Eru Bakkabręšur komnir į Žjóšminjasafniš?

Galtarstašir-fram

Žaš eru til margar sögur af Bakkabręšrum, en sennilega er sś lķfseigasta um sólskiniš.  Halldór Laxness taldi aš birtuskilyršin ķ hśsum žeirra hefšu lķtiš lagast žó svo žaš opinbera hefši sett reglugerš um glugga į žeirra tķš. Vilhjįlmur Hjįlmarsson menntamįlarįšherra sagši aš žó svo Bakkabręšur hefšu stundaš mögnuš heimskupör hefši žeim samt aldrei dottiš ķ hug aš setja flöt žök į hśsin į Bakka. Nóbelskįldiš og menntamįlrįšherrann voru nokkuš samstķga meš žaš aš sįlin vęri heillavęnlegri en reglugeršin žegar kęmi aš hśsum.

"Žaš er žessi fegurš sįlarinnar sem į Ķslandi hefur įtt heima ķ torfbyggingarlistinni fornu, einhverri sérstęšustu og merkilegustu nįttśrubyggingarlist heimsins." sagši skįldiš įriš 1939 ķ ritinu Hśsakostur og hķbżlaprżši. Sķšan žegar torfbęrinn leiš undir lok eftir 1000 įra žjónustu viš žjóšina taldi skįldiš aš Ķslendingar hefšu ekki fundiš sįlina ķ neinni stķlmenningu žegar byggingalist vęri annarsvegar, heldur hafi hśn einkennst af handahófskenndum eftiröpunum, flumbrulegum stęlingum og skynlausum afbökunum.

Žessar įratuga gömlu hugrenningar žeirra 20. aldar mannanna mį sjįlfsagt allar til sannsvegar fęra. Einnig er hęgt aš fęra rök fyrir žvķ aš viš nįlgumst nś óšfluga ókosti torfbęanna į nż, rakan og mygluna, viš byggingu sįlarlausra eftirapana byggšum ķ flumbrugangi meš afbökušum stęl. Žar sem myglan er borin inn samkvęmt ströngustu reglugeršum įsamt innfluttum byggingarefnum. Hvernig sem į žvķ stendur žį viršast handabökin mislagšari eftir žvķ sem reglurnar verša strangari og langt aškominn efnivišurinn CE vottašri.

Undanfarin įr hefur veriš įrviss skošunarferš aš vori śt ķ byggingalist nįttśrunnar. En žį hef ég fariš aš Galtastöšum-fram ķ Hróarstungu. Aksturinn žangaš tekur mig ekki nema um 20 mķnśtur og er alltaf žess virši. Fyrst žegar ég fór ķ Galtarstaši fyrir nokkrum įrum žį tók ég eftir žvķ aš žaš virtust standa yfir endurbętur į bęnum og fór ég žvķ žangaš fljótlega aftur til aš vita hvernig žeim mišaši. Nś hafa žessar skošunarferšir stašiš į fjórša įr og allt er viš žaš sama, nema tķmans tönn.

Galtastaša bęrinn er sagšur ķ vörslu Žjóšminjasafnsins frį 1976 og hafi žį žótt merkilegur m.a. vegna žess aš žar er fjósbašstofa. Ašeins ein önnur var til į öllu landinu, og įhugavert vęri fyrir nśtķma fólk aš geta skošaš žannig mannabśstaš. Hinn merki hlešslumeistari Sveinn Einarsson (1909-1994) frį Hrjót endurbyggši suma torfveggina aš Galtarstöšum skömmu eftir aš bęrinn komst ķ vörslu Žjóšminjasafnsins en sķšan eru lišin mörg įr,,, - įratugir.

Žess vegna var svo įnęgjulegt aš sjį žaš fyrir nokkrum įrum aš framkvęmdir voru viš Galtarstaši, kannski kęmi aš žvķ aftur aš hęgt vęri aš fį aš skoša bęinn aš utan og innan. Reyndar ber bęrinn byggingasögu landsins vitni į margan hįtt žvķ viš hann var byggt ķbśšarhśs śr asbesti įriš 1960, meš tķšarandans flata skśržaki. Fyrir fjórum įrum frétti ég aš framkvęmdirnar hefšu veriš į vegum Žjóšminjasafnsins og stašiš žį ķ sambandi viš asbest hśsiš meš flata žakinu, sem stęši til aš gera upp og koma upp ķ leišinni loftręstikerfi fyrir gamla bęinn. 

Nś ķ vetur frétti ég žaš į förnum vegi aš talsveršir fjįrmunir hefšu komiš ķ Galtastašabęinn į sķšasta įri. Hefšu féš veriš notašir ķ vegagerš og žaš aš koma fyrir pķpuhliši. Hvernig mönnum hefur dottiš ķ hug pķpuhliš er ekki gott aš įtta sig į en sennilegra er aš einhver hafi drepiš nišur fęti ķ rolluskķt, frekar en aš eitthvaš hafi fariš śrskeišis į milli eyrnanna.

Pķpuhlišiš stendur eitt og sér langt śti ķ mżri og žvķ spurning hvaš miklar fjįrveitingar žarf ķ giršingar įšur en hęgt veršur aš fara ķ aš sinna merkilegustu nįttśrubyggingalist heimsins.

 

Hin įrlega vorferš ķ Galtarstaši var farin ķ gęr og eru myndir śr henni hér fyrir nešan.

 

IMG_2276

Upp viš žiliš į bęjardyrunum hafa stašiš aflóga gluggar śr asbestvišbyggingunni s.l. fjögur įr

 

IMG_2271

Fjósbašstofan: beljurnar voru hafšar nišri og fólkiš var upp ķ ylnum frį beljunum

 

IMG_2280

Aš baka til mį sjį aš einn bęr er heil žyrping af hśsum, sem lķta śt eins og gręnir hólar aš sumarlagi, žarna er m.a. hlóšaeldhśs ķ einum hól, bśr ķ öšrum, heylaša, skemma osfv., alls 7 hśs


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Ómar Geirsson

Žaš er žetta meš eyrun Magnśs.

En stundum er engum logiš uppį kerfiskalla okkar og konur.

"Pķpuhlišiš stendur eitt og sér langt śti ķ mżri og žvķ spurning hvaš miklar fjįrveitingar žarf ķ giršingar įšur en hęgt veršur aš fara ķ aš sinna merkilegustu nįttśrubyggingalist heimsins.".

Ķ žessu tilviki efa ég samt ekki aš viljinn sé góšur, og vonandi veršur framhald į.

Kvešja aš austan.

Ómar Geirsson, 5.5.2019 kl. 08:58

2 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Mér datt nś reyndar lķka ķ hug aš skżringin gęti veriš skuršgrafa. Svona svipaš og var lengi frameftir 20. öldinni žegar jaršżturnar voru lįtnar varšveita merkilegustu nįttśrubyggingalist heimsins.

Ekki žaš aš fólkiš į Žjóšminjasafninu hafi ekki góšan vilja, heldur žaš aš žaš er oršiš mikiš aušveldara aš fį skuršgröfumenn til aš koma fjįrveitingu ķ lóg įšur en tķmarammi hennar rennur śt, heldur en nįttśrubyggingalistamenn.

Žaš er bśiš aš skattleggja handverksmenn nįnast śt af sakramentinu svo aš hęgt sé aš halda uppi fólki "meš góšan vilja".

T.d. skilja žaš fįir sem eru meš 2.500 kr į tķmann fyrir skatta og gjöld, og žį um 1.500 kr ķ vasann hvernig standi į žvķ aš ef žeir fį handverksmann ķ vinnu žį žarf aš greiša honum 8.000 kr til aš dęmiš gangi upp ķ aš handverksmašurinn fįi sinn 1500 kall ķ vasann, jį Bakkabręšur hvaš?

Magnśs Siguršsson, 5.5.2019 kl. 09:36

3 Smįmynd: Valdimar Samśelsson

Skemmtilegur fróšleikur. Mig minnir aš į Torfustöšum ķ Mišfirši V-Hśn hafi veriš fjós fyrir nešan bašstofuna. Ég kom žar um 1951/2 en žį var timburbyggt ofan į fjósiš. Ég į einhverjar myndir en žetta er įhugavert mįlefni og ęttu menn aš hugsa meir um fortķšina sérstaklega žegar byggingalist į ķ hlut.    

Valdimar Samśelsson, 5.5.2019 kl. 10:56

4 Smįmynd: Óskar Kristinsson

Žó aš žeir vęru nś svolķtiš skertir blessašir žeir Bakkabręšur, er eg ekki viss um aš žeir hefšu samžikkt aš moka sandi upp śr holu sem ašrir vęru aš moka onķ,eša allavega ekki aš hafa žaš fyrir atvinnu.

Meira aš segja bakkabręšur horfandi į landeyjahöfn,skyldu žeir vera góšir ķ skįkinni žessir.

Óskar Kristinsson, 5.5.2019 kl. 10:58

5 Smįmynd: Valdimar Samśelsson

Magnśs lög okkar ž.e. žjóšminja safns lög leifa ekki heilbrigša skinsemi. Ef ég tek dęmi um Austurströnd bandarķkja žé geta įhugamenn hópaš sig saman ķ kring um svona verk og fengiš styrk og leifi til aš ganga ķ żmis verk svosem rannsóknir og verndun į Minjum. Mig minnir aš Patricia Sutherland hafi einmitt tekiš aš sér verk og hlašiš upp gamlar hlešslur af langhśsi viš Hudson flóa. Eftir žetta fór hśn aš rannsaka stašin og fann tvęr beinagrindur sem hśn sagši bein aš voru af ķslendingum. hśn var reyndar fordęmd fyrir žau vķsindi eins meš Ķslendingabyggširnar uppi į Baffķnseyju. Styrkir ķ žaš verk voru ekki til aš finna neytt um ķslendinga. :-)

Valdimar Samśelsson, 5.5.2019 kl. 11:10

6 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Takk fyrir athugasemdirnar Óskar og Valdimar.

Óskar; žetta snżst um jafnvęgi. Žaš er t.d. ekki óvitlaust aš moka ofan ķ gamlan framręslu skurš žó žaš sé veriš aš moka upp śr honum į hinum endanum ef žaš er gert meš žarfir manna og vašfugla ķ huga. En ekki vķsindalega ķmyndašrar loftslagsfręši meš verkfręšilegu ķvafi til aš keyra upp hagvöxtinn.

Žetta hefur allt aš gera meš aš halda jafnvęgi į milli "thinker" og "doer" Ef jafnvęgiš raskast žį er eins vķst aš eins fari fyrir nżbyggingum og meš merkilegustu nįttśrbyggingarlist heimsins aš bįšar verši myglunni og jaršżtunni aš brįš engum til gagns nema hagvexti į exelskjali lķkt og meš Landeyjahöfn. 

Valdimar; žaš getur veriš aš ašferšafręšin vestanhafs sé farin aš seytla inn ķ ķslensku fornleifafręši lögin, t.d. er fornleifafręšistofan Eldstįl ehf meš uppgröft og rannsóknir ķ Stöšvarfirši žar sem Žórhaddur gamli į aš hafa numiš fyrstur land.

Žar hafa menn komist aš žeirri nišurstöšu aš minjarnar séu frį žvķ fyrir landnįm en vilja samt meina (sennilega til aš styggja ekki opinberu Ķslandssöguna) aš um veišistöš hafi veriš aš ręša, svona nokkurskonar grunnbśšir fyrir landnįm Žórhadds. 

Žaš mį segja sem svo aš Eldstįl ehf ętli aš passa sig į žvķ aš raska ekki Ķslandssögunni svo ekki fari eins fyrir žeim og Patriciu Sutherland žegar hśn rśstaši opinberu mankynssögunni og var gerš brottręk śr fręšimannasamfélaginu.

Gallinn viš kenningu Eldstįls ehf er sį aš Žórhaddur gamli var sagšur svo mikill nįttśruunnandi aš hann lét friša allt kvikt ķ sķnu landnįmi. Svo žaš er spurning hvort žaš žurfi hvorteš er aš krukka ķ Ķslandssöguna. Og žį reikna ég meš aš žeir gętu legiš ķ žvķ lķkt Ptricia.

Magnśs Siguršsson, 5.5.2019 kl. 14:26

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband