ldin er nnur en okan s sama

a verur seint sagt um suma stai a eir megi muni sinn ffil fegurri. eir eru einfaldlega eins og fflarnir sem rfastbetur eftirv sem harar er a eim stt. Einn af essum stum er Djpivogur sem er Blandsnesinu milli Berufjarar og Hamarsfjarar. a er ekki ng me a stanum hafi fleytt fram, heldur hefur Blandsnesi stkka svo um munar. ar hafa hafstraumar spa upp sandi og bi til njar landfyllingar milli eyja sem ur voru ti fyrir landi.

IMG_2945

Blandsnesi, ar sem Djpivogur sker sig inn landi, hefur srstu a vera kristfjrjr, .e. a hafa veri arfleitt Jes Kristi en hvorki rki n kirkju. bk sinni A Breyta fjalli fer Stefn Jnsson frttamaur yfir au vandkvi sem felast v egar kristfjrjarir eru annarsvegar og engir papprar finnast um gjrninginn. Hann segir m.a.; hitt er ljst a einhver eigandi jararinnar til forna gaf hana ftkum Geithellnahreppi fyrir slu sinni og rekur san vandri sveitarstjrnarmanna hinum forna Geithellnahreppi.

a er ekki va slandi sem flk br bkstaflega landi Jes Krists; vi vintr, sem innihalda leyndardmsfullt landslag, heimsins hsta pramda og sannar sjrningja sgur. Og a sem dularfyllst er af llu, hina endanlegu Austfjaraoku. Niklna Weywadt, sem fyrst tk veurathuganir fyrir Veurstofuna vi Berufjr og fyrsti ljsmyndari Austurlandi, taldi rija hundra oku daga um margra ra skei veurathugum snum susturtugum 19. aldar. eir semvilja gera lti r Austfjaraokunni hafa haldi v fram a ekki hafi okublstur mtt bera Blandstindinn svo Niklna hafi ekki tali okudag.

Eftir a hafa bi Djpavogi htt annan ratug, lok sustu aldar, dettur mr ekki hug a rengja veurathuganir Niklnu Weywadt, og er g ekki fr v a hafa upplifa rijahundra daga ri umlukinn oku. Eins bera fjlmargar ljsmyndir Niklnu fr Djpavogi ess merki a okan hafi veri venju fremur geng hennar t. okan sr mun fleiri hliar en dulina, a r henni rist i og henni geti leynst lfabyggir og falleg fjll. Stef Jnsson frttamaur sagi um hana m.a. bk sinni Gaddaskata a okan gti ori svo ykk Djpavogsblnum a lti hefi tt a leita ar a belju fyrr en andardrttur hennar hefi fundist vi eyra.

IMG_2921

Sustu helgi var vari Djpavogi og naut g ess a upplifi slskinsbjarta Jnsmessuntta eitt skipti enn. Byrjai a fara upp Bndavru ar sem tsni yfir binn er best. okan kom yfir Blandsnesi og byrgi fljtlega sn. Drunur sem g gat mr til a vru fr skipsvlum heyrust t r okunni gegnum nturkyrrina, skreytta fuglasng. g hugsai me mr hva ef Hundtyrkinn vri n aftur fer um ennan bjarta tma. a var fyrir htt 400 rum sem okan bjargai eim fu sem uru eftir vi ennan fjr.

Um ntt var sumarbla Djpavogi, bjart en oka mijum hlum. Sjrningjaskipin siglduinn Berufjr a Djpavogi og vrpuu akkerum mts vi Berunes. Um morguninn og nstu tvo daga eftir fru sjrningjarnir me rnum og manndrpum um verslunarstain vi Djpavog, Hlsingh, en svo nefndist babyggin , Berufjararstrnd og Breidal. Hundtyrkinndrap fjldaflks og tku anna hundra manns til fangaer eir seldu Barbarinu Alsr.

eir fu bar sem sluppu undan Tyrkjunum, sem voru ekki Tyrkir, komust inn okuna til a leynast anga til sjrningjaskipin lttu akkerum og hgt var asna heim n. Jn Helgason segir bk sinni um Tyrkjarni; murlegastirvoru umkomuleysi snu eir bir, er enginn vitjai, tt skipin vru horfin braut og eir voru margir um Berufjararstrnd og Hlsingh: Allt flki herteki. Brnin sem ar hfi signt sig bjarhlainu hvern morgun, tku ekki glei sna n vi leik hli ea fjrusandi, au grtu dimmum og flum lestum vkingaskipanna.

IMG_2993

Svalbarstanginn sem askilur Gleivkurnar, faregaskipstefnir inn innri ar sem hfnin er me heimsfrgu eggjunum hans Sigurar "Himnarki". t firi liggur anna faregaskipvi akkeri og ber okuna, sem ferjai faregana landme skipsbtunum.

egar g rndi t okuna, aan sem drunurnar heyrust, s g grilla strt skip koma t r okunni. Fljtlega koma anna og stemmdu au inn Berufjrinn. a fyrra kastai akkerum t af Djpavogi mts vi Berunes rtt eins og sjrningja skipin forum. Seinna skipi sigldifullri fer fram hj v fyrra inn hfnina Innri-Gleivk. En etta sinn voru a skemmtiferaskipog vi Matthildur mn stdd Djpavogi sem barnapur dtturdttir okkar, slargeislansvi, en foreldrar hennar jnustuu feramenn essa Jnsmessuhelgi.

Undanfarin r hefur Djpavogi veri gert grarlegt ttak ferajnustu og varveislu gamalla hsa, brinn bkstaflega blmstrar hj llu v unga flki sem ar ltur drauma sna rtast. g notai nttina til a rlta um og skoa fyrrum heimab okkar Matthildar og minntist gra daga okkar bestu ra. voru farin a sjst merki ess hva stefndi. gengu hsin Geysir og Langab endurnjun lfdaga eftir erfi r. voru au hs sem mn kynsl byggi n og glsileg en mrg gmlu hsin lakar standi. N m segja a ldin s nnur. egar g skoai hsin s g a rtt var a nota okuna til a fara me veggjum, ea rttara sagt klettum. v a sama vi um mig og verkin mn, a eldast illa.

Vi Matthildur yfirgfum Djpavogum aldamtin. a voru erfiir tmar. Hn sjmannsdttirin fdd og uppalin einu af fallegu hsum bjarins. Stuttuurhfu fjgur str fiskiskip veri seld fr stanum nokkrum mnuum. bumfkkai, nemendum sklanumfkkai um helming rfum rum. Aflaheimildir og fiskvinnsla var vistu hj Vsi Grindavk sem hlt uppi skertri vinnslu Djpavogi, ar til fyrirskemmstu a eir lttuakkerum hurfu braut.

IMG_3022

Gamli gi Djpivogur, verslunarhfn 430 r og fiskihfn fr munat.

svo a falli hafi veri strt egar fleiri sund tonna kvti fr fr stanum svo til einni nttu hefur unga flki Djpavogialdrei misst minn, arfst lkt og fflarnir sem vonlaust er a sl, v eir spretta bara enn fleiriblmstrandi upp aftur morgunnin eftir. Staurinn sem stendur kristfjrjrinnihefur sennilega alla t tt v lni a fagnaa ar fr unga flki tkifri til a lta drauma sna rtast, rtt eins og s maur sem stal sjlfum sr forum -Hans Jnatan; fyrsti blkkumaurinn er sgur fara af slandi.

mnum manndmsrum Djpavogi var g ess heiurs anjtandi a vera hreppsnefnd v sem nst tv kjrtmabil, a fyrra var styttra vegna sameiningar sveitarflaganna, Blands-, Berunes- og Geithellna-hreppa. Oft var tekist um mlefni dagsins minni t en aldrei um varveislu ess gamla. a er helst a g minnist ess a vi hfum jagastum stasetningu Geysis. g vildi ekki fraGeysi um sentmetra, en vihsi var daga eitt helsta blindhorn bjarins. ar var g undir argvtugum minnihluta eins og vanalega.

g s a, egar okunniltti svo undursamlega essu Jnsmessuntur rlti, a auvita hef g haga mr eins og hlfviti mest alla t, en lt mig samt dreyma um a okan hafi byrgt mr sn og ldin veri nnur.

Ps. set hr inn nokkrar myndir af misjafnlega gmlum hsum bnum.

IMG_2959

Geysir var byggur sem htel rtt fyrir aldamtin 1900 og jnai sem slkur fyrstu rin. Hsi var lengist af notasem barhs, og fyrir verslunina Djpi egar g kom Djpavog. Hsir n skrifstofur Djpavogshrepps. Hsi gekk endurnjun lfdaga um aldamtin 2000.

IMG_0657

Nja Lgberg, fjlblishsme fjrum bum, byggt einhvertma kringum 1940.

IMG_0659

Gamla Lgberg sagt byggt 1914. Mig minnir a bakhliar ess hafi veri torfveggir ur en a fkk yfirhalningu, sem gti bent til ess a a hafi veri byggt eldri tft.

IMG_0680

Bjrk, var ur me "kastala brjstvrn" og torfaki. Sennilega byggt fleirum en einum fanga eftir brjstvitinu. Ntur sn vel n sem fyrr, svo "brjtsvrnkastalans" sjist ekki lengur, ori a hsi funky stl.

IMG_0718

sbyrgi byggt 1947 gekk endurnjun lfdaga 1989.

IMG_0710

Langab t.v. er reynd r gamalla sambyggra hsafrrunum 1758-1850, endurger1989-1997 - Faktorshs t.h. byggt 1848. Bi hsin tilheyru versluninni Djpavogi um aldir og frverslunKaupflags Berufjararar fram til rsins 1985.

IMG_0741

Bjarsti Djpavogi s fr Bndavru. Hann er va fegurri sjndeildarhringurinn en essum ga tsnissta, heyrst hefur fagnaar kliur fr feramnnum sem koma oku og sj henni ltta. Hlsingh og Hamarsfjrur fjrst t.h., Berufjrur t.v.,,,,j g s a a leynir sr ekki a Geysir hefi tt a f astanda fram snum sta blhorninu Htelhinni.


Hvar er gimsteinninn augum num ljfan?

a kemur fyrir a vi hjnin setjumst upp okkar gamla Cherokee fr v sustu ld. hlustum vi jskldi syngja um a egar ahlustai Zeppelin og feraistaftur tmann. Sjaldnast vera r essum Cherokee setum undur og strmerki fjarasfum grnum, en kemur fyrir.

Um sustu helgi skein t.d. skyndilegavi slu Skagafjrur, ea kannski rttara sagt slin og Skagafjrurinn skinust . Reyndar hafi blunda mr plagrmsfr Skagafjrinn, ar megi finna margar helstu perlur slenskrar byggingalistar er ar ein slk sem hefur glitra lengur og skrar en allar r hu svrtu turnlguu me skrkunum, og jafnvel skrar en sjlft Slfari vi Sbraut.

a var semsagt sastliinn fstudag sem tekin var skyndikvrunum a bruna Skagafjrinn me gmlu fermingar svefnpokana og lta endanlega vera af v a skoa Vimrarkirkju. leiinni var liti fleiri perlur slenskrar byggingalistar, m.a. Grenjaarsta Aaldal, Glaumb Skagafiri, Hlakirkju Hjaltadal, Grafarkirkju vi Hofss og Saurbjarkirkju inn Eyjafiri.

IMG_2728

J skrti, aallega torf, sprek og grjt og a hj steypu kalli. a m segja sem svo a g hafi veri orin hundleiur a horfa t undan rofabarinu klgugrtt Urriavatni og skrapa steypuglfi niurgrfnum moldarhaug sem mr var komi fyrir vor, svo a g gat ekki lengur mr seti. Enda minnir mig Nbelskldi hafi einhversstaar komist svo a ori a sementi vribyggingarefni djfulsins og getur a svo sem veri rtt ef a nr til a haran sem mtaur skapnaur.

En um Vimrarkirkju hafi Nbelskldi etta a segja; Tveggja slenskra bygginga er oft geti erlendis og fluttar af eim myndir srritum um jlega byggingalist. nnur er Vimrarkirkja. g held a a s ekki of djpt teki rinni tt sagt s a arar kirkjur slandi su tiltlulega langt fr v a geta talist vermtar fr sjnarmii byggingarlistar. Vimrarkirkjan litla er okkar Pturskirkja ar sem hver rmmetri ber sr innihald annig a viruleiki hinnar litlu frumstu byggingar er tt vi sjlfar heimskirkjurnar, tt sjlft kirkjuinni s ekki strra um sig en ltil setustofa og vergildi byggingarinnar komist ekki til jafns vi meal hesths.

egar vi hjnin komum a Vimrarkirkju glampandi sl og sumarhita var hn lst. Vi vorum varla farin a hugleia a a naga rskuldinn egar staarhaldarinn Einar rn kom askvaandi yfir tni ensku. Vi heilsuum slensku og tkum tvisvar fram a hn vri okkar murml. Hann ba afskunar margtrekuu athugunarleysinu en sagist hafa a sr til mlsbta a sjaldsir vru hvtir hrafnar. etta var reyndar ekki eini staurinn essari fer sem etta kom upp, etta var vikvi llum eim stum sem hfu a geyma jlega menningu og byggingalist sem vi skouum essari fer.

Einar rn btti heldur betur fyrir rifalega enskuslettuna me v a segja skemmtilegar sgur r kirkjunni. a t.d. a hafa teki 6 tma a ferma StefnG Stefnsson Klettafjallaskldsamkvmtv sem skldi sagi sjlft eftir a hann var fluttur til Amerku. Presturinn sofnai risvar og urfti jafn oft t egar hann vaknai til a f sr ferskt loft og hressingu en hafi alltaf gleymt hvar athfninni hann var staddur egar hann kom inn aftur og byrjai v upp ntt. essi langdregna fermingarmessa fr illa suma Skagfirska bndur v a var brakandi heyskaparurrkur.

IMG_2736

Altaristafla Vimrarkirkju er fr kalskum si v ekki tti taka v a skipta henni t vi siaskiptin. Eins fengum vi a heyra a kirkjan vri vinsl til hjnavgslna, og oft um erlend pr a ra, ekki vri algengt a au bkuu me margra mnaa, jafnvel ra fyrirvara. Fyrir nokkru hafi samt veri gefi saman skyndingupar, ar sem hann var gyingur en hn kalikki. au hefu veri spur hvernig au tluu a skra t fyrir snum nnustu vali gushsinu. Gyingurinn svarai fyrir au bi og sagi a a vri seinna tma vandml sem bii ar til heim vri komi.

svo litla listaverki sem kosta var minna til en meal hesthss, a mati Nbelskldsins, hafi ekki stai Vimri nema fr 1864 eru margir munir hennar mun eldri, lkt og altaristaflan. Vimri hefur veri bndakirkja fr fornu fari, ea allt fr kristnitku slandi. Hn var samt ekki talin til sknarkirkna fyrr en ri 1096. a er ekki vita hver lt reisa upphaflegu kirkjuna. En s hefur veri rm mia vi nverandi kirkju, v a henni voru sg vera 4 altari, eitt haltari og rj utar kirkjunni. Vimrarkirkja var helgu Maru mey og Ptri postula.

a hafa margir merkir prestar jna stanum, ..m. Gumundur gi Arason, sem var sar biskup Hlum 1203-1237. Kolbeinn Tumason var hrashfingi Skagafiri og kom Gumundi ga biskupsstl og hugsai sr me v gott til glarinnar. En ruvsi fr me sjfer v Gumundur lt ekki a stjrn og endai Kolbeinn lf sitt Vinesbardaga vi Hla egar einn af mnnum Gumundar ga kastai grjti hausinn honum.

IMG_2732

var ldin kennd vi Sturlunga og menn ortu slma milli manndrpa. Kolbeinn Tumason var af tt sbirninga og hafi lagt margt sig til a halda hfingja tign m.a. vi Lnguhlarbrennu, ar sem Gumundur dri orvaldsson og Kolbeinn fru a Lnguhl Hrgrdal og brenndu inni nund orkelsson samt orfinni syni hans og fjra ara en mrgum rum heimamnnum voru gefin gri. eir nundur og Gumundur hfu tt deilum og brennan var talin ningsverk.

Slmurinn Heyr himna smiur er eftir Kolbein Tumason Vimri, hvort hann hefurfengi hugmyndina af honum kirkjunni eftir Lnguhlarbrennu skal sagt lti, en tali er a hann hafi sami hann rtt fyrir andlt sitt egar hann fr fylktu lii Hla til a tukta Gumund ga biskup Arason, er svo slysalega vildi til a einn af lismnnum biskups kastai steini hfui Kolbeini. Eins og Sturlunga fer greinilega me heimildir og nafngreinir sem a manndrpum koma upplsir hn ekki hver var grjtkastarinn.

Kolbeinn kva; Heyr, himna smiur, hvers skldi biur, komi mjk til mn miskunnin n. v heit eg ig, hefur skaptan mig, g er rllinn inn, ert Drottinn minn. essi slmur er ein af gersemum slenskrar tungu sem fer strum youtube me yfir 7 milljn horf. Eftir plagrmsfer Mekka slenskrar byggingalistar er nema von a sonur jar, sem arf a kynna sn helstu menningarvermti ensku eigin heimavelli til ess a hafa heyrendur, spyrjilkt og Bubbi; Hvar er gimsteinninn augum num ljfan?


Kolefnisjfnum helvti og mli er dautt

a lur yfirleitt ekki langur tmi eftir a stjrnmlamaur nr kjriar til hann fer a boa kjsendum snum kolefnisfrar galdrabrennur ea afltsbrf kostakjrum, samt rum trb trixum.

sunni Stormsker Fan var saga sem vel er ess viri a lesa tilefni dagsinsog til a tta sig vegfer essara meistara "Ngerusvindlsins" inn draumalandi.

"Sl ingmannsins kemur til himna og Lykla Ptur tekur mti honum og segir: ur en kemur r fyrir er sm vandaml sem vi verum a leysa. Vi fum ekki svo oft alingismenn hinga svo vi vitum ekki alveg hva vi eigum a gera vi ig.

Ekkert vandaml, hleyptu mr bara inn.

Nei g er a ba eftir skipunum a ofan.

Jja er a kvei: Vi leyfum r a eya einum degi helvti og rum degi himnum og getur kvei hvoru megin vilt vera til eilfar.

Virkilega?? vel g bara a vera hr himnum. v miur, vi verum a fylgja reglum hr.

Og a svo bnu fara eir inn lyftu sem tekur niur, niur niur, alla lei til helvtis. egar dyrnar opnast sj eir grnan stran golfvll me flottu klbbhsi og fyrir framan hsi eru allir gmlu vinir hans og arir plitkusar sem hfu unni me honum.

Allir eru glair og eir taka vel mti honum og taka hndina honum, tala um gu tmana egar eir voru a vera rkir kostna almgans.

Fru 18 holur golfvellinum og boruu humar, kavar og drukku Kampavn me. Djfullinn kom sjlfur, var rosa fnn og sagi brandara.

a var svo gaman a tminn var fljtur a la og allt einu voru essir 24 tmar linir og tmi til a fara.

Allir kvddu hann me virtum og lyftan fr upp,upp,upp, alla lei til himna.

N er tmi til a heimskjahimnarki!

Svo nstu 24 tmana var hann a ra vi sttar slir og feraist milli skjanna, spilai hrpu og sng.

Tminn lei hratt og eftir 24 tma kom Lykla Ptur og sagi, n ert binn a vera einn dag helvti og annan dag himnum Hvort veluru??

Alingismaurinn hikar aeins vi en segir svo: g tti n ekki von a g mundi svara svona, en eins og etta er fnt og flott hrna uppi held g a g velji helvti frekar.

Svo Lykla Ptur fylgdi honum niur lyftunni. egar dyrnar opnast sr hann bara gri land fullt a sorpi, allir gmlu vinir hans eru klddir gamla garma og eru a tna upp rusl og alltaf er meira a detta niur.

Djfullinn kemur og setur hndinayfir herar hans og bur hann velkominn. g skil etta ekki alveg??? gr var hr golfvllur, vi boruum kavar, humar og drukkum Kampavn og nutum hverrar mntu Hva skei?

Djfullinn ltur augu hans og segir: gr vorum vi kosningabarttu Nna ert binn a kjsa."


mbl.is Fyrsta skrefi tt a draumnum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gir slendingar

IMG_1922

a er flestum ljst a a vorum ekki vi sem fundum upp hjli og auk ess seinir til atileinka okkur kosti ess. Hins vegar er ekkiloku fyrir a skoti a vi hfumra me okkur axarskafti. S saga sem vi hfum af mestri sjlfsumglei hampa, erfr eim tmum sem teljast til gullalda, .e. jveldisldin, og svo 20. ldin fr hingakomu hjlsins. arna milli er margra alda saga sem hefur veri lti hf frammi af okkur sjlfum. Enda tmar niurlgingar og hrmunga sem mrgum finnst fara best v a gleyma eins og hverjum ru hundsbiti.

a er engu lkara en jarslin skammist sn mest af llu fyrir hversu sngglega hn hrkk inn ntmann. Lfshttir ratuganna undan eru huldir munema ef vera kynni a vottai rlti fyrir eim slandssgu Jnasar fr Hriflu fyrir brn, sem ykir ekki trverugt plagg, jafnvel argasta jernisplitk. gnin hefur veri ltin a mestu um a greina fr lfshttum essa volaa tma eftir a drunur jartnanna hljnuu semsu um a varveitabyggingasguna.

En n tmum umhverfisvitundar er samt a koma betur ljs a fyrir ftt er a fyrirvera sig, fyrri tma jlf og byggingahef hafi a geyma eitthvert umhverfisvnsta og sjlfbrasta mannlf sem fyrir fannst byggu bli. rtt fyrir a vi kjsum a sj ekki anna en moldarkofa og rolluskjtur, sem eiga a hafa eytt skgum og jafnvel naga gat jarskorpuna.En mti komu tthagafjtrar vistarbandsins sem lgmarka kolefnisspori me mlihvrum ntmans.

svo ar okkar hafi vissulega flest veri v fegin a komast t r hlf hrundum moldarkofum og losna undan v a rlta eftir rollum allt sitt lf er arfi a blygast sn fyrir sguna um komna t. N er flest a flk sem hrmungina upplifi falli fr og verur ekkiger nein minnkun svo a essari sgu s haldi lofti. Og sem betur fer var til flk sem ttai sig v hva slenskt jlf var einstakt heimsvsu og hlt msu til haga sem annars hefi orijartutnninni a br.

runum 1890-1920 geri hinn danski Daniel Bruunskil og var svo hugfangin af landi og j a hann feraist vtt og breytt um landi. Me fruneyti snu hafi Bruun ljsmyndara og mlara til a festa mynd a sem fyrir augu bar. Jafnframt stundai hann fornleifarannsknir og skri niur bskaparhtti, samgngumta, fi, kli og hsakost. Svouppnuminn var Bruun a hann lagi til a fyrirhugaur sningarbs Danaveldis, heimsningu Pars, sndi slenskan veruleika, samt freyskum og grnlenskum.

Sandfell

Danskir landmlingamenn tninu vi Sandfell rfum ri 1902. bk feigs Sigurssonar, rfi, segir fr v, egar hringvegurinn var formlega opnaur me v a frammmenn jarinnar komu og klipptu bora; "1974 egar reynt var a gejast forseta lveldisins me v a landbnaarruneytikveikti Sandfellsbnum og sltti t tftunum me jartu, etta htarr, var srstakt hsfriunarr Evrpu, ttuu menn sig ekki v a forsetinn var fornleifafringur a mennt og fyrrum jminjavrurslendinga".

a voru fleiritlendingar en Danir sem ttuu sig srstu slands. jverjarnir Hanz Kuhn, Reinhard Prinz og Bruno Schweizer fru um sland fyrri hluta 20. aldar, kjlfar Daniels Bruun og fylgdust me hvernig landi stkk inn ntmann. Bkaforlagi rn og rlygur gaf t ri 1987 tvr veglegar bkur, sem gera ferum Daniels Bruun skil, undir heitinu slenskt jlf sund r. Og ri 2003 rj bindi r torfbjum inn tknild, semsegir fr ferum jverjanna.

Formla bkannar torfbjum inn tknild er fylgt r hlai m.a. me essum orum. slendingar voru opnir fyrir njungum og fljtir a kasta fyrir ra gmlum tkjum og tlum. Hanz Kuhn veitti essu athygli og skrifai 1932; slandi tekur bllinn beint vi af reihestum og burarklrum - hestvagnatmabilinu byrjaia ljka skmmu eftir a a hfst. Togarar taka beint vi af opnum rabtum, steinsteypan af torfinu, gervisilki af vamli og stlbitabrr sta hesta sem syntu yfir jkulvtn.

rem bkum Tryggva Emilssonar, Ftkt flk, Barttan um braui og Fyrir sunnan er a finna einhverjar raunsnnustu heimildir um daglegt lf flks essum miklu umbrotatmum. ar lsir Tryggvi lfi snu hlfhrundum torfbjum vi sjlfsurftarbskap me ltinn bstofn sem samanst af nokkrum, rolluskjtum, hesti, hundi, og belju. ar eru lsingar v hvernig arfasti jnninnmissti hlutverk sitt einni nttu, eftir a bll komst einu sinni me flutning og flk palli sveitina, og var hesturinn aldrei notaur eftir a til fera kaupsta. bkunum m finna lsingar braggalfi og v hvernig rkistvarpi, hernmi og hitaveitan breytti llum heimilissium og heimsvimium. Tryggvi endai einstakt viskei sem skrifstofumaur, bandi rahsi Reykjavk.

gfkk nasasjn mflugumynd af essum gamla tma kyrrstu, umbrota og framfara r baksnisspegli mmu minnar og afa. ar var g var vi tvennskonar vihorf. egar g spuri afa minn hvort ekki hefi veri notalegt a alast upp gamladaga me torfb sem skjl t grnni grundu mean yndi vorsins undu skoppandi kringum ltinn smaladreng. hristi hann hfui og sagi; minnstu ekki a helvti grtandi nafni minn" og btti svo vi a ettahefi verihrmungar hokur. Aftur mti tk g oft eftir v a egar amma var kominn upphlutinn var hn farin yfir htlegri heim, og rokkurinn sem til hennar gekk fr mur hennar er eitt af mnum drmtustu stofustssum hann s fyrir lngu agnaur.

Undanfarinr hafa augu mn og eyru opnast fyrir essari mgnuu sgu. egar sl skn heii og tkifri er til hfum vi Matthildur mn ekki lti hj la a heimskja fu torfbi sem enn finnast landinu. a eru enn til kot, kirkjur og hfingjasetur, sem m skoa. eir sem hafa heimstt essa su gegnum tina ttu a hafa ori varir vi myndir og frsagnir fr essum torfbja trum. Nnaegar sumari erbrosti enn n,eru ferir farnar t um fur. Mlir suhfundur me jlegum fnagangi um lei og hann skar lesendum gleilegs jhtardags.

IMG_1913

Glaumbr Skagafiri ri 1896 egar Daniel Bruun var ar fer

GlaumbrII

Enn m finna forna bi fer um landi. Sasta fjlskyldan flutti r Glaumb 1948. Brinn er n vrslu jminjasafnsins. Er a tali hafa skipt skpum varandi varveislu bjarins a slandsvinurinn Mark Watson gaf til ess200 sterlingspund ri 1938

IMG_3251

gamla hlaeldhsinu Glaumb 2017

Glaumbr eldhs

Teikning Daniels Bruun af hlaeldhsinu Glaumb, sem er agrunni til fr 1785


Hh, popplismi og vkingaklapp

Hva er a sem gerir okkur a j? Er a egar landslii jappar okkur saman gri stund og vi klppum og hrpum HH? a rlai v a erlendir fga jernissinnar geru a v skna snum tma, a slenska landslii vri gott dmi um hvers samstaa hreins kynstofns vri megnug. En vi vitum ll a hh-i og vkingaklappi vi Arnarhl tti ekkert skyltvi a Seig Heil sem jappai saman skalandi Nasismans.

Eru a kannski erfir, eins og Kri segir me sinni greiningu, a sem gerir okkur a j? Krabbi genum sem m greina tma og jafnvel taka kvrun um a fjarlga bara ef samykki fst til a upplsa vikomandi? Kannski erfagreiningin eftir a finna alsheimer geni og afer til a fjarlga a me vkingaklappi fjljlega? a er samt langstt a genin ein, vkinga su, myndi j og mun lklegra a upplsingatkni erfagreiningar eigi snar ttir a rekja til trixa tgara Loka, ea jafnvel sjlfan money haven lyfjarisanna.

Er a tungumli sem gerir okkur a j? essi vanrkta rtunga sem n vk a verjast? Oftar en einu sinni hef g heyrt Plverja, sem hafa bi rum saman hr landi, halda v fram a a takiv ekki a lra tunguml sem 300 sund hrur tali. Nr vri a essar hrur lru Plsku sem tlu vri af htt 40 milljnum manna. essir Plsku kunningjar mnir hafa engin form uppi um a yfirgefa sland og g svo sem ekki anna huga en a skilja mnum heimaslum. eir eru srstakir Plverjar, hafa ramma r einu union-inu anna til ess eins geta tali sig vera sjlfsta j.

Er rttara a jin hagi sr almennt eins og gamli Akureyringurinn egar hann bau mr Good morning vi ruslatunnurnar til ess a vera alveg ruggur me a gera sig ekki a viundri? Jafnvel g vri hrolleygur blskjr gatslitinni lopapeysu morgunn kulinu og svarai me gandaginn v stkra og ylhra. g var svo uppnumin af morgunn andagt gamla mannsins a g sagi vinnuflgum mnum a g vri nokku viss um a landar okkar Akureyri vru n egar farnir a ba sig undir a htta a tala slensku g hefi ekki betur heyrt en eir vru farnir a tala fjlmenningartungum.

aer essi tunga, sem enn dag a til a sameina okkur hh-i, sem varveitir okkar jarsgu me vkingaklappi. Jafnvel ntma frimenn telji jar sguna grobb byggt hpnum munnmlum. jin hafi hreinlega veri skrifandi fyrstu fjgur- fimmhundru rin sem hn byggu etta land. Vkingaklapp s lygagrobb, kannski fyrir utan Egil Sklallgsmsson, etta hafi veri hgltis saufjr bnda bjlfar sem hafi skemmt sr vi a ylja sldskap kuldanum dimmum vetrarkvldum.

Samt var frtt af v ekki alls fyrir lngu a Snskir srfringarteldu sig hafa fundi slenska skldi Jkul Brarson sem lafur helgi Noregskonungur lt drepa Gotlandi ri 1029. a kom eim spori a verkar voru hfakpuslenska haugbans Gotland, sem samsvruu nkvmlega vkingaklappi, sem passai ar a auki vi ntama greiningar, og hh-a hafiveri um snum tma. En Grettis sagan a hafa veri hh-u 3-400 r ur en hn komst prent. Jkull a hafa veri frndi Grettis sterka smundssonar og var skldmltur. Honum hafa veri eignu fleygustu or Grettis sgu, jafnvel slenskrar tungu gegnum tina, s.s.sitt er hva gfa ea gjrvuleikur, lti verk og lurmannlegt, lengi skal manninnreyna, ofl., ofl..

Sturlunga er sg samtmasaga, .e.a.s. skrifu eim tma sem hn gerist. Frimenn hafa tla Snorra Sturlusyni hfundarrttinn af fornsgunum. a er samt ekki minnst einu ori a Sturlungu a Snorri hafi hripa niur glsur mean landsmenn hh-uu myrkrinu. Hann var hfingi sinni t samkvmt sgunni, og umtalaastabkmenntaverk hans ann tma var Httartal sem var talinn leirburur tlaur til a smjara fyrir slektinu, og skpuu Snorra vinsldir sem jruu landrum, ar til Gissur jarl orvaldson tk af honum maki fyrir fullt og allt.

a breytirsamt ekki v a Snorri taldi sig einnig ealborin, af tt Ynglinga og gat raki ann r til Gosins Freys, sem var af Vanatt fr Svartahafi. Snorra er m.a. tlu Ynglingasaga, svo a hann hafi veri athafnamaur tt vi ann Kra sem fri okkur fyrir skemmstu slendingabk, ttfri grunn jar sem nr til landnms og er notaur genarannsknir. Goi Freyr var tvburi Freyju sem Njrur Natnum tti me systur sinni annig a jaruppruni slendinga vrisamkvmt genunum hrein blskmm ef ekki kmu til Skjldungar afkomendur ins sgari vi hi sama Svartahaf.

Enski fornleifafringurinn Neil Price, sem hefur srhft sig rannsknum vkingum norurlanda notai ekki bara slendingasgurnar heldur einnig slensku jsgurnar til a tta sig hugarheimi vkinga. essu greindi hann fr fyrirlestrum snum The Viking Mind. Hann segir a slensku jsgurnar hafi haldi fram a geyma ennan heim hugans me sgum af draugum, lfum og alls kyns vttum. a getur nefnilega ver margt sem tungumligeymirog vi innbyrum umhugsunarlaust me murmjlkinni, sem gerir okkur a srstakri j.

Samkvmt slendinga bk erfagreiningar g ttir a rekja til riggja barna skldsins Borg, eirra orgerar, Beru og orsteins. Brn Egils og sgerar voru fimm, tveir synir eirra Gunnar og Bvar ttu ekki afkomendur. Um orti vkingurinn Egill Skallagrmsson kvi Sonatorrek me asto orgerar dttir sinnar. Lji hefur a geyma frgustu ljlnur vkinga aldar, sem enn varveitast slenskri tungu og eru oft vihafar vi jararfarir. Ef vi tlum a gerst svo miklir popplistar eigin landi a bja dzien dobry ea good morning, m g heldur bija um einfalt hh me vkingaklappi. v yri komi fyrir slenskri j lkt og var komi fyrir Agli, henni yri mjg tregt um tungu a hrra.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband