggingaflag og utan um allan pakkann skal haldi me gaeftirlit sem votta er af skounarst og allur heilipakkinn verur a hafa fengi samykki fr Mannvirkjastofnunrkisins.

Marteinn Mosdal - hva?

Tryggvi Emilsson segir fr v egar hann byggi fyrir rmum 90 rum barhs yfir sig og Steinunni konu sna Glerrorpi vi Akureyri. En hann hafi upphafi hugsa sr a notast vi aldagamla afer Bjarts Sumarhsum.

Allt st sem fair minn hafi sagt brfi um byggingarlina og eins a a reisa mtti torfb v landi. En egar norur kom sndist mr a ekki hfi lengur a byggja barhs r torfi og grjti og eins tt flestir kofar ar kring vru torfbir og ar me hs fur mns. Fylltist g n strhug og strilti og kva a linni skyldi rsa steinhs. Engan urfti a spyrja um tlnur ea efnisval, hva tlit ess sem byggt var, allt var frjlst og v hfst g handa n tafar, keypti mr malarreku og haka og grf fyrir grunni a steinhsi, af engum lattur ea hvattur.

Ekki urfti djpt a grafa ar sem hsi var byggt hrum mel en mlin, sem g mokai upp r grunninum, var svo hrein steypuml a hn var mr gulls gildi. g leit hljum augum til rinnar sem rann arna framhj og hafi skili essa ml eftir urru fyrir nokkrum ldum svona hreina og hfilega sandborna steypuna. essi ml geri mr glatt sinni og a fu dgum umlinum gekk g ofan Eyri me aurana mna vasanum, keypti mr timbur hj Siguri Bjarnasyni og sement Grnu og flutti allt einni fer heim melinn. Eftir essa verslunarfer tti g hallaml, hamar og sg og vann eins og kraftar leyfu vi uppsltt og flekasmi. San hfst steypuvinna, g st einn a verki, blandai saman sementi og ml og vatni r Glernni og steypti. var dlti gaman a lifa egar essum fanga var n enda skein sl yfir Slutindum og fannst mr a gs viti.

g fr upp klukkan fjgur hvern dag og vann mig eins uppgefinn og ttaugaan eins og maurinn me lfkonuspkina forum, en timburstaflinn hrkk til uppslttarins og a viku liinni var g farinn a moka ml og undirba steypuvinnu, san var hrrt og steypt dag eftir dag anga til mtin stu landafull af steypu, tuttugusentmetraykkir veggir, a voru mrg handtk og enn fleirisvitadropar. (Tryggvi Emilsson-Barttan um braui bls 122-123)

svo a vi flagarnir Djpavogi hfum ekki urft a hafa a frumkvi til a bera a byggja steinsteypt hs eftir a hafa ekki ekkt anna en torfbi var enn hgt a hrinda hsbyggingu framkvmt hagkvmanhtt sustu ratugum 20. aldarinnar. A v leitinu var byggingaaferin ekk torfb, a vi notuumst miki vi heimafengi sinni trust mynd, a er eigi hugmyndaflug, afl og mlina, sem lv sem nst undir ftunum.

En ess ber ageta a eim tmavorum vi lokair inni verndarsvi eins og sustu Mhkanarnir, fugt vi a ar sem starfsleyfi steypustva boi vinnu-, heilbrigis og nefndu a eftirlits voru farin a geraafdalmennsku hgt um vik.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband