H˙h, popp˙lismi og vÝkingaklapp

Hva­ er ■a­ sem gerir okkur a­ ■jˇ­? Er ■a­ ■egar landsli­i­ ■jappar okkur saman ß gˇ­ri stund og vi­ kl÷ppum og hrˇpum H┌H? Ůa­ ÷rla­i ß ■vÝ a­ erlendir ÷fga ■jˇ­ernissinnar ger­u a­ ■vÝ skˇna ß sÝnum tÝma, a­ Ýslenska landsli­i­ vŠri gott dŠmi um hvers samsta­a hreins kynstofns vŠri megnug. En vi­ vitum ÷ll a­ h˙h-i­ og vÝkingaklappi­ vi­ Arnarhˇl ßtti ekkert skyltávi­ ■a­ Seig Heil sem ■jappa­i saman Ůřskalandi Nasismans.

Eru ■a­ ■ß kannski erf­ir, eins og Kßri segir me­ sinni greiningu, ■a­ sem gerir okkur a­ ■jˇ­? KrabbiáÝ genum sem mß greina Ý tÝma og jafnvel taka ßkv÷r­un um a­ fjarlŠga bara ef sam■ykki fŠst til a­ upplřsa vi­komandi? Kannski ß erf­agreiningin eftir a­ finna alsheimer geni­ og a­fer­ til a­ fjarlŠga ■a­ me­ vÝkingaklappi fj÷l■jˇ­lega? Ůa­ er samt langsˇtt a­ genin ein, ■ˇ vÝkinga sÚu, myndi ■jˇ­ og mun lÝklegra a­ upplřsingatŠkni erf­agreiningar eigi sÝnar Šttir a­ rekja til trixa ┌tgar­a Loka, e­a jafnvel Ý sjßlfan money haven lyfjarisanna.

Er ■a­ ■ß tungumßli­ sem gerir okkur a­ ■jˇ­? Ůessi vanrŠkta ÷rtunga sem ß n˙ Ý v÷k a­ verjast? Oftar en einu sinni hef Úg heyrt Pˇlverja, sem hafa b˙i­ ßrum saman hÚr ß landi, halda ■vÝ fram a­ ■a­ takiá■vÝ ekki a­ lŠra tungumßl sem 300 ■˙sund hrŠ­ur tali. NŠr vŠri a­ ■essar hrŠ­ur lŠr­u Pˇlsku sem t÷lu­ vŠri af hßtt Ý 40 milljˇnum manna. Ůessir Pˇlsku kunningjar mÝnir hafa ■ˇ engin ßform uppi um a­ yfirgefa ═sland og Úg svo sem ekki anna­ Ý huga en a­ skilja ■ß ß mÝnum heimaslˇ­um. Ůeir eru ■ß sÚrstakir Pˇlverjar, hafa ■ramma­ ˙r einu union-inu Ý anna­ til ■ess eins geta tali­ sig vera sjßlfstŠ­a ■jˇ­.

Er rÚttara a­ ■jˇ­in hagi sÚr almennt eins og gamli Akureyringurinn ■egar hann bau­ mÚr Good morning vi­ ruslatunnurnar til ■ess a­ vera alveg ÷ruggur me­ a­ gera sig ekki a­ vi­undri? Jafnvel ■ˇ Úg vŠri hrolleyg­ur blßskjßr Ý gatslitinni lopapeysu Ý morgunn kulinu og svara­i me­ gˇ­anádaginn ß ■vÝ ßstkŠra og ylhřra. ╔g var­ svo uppnumin af morgunn andagt gamla mannsins a­ Úg sag­i vinnufÚl÷gum mÝnum a­ Úg vŠri nokku­ viss um a­ landar okkar ß Akureyri vŠru n˙ ■egar farnir a­ b˙a sig undir a­ hŠtta a­ tala Ýslensku Úg hef­i ekki betur heyrt en ■eir vŠru farnir a­ tala fj÷lmenningartungum.

Ůa­áer ■essi tunga, sem enn Ý dag ß ■a­ til a­ sameina okkur Ý h˙h-i, sem var­veitir okkar ■jˇ­ars÷gu me­ vÝkingaklappi. Jafnvel ■ˇ n˙tÝma frŠ­imenn telji ■jˇ­ar s÷guna grobb byggt ß hŠpnum munnmŠlum. Ůjˇ­in hafi hreinlega veri­ ˇskrifandi fyrstu fj÷gur- fimmhundru­ ßrin sem h˙n bygg­u ■etta land. VÝkingaklapp sÚ lygagrobb, kannski fyrir utan Egil SklallgÝsmsson, ■etta hafi veri­ hŠglŠtis sau­fjßr bŠnda bjßlfar sem hafi skemmt sÚr vi­ a­ ■ylja sßldskap Ý kuldanum ß dimmum vetrarkv÷ldum.

Samt var frÚtt af ■vÝ ekki alls fyrir l÷ngu a­ SŠnskir sÚrfrŠ­ingaráteldu sig hafa fundi­ Ýslenska skßldi­ J÷kul Bßr­arson sem Ëlafur helgi Noregskonungur lÚt drepa ß Gotlandi ßri­ 1029. Ůa­ kom ■eim ß spori­ a­ ßverkar voru ß h÷f­ak˙puáÝslenska haugb˙ans ß Gotland, semá samsv÷ru­u nßkvŠmlega vÝkingaklappi, sem passa­i ■ar a­ auki vi­ n˙tama greiningar, og h˙h-a­ haf­iáveri­ um ß sÝnum tÝma. En Grettis sagan ß a­ hafa veri­ h˙h-u­ Ý 3-400 ßr ß­ur en h˙n komst ß prent. J÷kull ß a­ hafa veri­ frŠndi Grettis sterka ┴smundssonar og var skßldmŠltur. Honum hafa veri­ eignu­ fleygustu or­ Grettis s÷gu, jafnvel Ýslenskrar tungu Ý gegnum tÝ­ina, s.s.sitt er hva­ gŠfa e­a gj÷rvuleikur, lÝti­ verk og l÷­urmannlegt, lengi skal manninnáreyna, ofl., ofl..

Sturlunga er s÷g­ samtÝmasaga, ■.e.a.s. skrifu­ ß ■eim tÝma sem h˙n gerist. FrŠ­imenn hafa Štla­ Snorra Sturlusyni h÷fundarrÚttinn af forns÷gunum. Ůa­ er samt ekki minnst einu or­i ß ■a­ Ý Sturlungu a­ Snorri hafi hripa­ ni­ur glˇsur ß me­an landsmenn h˙h-u­u Ý myrkrinu. Hann var h÷f­ingi ß sinni tÝ­ samkvŠmt s÷gunni, og umtala­astaábˇkmenntaverk hans Ý ■ann tÝma var Hßttartal sem var talinn leirbur­ur Štla­ur til a­ smja­ra fyrir slektinu, og sk÷pu­u Snorra ˇvinsŠldir sem j÷­ru­u landrß­um, ■ar til Gissur jarl Ůorvaldson tˇk af honum ˇmaki­ fyrir fullt og allt.

Ůa­ breytirásamt ekki ■vÝ a­ Snorri taldi sig einnig e­alborin, af Štt Ynglinga og gat raki­ ■ann ■rß­ til Go­sins Freys, sem var af VanaŠtt frß Svartahafi. Snorra er m.a. Štlu­ Ynglingasaga, ■ˇ svo a­ hann hafi veri­ athafnama­ur Ý Štt vi­ ■ann Kßra sem fŠr­i okkur fyrir skemmstu ═slendingabˇk, ŠttfrŠ­i grunn ■jˇ­ar sem nŠr til landnßms og er nota­ur Ý genarannsˇknir. Go­i­ Freyr var tvÝburi Freyju sem Nj÷r­ur Ý Nˇat˙num ßtti me­ systur sinni ■annig a­ ■jˇ­aruppruni ═slendinga vŠriásamkvŠmt genunum hrein blˇ­sk÷mm ef ekki kŠmu til Skj÷ldungar afkomendur Ë­ins Ý ┴sgar­i vi­ hi­ sama Svartahaf.

Enski fornleifafrŠ­ingurinn Neil Price, sem hefur sÚrhŠft sig Ý rannsˇknum ß vÝkingum nor­urlanda nota­i ekki bara ═slendingas÷gurnar heldur einnig Ýslensku ■jˇ­s÷gurnar til a­ ßtta sig ß hugarheimi vÝkinga. Ůessu greindi hann frß Ý fyrirlestrum sÝnum äThe Viking Mindô. Hann segir a­ Ýslensku ■jˇ­s÷gurnar hafi haldi­ ßfram a­ geyma ■ennan heim hugans me­ s÷gum af draugum, ßlfum og alls kyns vŠttum. Ůa­ getur nefnilega ver­ margt sem tungumßli­ágeymiráog vi­ innbyr­um umhugsunarlaust me­ mˇ­urmjˇlkinni, sem gerir okkur a­ sÚrstakri ■jˇ­.

SamkvŠmt ═slendinga bˇk erf­agreiningar ß Úg Šttir a­ rekja til ■riggja barna skßldsins ß Borg, ■eirra Ůorger­ar, Beru og Ůorsteins. B÷rn Egils og ┴sger­ar voru fimm, tveir synir ■eirra Gunnar og B÷­var ßttu ekki afkomendur. Um ■ß orti vÝkingurinn Egill SkallagrÝmsson kvŠ­i­ Sonatorrek me­ a­sto­ Ůorger­ar dˇttir sinnar. Ljˇ­i­ hefur a­ geyma frŠgustu ljˇ­lÝnur vÝkinga aldar, sem enn var­veitast ß Ýslenskri tungu og eru oft vi­haf­ar vi­ jar­arfarir. Ef vi­ Štlum a­ gerst svo miklir popp˙listar Ý eigin landi a­ bjˇ­a dzien dobry e­a good morning, mß Úg ■ß heldur bi­ja um einfalt h˙h me­ vÝkingaklappi. ŮvÝ ■ß yr­i komi­ fyrir Ýslenskri ■jˇ­ lÝkt og var komi­ fyrir Agli, henni yr­i mj÷g tregt um tungu a­ hrŠra.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Bjarni Gunnlaugur Bjarnason

H˙h!

Bjarni Gunnlaugur Bjarnason, 8.6.2019 kl. 09:08

2 Smßmynd: Ůorsteinn Briem

"═slenska vÝkingaklappi­" er reyndar Štta­ frß Skotlandi.ácool

Ůeir sem eru Ýslenskir rÝkisborgarar eru einfaldlega ═slendingar og rÝkisborgarar allra rÝkja Ý heiminum geta or­i­ Ýslenskir rÝkisborgarar, svo og ■eir sem eru rÝkisfangslausir.


Undirrita­ur hefur b˙i­ Ý m÷rgum l÷ndum, til a­ mynda SvÝ■jˇ­, en Úg hef aldrei veri­ SvÝi, ■ar sem Úg hef alltaf veri­ Ýslenskur rÝkisborgari.

═ m÷rgum rÝkjum eru t÷lu­ m÷rg tungumßl og Ý danska rÝkinu eru til a­ mynda t÷lu­ ■rj˙ tungumßl Ý ■remur l÷ndum, danska Ý Danm÷rku, fŠreyska Ý FŠreyjum og grŠnlenska Ý GrŠnlandi.

Og ■jˇ­irnar Danir, FŠreyingar og GrŠnlendingar eru a­ sjßlfs÷g­u til, enda ■ˇtt ■Šr b˙i allar Ý danska rÝkinu.

═ Finnlandi eru finnska og sŠnska jafn rÚtthß tungumßl, enda er sŠnska mˇ­urmßl margra Finna.

R˙ssneska er mˇ­urmßl margra sem b˙a Ý ┌kraÝnu en ef ■eir eru ˙kraÝnskir rÝkisborgarar eru ■eir einfaldlega ┌kraÝnumenn en ekki R˙ssar.

═ Eistlandi b˙a margir af r˙ssneskum Šttum og Ý kvikmyndah˙sum ■ar hef Úg sÚ­ bandarÝskar bݡmyndir me­ bŠ­i eistneskum og r˙ssneskum texta.

Undirrita­ur ßtti ■ar kŠrustu sem tala­i reiprennandi bŠ­i eistnesku og r˙ssnesku, enda var h˙n Eistlendingur af r˙ssneskum Šttum og fŠddist Ý R˙sslandi.

═ Kanada og BandarÝkjunum b˙a margir af Ýslenskum Šttum og eru kalla­ir Vestur-═slendingar, enda ■ˇtt ■eir sÚu kanadÝskir og bandarÝskir rÝkisborgarar og hafi aldrei b˙i­ hÚr ß ═slandi.

Ůeir eru hins vegar Kanadab˙ar og BandarÝkjamenn, enda ■ˇtt sumir ■eirra geti tala­ Ýslensku.


A­ sjßlfs÷g­u eru einnig til ═slendingar af pˇlskum Šttum og ■eir ur­u ═slendingar ■egar ■eir fengu Ýslenskan rÝkisborgararÚtt, jafnvel ■ˇ ■eir tali hugsanlega ekki gˇ­a Ýslensku.

Margir ═slendingar eru heyrnarlausir og nota tßknmßl en ■eir eru a­ sjßlfs÷g­u ═slendingar, enda ■ˇtt ■eir tali ekki Ýslensku.

Og fleiri Ýslenskir rÝkisborgarar b˙a erlendis en erlendir rÝkisborgarar hÚr ß ═slandi. cool

VÝkingaklappi­ kom frß Skotlandi

Ůorsteinn Briem, 8.6.2019 kl. 11:36

3 Smßmynd: Helga Kristjßnsdˇttir

áSonur Helga Tˇmassonar Ballett stjˇrnanda,hefur marg reynt a­ tala vi­ ═slendinga ß Ýslensku,en ■eir grÝpa jafnan til enskunnar. Hann haf­i hugsa­ sÚr a­ Šfa tungumßli­ sem pabbi hanns ˇlst upp vi­. Nßnar Ý Mbl.dagsins

Helga Kristjßnsdˇttir, 8.6.2019 kl. 17:36

4 Smßmynd: Ëmar Geirsson

Takk fyrir skemmtilega grein Magn˙s.

Er ekki hŠgt a­ telja upp eina enn gˇ­a ßstŠ­u til a­ telja sig til ■jˇ­ar, og ■a­ er a­ ■ykja vŠnt um landi­ sitt og inn vi­ beini­ a­ ■ykja vŠnt um hina Ý ■jˇ­inni, ■ˇ ■eir sÚu eins og ■eir eru.á Og ma­ur sjßlfsagt lÝka.

En vildi nota tŠkifŠri­ og hrˇsa skemlinum honum Steina, sem hefur valdi­ ÷ldungnum ˇmŠldum ■jßningum, eins og til dŠmis ■eirri a­ n˙na ■arf hann alltaf a­ lesa yfir athugasemdir mÝnar ß­ur en hann hleypir ■eim Ý gegn.

Steini, ■a­ var bara skemmtilegt a­ lesa ■ig hÚr a­ ofan.

Af hverju getur ■˙ ekki noti­ ■ess a­ vera til hÚrna eins og vi­ hin??

١tt vŠnt um okkur Ý sta­ ■ess a­ skelma okkur.

Bara spyr,.

Kve­ja a­ austan.

Ëmar Geirsson, 8.6.2019 kl. 23:47

5 Smßmynd: Magn˙s Sigur­sson

Bjarni; Takk fyrir h˙h-i­.

Steini; Takk fyrir lei­s÷gnina. Hef reyndar smß grun um a­ ■˙ hafir misskili­ pistilinn viljandi. ═ honum eru vangaveltur um hva­ gerir hˇp fˇlks a­á■jˇ­ en ekki rÝkisborgurum.

Au­vita­ er klapp og h˙h til Ý ÷llum l÷ndum hjßáfˇlki sem hefur hendur og raddb÷nd. ١ svo stu­ningsmennáMotherwell Ý Skotlandi hafi klappa­ me­ h˙h-i ■ß var ■a­ ekki okkar vÝkingaklapp.á

Helga; takk fyrir innliti­. Ůa­ er einmitt ■etta me­ a­ grÝpa alltaf til enskunnar, hef grun um a­ margir ver­i fyrir s÷mu vonbrig­umáog Helgi Tˇmassonáhva­ miki­ er gripi­ til hennar.

Tvisvar hef Úg hitt konur sem bu­u gˇ­an daginn ß Ýslensku og stoppu­u mig svo ■egar Úg Štla­i a­ gera ■eim au­veldara fyrir me­ ■vÝ a­ svara ß ensku. Ínnur var frß New York og var b˙in a­ fer­ast um landi­ Ý ■rjßr vikur me­ ■a­ a­ markmi­i a­ lŠra eins mikla Ýslensku og h˙n gŠti ß einum mßnu­i. Hin var frß N.Noregi og sag­istávera a­ kanna hversu au­veldlega nor­urlandab˙ar gŠtu tala­ saman ef ■eir bara reyndu, h˙n sag­ist vera b˙in a­ vera ß ═slandi Ý nokkra daga, en norskan Ý N-Noregi er reyndar einna lÝkust Ýslensku Ý frambur­i.

╔g gŠti tr˙a­ a­ margur t˙ristanum finnist hann fara mikils ß mis Ý samskiptum vi­ ═slendinga. ╔g Šf­i mig til dŠmis eins og Úg gat Ý spŠnsku Ý frÝum ß Spßni og var­ alltaf fyrir vonbrig­umá■egar innfŠddir gripu til ensku vi­ ■Šr Šfingar. Um tÝma vann Úg Ý ═srael og var­ miki­ ßnŠg­ur ■egar Úg nß­i ■vÝ a­ byrja daginn me­ salom og fÚkk ■a­ til baka Ý s÷mu mynt.

Magn˙s Sigur­sson, 9.6.2019 kl. 00:21

6 Smßmynd: Magn˙s Sigur­sson

Takk fyrirl Ëmar, satt segir­u um landi­. Ůa­ er nefnilega svo margt sem mˇtar Ýb˙a ■ess sem ■a­ upplifa frß blautu barnsbeini ■annga­ til a­ ■eir tilheyraá■ess ■jˇ­.

Sem dŠmi ■ß ßtti Úg vi­ ■a­ a­ strÝ­a ß me­an Úg bjˇ Ý Noregiáa­ setja undir mig hausinn Ý hvert sinn ■egar Úg fˇr fyrir h˙shorn Ý logni og var­ alltaf jafn undrandi ■egar ■a­ var logn bß­u megin vi­ horni­.

Ůa­ er eins me­ nŠ­inginn og tungumßli­,áog ßbyggilegaásvo margt fleira,ásem sjaldan er Ýhuga­ hvernig mˇtar.

T.d. haf­i Úg ekki gert mÚr grein fyrir ■vÝ a­ ■a­ er ekki sjßlfgefi­ a­ allar ■jˇ­ir geti sett sig inn Ý The Viking Mind, sem Neil Price tala­i um Ý sÝnum fyrir lestrum, nema a­ hafa a­gang a­ Ýslenskum ■jˇ­s÷gum.

Me­ kve­ju ˙r efra.

Magn˙s Sigur­sson, 9.6.2019 kl. 00:40

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband