Hefuru hugleitt a htta facebook? -kktu etta


Vertu gur vi geimveruna

Lifiru v eftirsknarvera jarlfi sem komst til a lifa? Ertu gur vi geimveruna sjlfum r? etta eru ekki einfaldar spurningar. En ekkert svar er er mikilvgara en a sem gefur sjlfum r, a hefur a gera me kjarna ns sanna sjlfs, slina. Og egar spurningunum er svara er rtt a hafa huga a vi lifum lfinu af eigin tilfinningu, ekki me annarra rkum. Eins klumst vi efni, en erum ekki r efni.

Vertu v gur vi geimveruna og hlustaa raddirnar hfinu svo framarlega sem r eru nar. Manneskjan hefur hvorte er alltaf veri barn stjarnanna. Simenningin kortlagi meir a segja stjrnuhimininn lgnu ur en hn kortlagi jrina undir ftum okkar, n tmum felum vi samt stjrnuhimininn me raflsingu sem lsir rtt svo niur trnar en gerir okkur blind umhverfi sjlft, allt undir formerkjum vsindalegra framfara og rkhyggju. Vi viurkennum varla slina lengur, vegna ess a hn er hvorki raflst n vsindalega reifanleg lkt og efnislegur lkaminn. En vitundin um okkur sjlf kemur fr slinni og vi vitum a hn br ekki lkamanum, v innst inni greinum vi a lkaminn br vitund slarinnar og er farartki hennar essu jarlfi.

Forfeur okkar voru mevitair um a eir bjuggu alheimi ar sem lkaminnvar til fyrirreifanlega innri vdd. ar sem lnan varvar ekki eins skr milli slar og utanakomandi veruleika, vegna ess a bir veruleikarnir arfnast hvors annars. Slin var strri hluti hins mikla veruleika og er a reyndar enn. N tmum erum vi samt rnd undra vintrum myndunaraflsins, sakleysisins sem vi upplifum gegnum visku hjartans me skeikulu innsi barnsins. Allt er etta meira og minna afvegaleitt af efnishyggju og drkun upplsingar sem okkur eru innrttar fr blautu barnsbeini.

Gervirf eftir efnislegri velmegun hefur sliti tengsl vi nttruna, jafnframt skynjunina upplstan veruleikan sem er umhverfis. Vi getum varla sameinast nttrunni frekar en andlegum verum vintraheimsins. Hfum jafnvel sni bakinu vi gulegum tengingum lfsins, sum og sum , og me v hfum vi jafnframt misst samband vi okkar sanna sjlf. Vi erum aeins skugginn af sjlfum okkur ogupplifum aeins ltinn hluta ess veruleika sem okkar stendur til boa.

Heimurinn sem vi hfum bi okkur lkist meir dvalastadjfulsins. Milljnum saklausra lfa er sltra hverjum degi til ess eins a nta lkama eirra veislubor allsngtanna og er n svo komi a aeins bestu bitarnir rata diskinn, hitt fer ruslatunnuna. Villt dr eru jafnframt drepin einungis sportsins vegna, til dgrastyttingar. ar kaupa eir efna meiri leyfi af stofnunum rkisins til a drepa hreindr og hika jafnvel ekki vi a hira aeins lundir og lri. Ef mikilmennum markaarins, ar sem tminner peningar, er san bent a hafa me sr saskapinnheim er svari hlstu a g vri komin t land til a bera spukjt milli fjara.

Sportveiimenn sem minna hafa milli handanna stunda magnveiar gsabringum til a selja fnu veitingahsin jafnvel me von um a annig megi fjrmagna hreindraveiileyfi, ea fer til Afrku ar sem hgt er a f a drepa flhest trmingarhttu me sjlfum sr self fyrir rtt ver.Dr eru pnd og kvalin til daus nafni svokallara vsinda, besta falli fyrir grandi fegrunar krem fyrir aflga mannflki. Allt er etta gertaf flki sem br yfir manngsku og markasmenntun. Til a bta gru ofan svart hefur gegnum tina milljnir saklauss flks veri handteki, ofstt og myrt til a slast nttruaulindir jarar nafni tkni og framfara.

Frttir eru farnar a berast af brnum allt niur fimm ra aldur, sem eru gefin hugarfarsbreytandi unglyndislyf eftir vsindalegar greiningar. Foreldrarnir jafnvel ornir a vel sklair a auseigja fr eirri blessun a barni mitt fkk greiningu v n veit g loksins hva gekk a v. a s bi a lyfjava sjkdmsgreiningar vsindanna bak og fyrir, breytir a ekki v a n er jafnvel rtaln kynslin farin a hverfa r essum heimi vegna hjartastopps besta aldri. rtt fyrir allar framfarir vsindanna ermannskepnanfyrir lngu orin heilbrigasta drategund jarar.

Heilbrigisstarfsflk hefur veri stt umbei til saka af lgfru flki vegna tmabrra dausfalla sjkrahsum, v einhver verur a bera byrg ekki vri nema hagvaxtarins vegna. Og hva egar eir lgfru f snu framgengt, breytist ekki hlutverk sjkrahsatil samrmis vi a aflestir enda vina ar? Er etta gert nafni manngsku og rttltis, efastu kannski enn um a jarlfi s umseti djfullegum flum?

Hinndjpa viska veit a hvert og eitt okkar er komi til a last srstakareynslu essum heimi. essu fr ekkert breytt, svo a allt s gert til a innrta okkur llum sama markas veruleikann fr vggu til grafar. sta ess a galdur geimverunnar er ekki upplstur okkar tmum er s a hann brtur bga vi reifanleika markasafla sem bera fyrir sig ntma vsindum sama htt og trarbrgum fyrri alda. En galdur andans mun vera til staar lngu eftir a markaurinn og ntma vsindi hafa tortmt sjlfum sr. Anna getur aldrei ori, v a galdur andans er tjning hinna eilfu umbreytinga. Trin og skldskapurinn verur alltaf mikilvgari en stareyndir vsindanna.

Sem manneskjur skynjum vi heiminn me hjartanu mismunandi htt vegna okkar mismunandi tilgangs. Til dmis eru lfar og geimverur gerar r tungumli en ekki vsindalegu sannreynanlegu efni, rtt eins og mankynssagan. Vi trum mankynssgunni rum af lgnu dauum blum, svo a hn s ger r samatungumli og lfasgur. Vi ferumst um rm og tma me hugsun og mli en ef feralagi er ekki samkvmt innrttu normi neyslunnar er stutt greiningar og pillur. Okkur er tami a tra ekki a geimverur su til, hva lfar, okkur er jafnframt innrtt a treysta ekki eigin dmgreind varandi pkana okkar eigin lfi. Ef hugsar og skilgreinir astur a rkfrilega a httir a tra innsi nu, er greindin farina vinna gegn r, v getur veri varasamt a hugsa og skilgreina of miki annig httiru a nota innsi vi a skilja sjlfan ig.

Erfiustu flkjur hverrar manneskju snast um skynsemi rkhugsunarinnar, mean viska hjartans segir einfaldlega svona er etta. Hugsuurinn veit hvernig allt a vera svo a ekkert hj honum gangi egar hann tlar a framkvma. Gerandinn framkvmir og fr allt til a ganga upp me sendurtekinni fingu svo a hann hafi ekki hugsa t hvers vegna. Rkstudd innrting lfsins frir okkur svo oftast etta tvennt umsni einum pakka, ann htt a ekkert virist virka og vi hfum ekki hugmynd um hvers vegna. Httu a hlusta sem reyna a segja r a gangir me ranghugmyndir og eir viti betur hva r er fyrir bestu, a er ekki svo, ranghugmyndir eru ekki til ef r koma fr hjartanu og mundu a rkhugsunin verur aeins arfur jnn ef hn jnar hjartanu.

r finnist a vera geggjun a fara mti hmenntari rkfri ntmans m hafa huga a a er engin mlikvari heilbrygi neins a vera viurkenndur sjkum heimi. Jafnvel rddin hfinu hvslime akademuni"a ekki a vera nein rdd hfinu" kemur engin til me bjarga r fr nu eigin lfi. Flestir vakana upp fr innrttum lgum lfsins skmmu ur en vinni lkur, hafu a huga, og a sasta dansinn essu jarlfi stgur einn.


Hefuru tma til a tala?

Snist a ekki undarlegt a eftir v sem tkninni fleytir fram vi a spara okkur tma, eim mun tmastrekktariverum vi. egar etta er skoa kemur ljs a samfara tmasparnai tkninnar er haldi a okkur fleiritkifrum til a upplifa eitthva spennandi s.s. a ferast til kunnra staa og tal margt fleira. abtast semsagt vi fleiri tkifri tmalnuna en sem nemur tmasparnai tkninnar. Aldrei hefur veri eins mikilvgt a tta sig essari stareynd og vera mevitaur um a a dvelja ninu, aeins ar birtasttfrar augnabliksins.

Sastamnuinn hef g nota eitthva ntt, sem er gamalt. Er komin facebook fstu til riggja mnaa. Vi a eitt var til tmi sem nttist fyrstu vikunavi a mla gluggana binni, en ann tma hafi g ekki gefi mr allan vetur rtt fyrir g form. Sennilega fer essi facebook fasta svipaan veg og egar g kva a fara sjnvarps bindindi um ri, sem upphaflega tti a vara mnu en framlengdist san rj mnuiog n er svo komi a segja m a g hafi ekki kveikt sjnvarpi sj r, a er ekki einu sinni sjnvarp lengur heimilinu.

g fr a hugsa um essa tmateppu eftir a hafa hitt gamlan flaga um daginn byggingavruverslun, ar sem hann kom vaandi a mr og sagist vera a "spaa" mig v a vri svo langt san leiir okkar hefu legi saman. Vi hfum ekki hitist nstum tv r, en g vissi samt a hannhafi veri tmabundinn vegna vinnu og hafi frtt a au hjnin vru nlega bin a selja hsi sitt sem au byggu fyrir meira en 30 rum san. Hann sagi a vi yrum a fara a gefa okkur tma til a f okkur kaffibolla og sm spjall. g sagi a vi skildum bara f okkur kaffibolla nna, enda kaffihorn fyrir viskiptavini til staar byggingavruversluninni.

v miur hafi hann ekki tma til ess, konan bei eftir honum heima vi a pakkaniur bslinni, auk ess sem hann vri bin a lofa a vera mttur til vinnu fyrirfleiriklukkutmum san. Mr var a spyrja hvert au hjnin flyttu eftir a hafa afhent hsi. au flyttu n bara nsta b, sagi hann, en ar ttu au hs eins og g vissi, auk ess sem au ttu hs Spni, au vru n ekki hrakhlum hva hsni snerti. En ar fyrir utan vri konan mest n ori Reykjavk ar sem brnin og barnabrnin ttu heima. g stillti mig um a tefja ennan gamlavin og flaga me fleirispurningum, enda sjlfur vinnunni, en vi hfum gegnum tina tt sameiginlega mrg ngjuleg augnablikin bi vi leik og strf.

Tmaplnflks hafa breyst miki undanfrnum ratugum. Fyrir 40-50 rum san var ekki algengt a kunningjaflk droppai fyrirvaralaust kaffisopa og spjall heima hj hvort ru, ur en a tti kurteisia kanna ekki astur fyrirfram me smtali. N ykirvarla bolegt a stofna til smtals ruvsi en kanna a gegnum textaskilabohvort vikomandi hafi tma til a tala. ettaer afleiingess a flkhefur orisfellt uppteknara eigin tmalnu, enda betra a hafa plan ef maur tlar ekki a vera partur annarraplani. Fyrir 50 rum voru tmarnir arir, hva ef fari er 150 r aftur tmann egar rjr gestantur voru skr lg hva kurteisivarai. En eim tmum var heldur hvorki sjnvarp n tvarp til a spara flki tma vi frttaflun, hva facebook ea snapchat. Hvenrg frtti nst af flaga mnum ea hitti, er vandi um a sp, ar sem g hef nskellt aftur facebook mna fleiri hundru vini og hann flutt anna bjarflag.

v er stundum haldi fram a til s kvein tmalna og vin s lnuleg fr upphafi til enda.Einkventmalas g a etta vri vestrnhugmynd um tmann, en t.d. Afrkuflk upplifi tmann annan htt, arsnrist tmalnan hringi lkt og klukka skfu ea rttara sagt spral, maur kmi alltaf einhvern tma aftur a tkifrum sem manni vri tlu. Um a leiti sem g slkkti sjnvarpinu um ri fr g a velta fyrir mr essum hringtma.etta var ekki sjlfgefi, g hafi lent Noregi eins og lfur tr hl slensku kreppunnar og hafi ekki nokkurn huga norsku sjnvarpi og hafi v ngan tma, svo norskirvinnuflagar biu mr ann kostagrip gr og erg. essum tma vann g me afrskum hfingja sem kom til Noregs sem flttamaur. Vi vinnuflagarniraf vkingattum hfum eitt sinn spjalla um a kvaranatakaafrska hfingjansvri um margt undarleg, g hafi komist svo a ori a a vri ekki a undra, v hann hugsai hringi. etta fannst norsku vkingunum undarlegt grn.

En mli er a arnavar ekki umgrn ea ltilsviringu a ra. g hafi tt v lni a fagna a kynnast hringlaga tmaskini Afrkuflksrtt upp r tvtugt, egar g bj umstund hj afrskri vinkonu Spni. Hj henni droppuu margir vi, kaffi og gestantur heyiruar enn til almennrar kurteisi. Gestirnir voru flk fr hennar heimahgum Afrku, flk sem n til dags erkalla flttamenn, en var eim tma tali vintraflk sem hafi hleypt heimdraganum. seinni t hef g oft hugsa til ess hvedrmtt er a hafa kynnst tmalnu sem fer hringi. En atviki sem skri drmti annig tmalnu hringlai fyrir framanfsi mr einn daginn denn.

Tveir gestir hfu kvei me nokkrum fyrirvara a fara bjarfer, rtt vi blokkina var stopp fyrir strt. eir tku me sr sambyggt tvarp og kassettutkime tveimur htlurum tilhlusta tnlist bjarferinni, enda komu snjallsmar ekki fyrr en 30 rum seinna tmalnuna. egar g leit fram af svlunum nokkrueftir a eir kvddu voru eir enn stoppistinniog hafi rijiflaginn bst hpinn. Mr datt hug a eir hefu misst af strt, en tk svo eftir a nsti strt kom og stoppai n ess a eirsndu honum nokkra eftirtekt. annig lei tminn. Strt kom og fr hring eftir hring n ess a trufla flagana vi spjall og ga tnlist. egar eir komu til baka kom ljs a eir hfu hitt vin, sem komi hafi me fyrstastrt og fr ar t v hann tlai niur strnd. arna var fagnaarfundur sem eingin eirra riggja hafi bist vi, og svst hvenr og hvar vri hgt a hittast nst. En mun lklegra var a brinn og strndin yru snum sta daginn eftir me snum hringslandi strt.

egar g set mig me mna vestrnu tmalnu inn svona vntan hitting strtst rennir mig grun a deginum hefi ekki veri vari me gum vini, jafnvel svo a bir hefu veri a drepa tmann. Maur hefisennilegartt gefi srtma til a "spaa" vininog kvejame eim orum a gaman vri a gefa sr stund fyrir spjall vi gott tkifri. En ar sem hann vri leiinni niur strnd og g binn yri a a ba betri tma. Jafnvel bir hafi veri fer me von hjarta a eiganotalega nrveru me gum vini, sem ttitma bi til a tala og anda.


Dularfullir farvegir mannsandans


Hfulausn ea splatter?

IMG_7039

Flugu hjaldrs tranar

hrs lanar.

Vorut bls vanar

benms granar.

Sleit und freki

en oddbreki

gni hrafni

hfustafni.

Sagt er aeftir a tskrt hefur veri fyrir barni hva fugl s, muni a aldrei sj fugl framar, aeins hugsanir snar um fugl samkvmt tskringunni. a m segja aeins hafi fari fyrir mr hva Egilssgu varar. egar hn var fyrst tskr fyrir mr skla lt kennarinn ess geti a arna vri um magnaa lygasgu a ra, ekki vri ng me a sguhetjan hefi lent sitt fyrsta fyller riggja ra gmul, heldur hefi hn drepi mann sex ra. San vri sgururinn svo bli drifinog lsingar manndrpum a yfirgengilegar, a hlfa vri miklu meira en ng.

Egilssaga Skallagrmssonar er saga tvennra brra. ar sem annar bririnn hvoru pari er hvers manns hugljfi, eftirsttur af ealbornum, ljs og fagur; en hinn svartur, skllttur,ver og ljtur. Brurnir eru annarsvegar, eir Skallagrmur og rlfur, Kveldlfssynir og svo synir Skallagrms eir rlfur og Egill. Sagan fjallar um rlg ttar 150 ra tmabili vkingald, glmuna vi a n snum rtti samkvmt lgum sem valdhafar setja og breyta jafnharan ef eim hentar. sgunni falla bir rlfarnir fyrir vopnum besta aldri, eir voru hinir hugljfu, mean Skallagrmur og Egill verskallast til elli. Sagan gerist va N- Evrpu, en aallega Noregi, Englandi og slandi.

egar g las loksins sguna heild sextugsaldri, en lt ekki bara tskringar kennarans nga, geri g a mr til huggunar ar sem g var staddur minni sjlfskipuu riggja ra tleg Hlogalandi. Sgururinn er eins og kennarinn sagi snum tma, mgnu saga af drykkju og manndrpum, sem myndi sma sr vel hvaa splatter sem er,a la Tarantino. En varfleirasem vakti forvitni mna vi lesturinn, Hlogalandvar nefnilega heimavllur rlfs Kveldlfssonar. hugi kviknai a komast a v hvar nkvmlega Hlogalandi rlfurhafi ali manninn og efaist g um a rtt vri fari me a atrii. mean eim heilabrotum st hitti g mann sem gjrbreytti vihorfi mnu til Egilssgu.

Leit minni a rlfi Kveldlfssyni hefur ur veri ger skil hr sunni. En hitti g normann sem kunni nnur skil Agli Skallagrmssyni en kennarinn denn. essi fundur var Borkenes ngrannab Harstad, ar sem g bj.anga hafi g veri sendur um tveggja vikna skei til a laga flsar sundlaug grunnsklans. etta litla sveitarflag geri t a hafa "mttak" fyrir flttamenn sem urfa a komast inn norskt samflag. Eins er ar "mttak" fyrir sem hafa misstigi sig kngsins lgum og vilja komast aftur meal lghlinaborgara me v a veita samflagsjnustu. arna tti g marga hugavera samruna.

Sasta daginnminn Borkenes hfum vi sammlst um a, fjlbreyttur vinnuhpur mttaksins og slenski flsalagningamaurinn, a g kmi me hkarl og slenskt brennivn til "lunsj" skiptum fyrir vfflur me sultu. Leifur, sem kannski ekki bar me sr a hafa veri hinn heppni eins og slenski nafni hans ef marka mtti rnumrist andliti, s um vfflubaksturinn og heilsai mr me virktum. "Ja so du er en Islanding kanskje viking som EgilSkallagrimson kommen hente din arv ". arna hlt g mig hafa himinn hndum teki vi a f botn heimilisfangrlfs. Spuri v Leif hvort hann hefi lesi Egilssgu; "a minnsta kostifjrum sinnum" sagi hann. egar g fri rlf Kveldlfsson tal sagist hann ekki hafa hugmynd um ann nunga. En eitt vissi hann; "Egil var ikke en kriger han var en poet" (Egill var ekki vgamaur, hann var skld).

IMG_7037

San fr Leifur yfir a hvernig Egill hefi bjarga lfi snu me ljinu Hfulausn, egarEgill kunni ekki vi anna en a heilsa upp fjanda sinn Eirk blxi, sem vnt var orinn vkinga konungur York, en ekki lengur Noregskonungur. Til Yorkrambai Egill sinni sustu Englandsfer. au konungshjnin (Eirkur og Gunnhildur)og Egillhfu elda grtt silfurrum saman. Hafi Egill m.a. drepi Rgnvald son eirra 12 ra gamlan, reistieim hjnuma v loknu nstng me hrosshaus og rnaristu, ar sem hann ht landvtti Noregs a losa sig vi vru sem au hjnin sannarlega vru, en virist hafasst yfira abija Englandi gria fyrir hyskinu.

Eirkur ni umEgil eina ntt York, en fyrir eggjan Arinbjarnar fstbrursns, auk ess semArinbjrn var besti vinur Egils, ltEirkur Arinbjrn narra sig til lofors umgri Agli til handa, svo framarlega sem Egill gti samieilfa lofgjr um Eirk. var til lji Hfulausn, sem Eirkur blxigat ekki teki ruvsi en lofi. r essu lji fr Leifurme erindi vi vfflubaksturinn Borkenesum ri, og sagi svo a endingu a arna vri allt eins um hreinustu nvsu a ra til handa Eirki.

etta vakti huga minn kveskap Egils sem g hafi skautafram hj sem skiljanlegu rugli sgunni, enda vel hgt a f samhengi fyller og vgaferli Egilsn ljanna. egar g las svo Hfulausn ni g fyrst litlum botni kveskapinn, en gekk betur a skilja hann ensku en v stkra og ylhra.

egar Hlogalandstleg minn lauk ri 2014 tti g eina glmu eftir henni samfara, en essi tleg var tilkominn vegna sttis vi bankann. Mr hafi tekist me riggja ra Noregsdvl a losa heimili vi vruna. Og a n ess a reisanstngme hrosshaus, en me v a senda mna hverja einustu norska krnu til riggja ra hthyskisins. En eina orrustuvar g a heyja til vibtar.g gat nefnilega ekki lti bankanum eftir Slhlinn vi ysta haf, jafnvel honumsti bara dekurkofi. Vegna sveigalegrargrgi fjrmlaflanna skjli rkisvaldsins (ealborinnaokkar tma)gekk hvorki n rak og a endingu kom mr til hugar, Hfulausn.

etta magnaa kvi nttrustemminga og manndrpa, ar sem blugur blrinn flytur dauann yfir l og lg. Aeins ef g gti ri a hvernig Egill fri a v a bjarga snu mnum tmum, v eins ogrum hverjum manni af Kveldlfstt gejast mr ekki a v a verabotnlaus fjruppspretta aalsins fyrir lfst, enda kannski ekki ru von, v ef slendingabk Kra fer me rtt ml er g komin t af Agli Skallagrmssyni. g kva v a til ess a komast a leyndarmli lausnarinnar myndi g mla mynd af kveskapnum og vri best a stytta sr lei og byrja hfinu.

ess er skemmst a mynnast a byrjunin lofai ekki gu, egar g hafigert lti meira en koma blindrammanum trnurnar fkk g hjartafall af verri gerinni, hjarnai vi hjartadeild. Vi tknokkurra vikna endurhfing undir handleislu hjkrunarflks og slfrings. egar g fri tildrg minnar fullgeru hfulausnar tal vi slfringinn var svari einfalt; essu skaltu reyna a gleyma hefur ekkert rek lengur a stofna tilorrustu. Myndin lenti klru upp skp svo hn vri fullklru hfinu. a var san nna vetur sem g tk hana fram aftur og fullgeri hana enda lausnin fyrir lngu fram komin.

egar g las nna Egilssgu anna sinn me hlisjn af myndinni tta g mig v a lofgjr Egils Hfulausn er ekki ort til Eirks blxi. a sst eim nttrustemmingum sem lji hefur a geyma a etta er lj um orrustuna Vnheii ar sem rlfur brir Egils lt lfi nokkrum rum fyrir rlagarku nttina York. S orrustahefur veri kllu orrustanvi Brunanburhog mun hafa marka upphafi a ntma skipan Bretlands. ar hafi rlfur gengi mlahj Aalsteini Englandskonungi samt Agli brur snum og vkingum eirra.

Um liskipan orrustunnilt rlfur Aalstein konung ra, vimtmli Egils, v fr sem fr, rtt fyrir frkilegan sigur lt rlfur lfi. Lsingarnar Agli egar hann kom til sigurhtar Englandskonungs eru magnaar. ar settist hann gengt konungi yggldur brn, me sorg hjarta og dr sver sitt hlft r slrum n ess a segja eitt aukateki or og smellti v svo aftur slrin. Aalsteinnhtti ekki anna en lta bera gull og kistur silfurs rum til Egilsum lei og hann akkai honum sigurinn.

Lji Hfulausn orti Egill svo sinni seinni Englandsfer egar hann fr til a heilsa upp Aalstein Englandskonung og herma upp hann lofor. enskri tgfu ljsins m m.a. finna essar hendingar;

The war-lord weaves

His web of fear,

Each man receives

His fated share:

A blood-red suns

The warriors shield,

The eagle scans

The battlefield.

----

The ravens dinned

At this red fare,

Blood on the wind,

Death in the air;

The Scotsmens foes

Fed wolves their meat,

Death ends their woes

As eagles eat.

----

Carrion birds fly thick

To the body stack,

For eyes to pick

And flesh to hack:

The ravens beak

Is crimson-red,

The wolf goes seek

His daily bread.

etta ervarla lofgjr til nokkurs manns svo Egill hafi leyft Eirki blxi a halda svo um ri York. a var rtt me fari hj Leif Borkenes a arna er kvei argasta n til ranglts valds. a ernr atla a Egill hafi haft brir sinn huga egar hann yrkir kvi essa ntt York.Hfulausn s v minningurlfs og eirra rlfa sem lta glepjast af gylliboumum fjrhagslegan frama me jnkun vi a valdsem telur sig ealboritil yfirgangs og grgi.

Hfulausn s tveggja torf ogtmarnir arir en n dgum markasvddra svartra fstudaga, lgfrra ogbankstera; er rtt a fara varlega a tskra fyrir blessuu barninu hvers elis fuglinn er, og hafa efst huga or mankynslausnarans. "Lti til fugla himinsins. Hvorki s eir n uppskera n safna hlur og fair yar himneskur fir . Eru r ekki miklu fremri eim?"

IMG_7797


San hvenr?

San hvenr hefur rkisstjrnin fari HM ftbolta? Ef g man rtt hefur a einu sinni komi upp a rherra hefur fari kostnaskattgreienda til a vera meirihttar rtta viburi.

a var egar "klulnadrottningin" fr samt eiginmanni rslataleikinn handbolta OL 2008, korteri fyrir hrun. etta tti alls ekki sjlfgefi , himinhr ferakostnaur, dagpeningar og alles boi skattgreienda. Enda veitti eim hjnum vst ekki af sporslunum eins og ljs kom egarafskriftareikningurinn var mndlaur skmmu seinna.

Hinga til hefur a tt ngja a almenningur borgi undir forsetann og fr sem fulltra rkisins egar leikir semhafa auglsingagildi eru dagskr. tlar sjlftkulii a fara a koma eim si a allt heila slekti ferist kostna jarinnar hvert sinn sem slenskir rttamenn standa sig vel aljlegum samanburi?

Svo ttiblaamaurinn sem skrifai frttina a kynna sr hvarlumpuleikarnir fru fram 2008 og hvaa stjrnmlamenn voru vistaddir leikana og af hverskonar vldum. a m nota google til ess.


mbl.is Vibrg Breta ekki dramatsk
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hamingjan


Eyktir, dsn og eilfin

IMG_7006

Sagter a eykt s or sem nota er yfir a sem er ca 3 tmar, eyktir dagsins eru v fjrar og svo nttinjafnmargar eyktir. Slarhringurinn er svo tv dsn klukkutma (2X12). Allt ri er fjrar eyktir me eitt dsn(tylft) mnaa. a skiptist riggja mnaa tmabil, fr vetrarslstum a vorjafndgrum; vorjafndgrum a sumarslstum o.s.f.v.. Maurinn meira a segja sna eykt; huga, lkama og sl. Eilf hringrs tmans gengur upp eyktum og dsnum (tylftum / dozenal).Envi teljum samt, og reiknum okkar tu fingrum, tugum, decimal.

Mannsvina mlum vi lnulega fr vggu til grafar, og hldum upp fanga hennar tugum s.s. um fertugt, fimmtugt o.s.f.v..Vsindin hafa gert mannsvina lnulegame upphafiog enda, sem tilheyrir ar af leiandi ekki hringrsinni. a m jafnvel mynda sr aa mannsvin s ger upp tundumme v akvea a ekki s hgt a telja nema tu fingrum. Sumir hafi samt sem ur alltaf vita lengra nefi snu, a tundin er fyrir aurinn og vdpra semhenni er fyrirkomi hugarheimi mannflksins, eim muntryggari verur neytandinn lnunni.

Forn tmatl ganga upp dsnum, samkvmt hringrs slar, lkt og aslenska geri og nota var um aldir.Vagga vestrnnar menningar Rm, reyndi jafnvel a lta ri ganga upp tund ea desimalt. a m enn sj v a sasti mnuur rsins erdesember, en des er tu latnu, nov er nu, okt er tta. Sar egar tundinreyndist engan veginn ganga upp rsgrundvelli var jl og gst btt inn, sem eru nefndir eftir keisurunum Jlusi og gstusi. Allt etta brambolt Rmarvaldsins leidditil flkjustigs sem tk margar aldir a reikna sig fr svo ri gengi upp slarganginn, ess vegna var slenska tmatali nota af almenningi fram 20. ldina, ea ar til bi var a sklaslendinga ngilega neyslunniannig a eilf hringrs slarinnar htti a skipta llu mli.

N dgum er notast vi rmverskt tmatal, a Gregorska, sem er fyrst og fremst viskiptalegs elis. a tk vi af ru rmversku tmatali,til a leirtta meinlega villu rsgrundvelli, sem var farin a pa almenning um 1600. Enn er a svo a forn tmatl ganga betur upp gang eilfarinnar enntmans neytendavna dagatal, sem vi trmum a s hi eina sanna. a m m.a. sj v a a gamla slenska var me mnaarmt grenndvi helstu viburi slarinnar s.s. slstur og jafndgur, sama vi stjrnumerkin au skiptast samkvmtsmu reglu.

a m v segja avsindalega hfum vi gert mannsvina a lnulegri tund decimal mean vi vitum innst inni a alheimurinn gengur dozenal hinni eilfu hringrs eyktarinnar. Og aeins trin (sem vsindin efasthva mest um) leyfir okkur ann muna avera eilf eins og alheimurinn sem okkur umlkur.

Undanfarin r hefur mtt finnahugleiingar hr sunni tengt tlum og tmatali. Hvernigmlikvarar reikniknstanna stjrna okkar daglega lfi og v sem vi teljum vera rtt. vetur hef g svo dunda mr meira vi amla myndir en brjta heilann textager og ar meal mla essarfornumlieiningar eyktarskfu. a er oft undarlegt hva kemur ljs egar hugarheimi erraa mynd, fremur en rkfrilegan texta. kemur m.a. berlega ljs amaurinn er jafn langlfur og eilfin,,,, nema hann kjsi anna.

IMG_6999


Visjlvert hskakvendi, ea frm dandikvinna?

Augun

Augun eru einsog stampar,

eim sorgarvatni skvampar,

ofan me nefi kippast kampar,

kjafturinner eins og dreka,

mr kemur til hugar kindin mn,

a koma r niur hj Leka.

annig segir sagan agusmaurinn hafi kvei vgguvsuna fyrirbarnunga dttur sna. Meir a segja greinir jsagan svo fr adtturinni hafi veri komi lri hj Leka egar hn hafi aldur til og hafi numi ar fjlkynngi.Hn var sar frg jsagnapersna, og gekk undir nafninu Galdra-Imba.Sigfs Sigfsson, hinn austfirski jsagnaritari, segir Imbu hafa veristrgera og blandna (virjlvera, undirfrula) en hfingja lund. jsgum Sigfsar eru margar frsagnir afgldrum hennar, enda um austfirska jsagnapersnu a ra og gott betur en a, eina af ttmrum austfiringa.

jasagan segir aImba hafi elt mann sinn austur land, sra rna Jnsson, eftir a hann hafi fli hana. ar hafi presturinn Skorrasta gengist fram v a bjarga kolleika snum undan Imbu me v a skja hann bti til Lomundafjarar, flutt hann aan sjleiina Norfjr. egar eir voru staddir samt fruneyti mts vi Dalatanga geriImbaeim galdur, sendi eim svo mikinn mtvind a eim miai ekkert, auk ess sem a sttu a eim nokkrir hrafnar me jrnklr. essu ttugusmennirnir mtleik vi, me bn almtti, annig a til var lognrnd sem eir gtu ri fr Dalatanga Norfjr. Eftir a eir komu Skorrasta Imba a hafa sent eim fimm drauga en eir prestarnir, samt Galdra-Rafni Hreimsstum, eiga a hafa komi eim fyrir ar sem san heitir Draugad ea Djflad. Aendingu eiga eir flagar a hafafora sra rna enska duggu sem flutti hann til Englands.

Margar jsagnirnaraf Imbueru um samlindi eirra mgnanna Lomundarfiri, Imbu og urar dttur eirra rna. Samband eirra a hafaveri eldfimtog Imba a hafa drepi tvo eiginmenn fyrir uri me gldrum mean r mgur bjuggu Nesi Lomundarfiri. ururtk vi sem hsfreyja Nesi, en Imba flutt sig um tma inn Seljamri, nstu jr innan vi Nes.Sar egarImba kemur aftur Nes, eiga urur og maur hennar, Gumundur Oddson, a hafa komi Imbu fyrir kofa vi tnjaarinn sem kallaur var Imbukvar, vegna samlyndisImbu og Gumundar, sem endai me v a Imba fyrirfr honum. Sustu rin flutti Imba a Dallandi Hsavk fyrir tilstilli dttur sinnar, en jr hfu au tt urur og Gumundur. ar dvaldi Imba sustu rin, ea ar til urur kom henni fyrir kattarnef me eitruu sltri, samkvmt jsgunni.

Nokkrar sgur eru til af Imbu egar hn a hafa bi a Hurarbaki vi Hreimsstai Hjaltastaaingh en ekki er vita hvort r eiga a gerast fyrstu rum hennar Austurlandi aa sar. verur lklegt a teljast a ar hafi hn bi einhvern tma milli ess sem hn var Lomundarfiri og Hsavk, ef eitthva er hgt a ra sguna af v egar hn seldi smfttu sauina Eskifiri og urur dttir hennar mtti henni me sauareksturinn Eyvindarrdlum og hafi ori "smfttir eru sauir nir mir" en eir reyndust vera ms egar Imba hafi fengi greidda.

En hver var Galdra-Imba? v hef g haft huga fr v g s ttartlu afa mns og nafna fyrirrmum 30 rum san. v jsagna persnan Ingibjrg Jnsdttir (Galdra-Imba) var formir okkar nafnanna, eins og svo margra austfiringa. N dgum netsins er auvelt a fletta Galdra-Imbu upp og f um hana fleiri upplsingar en finna m jsagnasfnunum.

Ingibjrg Jnsdttir mun hafa veri fdd ri 1630, dttirbendanna ver Skagafiri, eirraHelgu Erlendsdttir, sem var prestdttir, og sra Jns Gunnarssonar prests Hofstaaingum Skagafiri og sar Tjrn Svarfaardal. a rann v menga prestabl um ar Imbu. Litlar heimildir eru af uppvaxtarrum Ingibjargar arar en r a hn a hafa veri lri hj Leodegarusi, semmun hafa bi Eyjafjararsslu og var anna hvort enskur ea skur, almennt kallaur Leki. Allavega er ekki vita til a slendingur hafi bori etta nafn.Eiginmaur Ingibjargar var sra rni Jnsson, fddur sama r og hn, prestsonur r Svarfaardal. rni hafi gengi Hlaskla og veri nokkur r lri hj Gsla Magnssyni sslumanni (Vsa-Gsla). Ingibjrger sg seinni kona rna (samkv. einstaka heimildum) en fyrri kona hans ht rlaug og ttu au 4 brn. Af v hjnabandi eru engar sagnir.

rni var prestur Vivk ri 1658. urur dttir rna og Ingibjargarer fdd 1660, en ri 1661 flytja au Fagranes, undir Tindastli utan vi Saurkrk, og eru ar presthjn tlf r.rni verursvo prestur a Hofi Skagastrnd ri 1673. au Ingibjrg eru sg hafa eignast saman 5 brn, uri, Jn, Margrti, Gsla og Gunnar. Athygli vekur a rj af elstu brnum eirra eru sg fdd 1660 egar au hjn standa rtugu. Gsli og Gunnar eru svo fddir 1661 og 1664. egar au eru a Hofi Skagastrnd er rni sakaur um galdur og mlferlin gegn honum dmtekin ri 1679. eir sem sttu a rna voru ekki nein smmenni, v ar fru fyrirmenni og lgrttumenn, sem hfu undirbi afrina vel og vandlega eftir lgformlegum leium ess tma. Strax vori 1678 hafi prfasturinn Hnavatnssslu, sra orlkur Halldrsson, tilkynnt Gsla biskupi orlkssyni um galdraikunrna.

Sra rni var a lokum kallaur fyrir prestastefnu a Spkonufell 5. ma 1679. Jn Egilsson lgrttumaur Hnavatnssslu bar a rna a hann hefi ntt fyrir sr k og hafi 12 vitni sem svru fyrir a hann fri me rtt ml. egar rni var spurur hva hann hefi sr til varnar kvasthann engar varnir hafa arar en vitnisbur nokkurragra manna um kynni eirra af sr, sem prestastefnan komst a niurtuum a vru gagnslausar ar sem r kmu mlinu ekki vi.

Nstur sakai Halldr Jnsson, einnig lgrttumaur Hnvetninga, rna um "a djfuls skn og nun hafi sitt heimili komi, me gn og ofboi sr og snu heimilisflki, a Gunnsteinsstum Laugadal,,," og lagi fram vitnisbur 3 manna, sem hfu stafest manntalsingi Blstaahl um vori, og auk essa lagi hann fram yfirlsingu 21 manns um a, a Halldr "segi satt snum buri upp prestinn sra rna". rni kvast aspurur engin ggn hafa gegn essum buri Halldrs en lsti sig sem fyrr saklausan.

rija krandinn, sem fram kom rttinum, var bndinn var Ormsson. Hann kva sra rna vera valdan a kvinnu sinnar, lafar Jnsdttur, sjlfri, veikleikaog vitfirringu," og vsai hann um etta til ingvitna, sem hefu veri tekin og eifest essu til snnunar. rni neitai smu forsemdum og ur.

Fjri og sasti krandinn var Sigurur Jnsson rkur bndi Skagafiri og lgrttumaur Hegranesingi. Lagi hann fram svohljandi kru sra rna: g, Sigurur Jnsson eftir minni fremstu hyggju, lsi v, a , rni prestur Jnsson, srt valdur a eirri ney, kvl og pnu, sem sonur minn, Jn, n 10 vetra a aldri, hefur af jur veri, san fyrir nstumliin jl, og n til essa tma. Smuleiis lsi g ig valdan af vera eirri veiki, kvl og pnu, er dttir mn, urur, hefur af jst, san fimmtudaginn 3. viku gu. Held g og hygg hafir ney, kvl og pnu mnum bum ur nefndum brnum gjrt eur gjra lti me fullkominni galdrabrkun eur rum leyfilegum Djfulsins meulum. Segi g og ber ig, rni prestur Jnsson, a ofanskrifari hr nefndra minna barna kvl valdan."

Lagi Sigurur svo fram vottaan vitnisbur fjgurra hemilsmannaa hann hefi risvar sinnum synja rna bnar sem hann ba ur en veikindi barna hans hfust. essi veikindi eirra hafi san "aukist, me kvlum og ofboi mislegan mta", einkum ef gusor var lesi ea haft um hnd. Loks var rija skun Sigurar hendurrna einkennileg. Hann hafiveri fiskirri, lenti hrakningum, og fkk erfia lendingu "framar rum" sem ri hfu ennan dag, svo abtur hans hafi laskast. etta hafi ske sama daginn ogkona hanshafi synja sra rna bnar. Sannsgli snu til stafestu lagilgrttumaurinn fram vottor fr BenediktHalldrssyni sslumanni Hegranesingi og fimmta lgrttumanns, auk fleiri frmra manna.

egar hr var komi snri biskup sr a rna og skorai hann a leggja fram mlsbtur sr til varnar gegn buri Sigurar, en prestur kvast eins og ur, vera saklaus af llum galdra buri og engarvottfestar varnir hafa fram a fra, og myndi hlta dmi stttarbrra sinna, hvort sem hann yri harur ea vgur. Sumir hafa tali sra rna hafa veri veikan gei, jafnvel vitfirrtan, hva essa mlsvrn varar. En sennilegra er a hann hafi treyst rttsnikolleika sinna. a arf ekki a orlengja a frekar, rttarhld prestastefnunnar a Spkonufelli komust a eirri niurstu a sra rni Jnsson skildi brenndur bli. rni tti einn mguleika undankomu me svoklluum tylftareii, en a er eiur 12 mlsmetandi manna um sakleysi hans v sem hann var bori.

rni virist hafa kvei egar sta eftir dminn a flja austur land, enda vands hverjir hefu veri tilbnir a sverja honum ei gegn eim hfingjum sem eftir lfi hans sttust. jsagan segir a rni hafi fli einn, en arar sagnir segja a hann hafi fari me fjlskylduna alla og au Ingibjrg hafi sett sig niur Nesi vi Lomundarfjr. Austurland hafi ur veri griastaureirra sem sttu galdraofsknum slandi og er saga Jns "lra" Gumundssonar um a eitt gleggsta dmi.

Sumari 1680varlst eftirrna sem btamanni Alingi. Lsingin hljai svo; Lgur maur, heramikill, dkkhrur, brnasur, dapureygur, svo sem teprandi augun, me djarfIegt yfirbrag, hraustlega tlimi, mundi vera um fimmtugsaldur". etta rfer rni til Englands, sennilega vegna ess a ar hafi brir hans, orsteinn, sest a og hefur hann sjlfsagt tlaaleit sjr hj honum, en vst er hvort fundumbrrannahefur bori saman.Hann a hafa skrifa heim, v Mlifellsannl er murlegum rum rna Englandi lst me essum orum: "ri eftir skrifai sra rni til slands og segist eiga rugt a f sr kost og kli Englandi, v a tkanlega erfii s sr tamt, og andaist hann ar ri sar (.e.1861)."

egar essar hrmungar dynja presthjnunum Hofi standaau fimmtugu og brnin eru fimm, ll innan vi tvtugt. a m ljst vera ahjnin hafa veri dugmikil og hafa tttalsvertundir sr efnalega, v a hefur ekki veri heglum henta taka sig upp, flytjast vert yfir landi me stra fjlskyldu, og koma upp nju heimili. Hafi einhverjum dotti hug a rni hafi veri veikur gei ea snt af sr heigulshtt egar hann fli til Englands, m benda hvernig fr fyrir Stefni Grmssyni, sem fr bli 1678, ri ur en rni hlaut sinn dm, gefi a sk a hafa bori glmustaf sk snum samt v a eyileggjanit k. Var srstaklega til ess teki viau rttarhld aStefnog rni ekktust, enda mlatilbnaurinn gegn Stefni m.a, komin fr Jni Egilssyni, sama lgrttumanni og fr fyrir mltilbnai hendur rna. Hver rtin var a afrinni a sra rna er ekki gott a geta til um, en ekki er lklegt a hn hafi veri fjrhagslegs elis.

Ingibjrg virist hafa haft bolmagn til a koma sr og brnum snum vel fyrir Austurlandi og m v tla a au hjn hafi veri vel st egar au flu Norurland. urur dttir hennar bj Nesi Lomundarfiri. "Haldin ekki sur gldrtt en mir hennar", segir Espln. "tti vn kona og kvenskrungur", segir Einar prfastur. Synir hennar voru Jn og Oddur, s sem Galdra Imbu tt er vi kennd. Um au Jn og Margrti er ftt vita, bi sg fdd 1660 eins og urur. Gsli var bndi Geitavkurhjleigu, Borgarfiri. "tti undarlegur, fskiptin og dulfrur", segir Einar prfastur. jsgur Sigfsar greina fr Jni "Geiti" Jnssyni sem vargaldramaur Geitavk og a hafa veri sonarsonur Ingibjargar og rna gtiessvegna veri a eir brur Gsli og Jn hafi bir ali manninn Geitavk, v ekki er vita til a Gsli hafi tt afkomendur. Gunnar var prestur Stafafelli Lni, sar Austari-Lyngum V-Skaftfellssslu. Gunnar var borinn galdri lkt og fair hans, en bar a af sr me eii 3. jn ri 1700. Hafi hann missthempuna um tma bi vegna essa og barneignar. egar hann hafi hreinsa sig af galdraburinum, var honum veitt uppreisn og voru honum veitt Meallandsing ri 1700.

Galdra ori fylgdi Ingibjrgu og afkomendum t yfir grf og daua, og lifir enn jsgunni. Samt er ekki vita til aIngibjrg Jnsdttir hafi nokkru sinni veri kr fyrir galdur og far jsgur sem greinir fr gldrum hennar Norurlandi. Hn leitaist samt vi a hreinsa sig af galdraburilkt og sj m Alingisbkum ri 1687. ar er pistill;"Um frelsisei Ingibjargar Jnsdttur r Mlaingi. Var upp lesin erleg kynning eirrar frmu og guhrddu dandikvinnu Ingibjargar Jnsdttur, sem henni hefur veri af mrgum gum manni, bi noran og austan lands, t gefin um hennar erlegt framferi. Og eftir v a tranlega er undirrtta af valdsmanninum Bessa Gumundssyni, a hr nefnd kvinna beri unga angursemi, skum ess henni hafi ei leyft veri a n frelsiseii mt v galdraryktis hneykslunar akasti, er hn ykist merkt hafa vivkjandi fjlknngisrykti, ar fyrir, svo sem ra m af hennar vitnisbura inntaki, a str nausyn til dragi, samykkja lgingismenn, a velnefndur sslumaurinn Bessi Gumundsson henni frelsiseisins unni, svo sem hann me gra manna ri og nausynlegu fortaki fyrirsetjandi verur." (Alingisbkur slands, 1912-90: VIII, 154-55).

Dylgjurnarum galdrakukl Ingibjargar virast ekki eiga sr ara sto opinberum ggnum en eim frelsisei sem hn fr tekin fyrir Alingi. er Ingibjrg 57 ra gmul,ekki hef g rekist hversu gmul hn var, og virist frelsiseiur hennar vera sustu opinberu heimildir um hana.

jsagan segir a egar Galdra-Imba l banaleguna, ba hn a taka kistil undan hfalagi snu og kasta honum sjinn, en lagi bltt bann vi v a hann vri opnaur. Maur var sendur me hann og var lykillinn skrnni. Hann langai miki til ess a forvitnast um hva vri kistlinum, og gat ekki sr seti, og lauk honum upp. En kom ljs, a honum var selshaus, sem geispai mtlega framan manninn, sem var hrddur og fleygi kistlinum sjinn eins fljtt og hann gat. Nokkru sar d maddaman.

Samkvmt jsgunum er v nokku ljst a a hefur gusta af Ingibjrgu og afkomendum hennar Austurlandi. Sigfs Sigfsson getur ess, a eftir a Imba var ll hafi urur lti flytja hana fr Dallandi Hsavk yfir kirkjustainn Klyppsta Lomundarfiri. Hann segir a gamlir menn hafi lengju vita af leii Galdra-Imbu me hellu ofan , sem hn sagi fyrir um a ar skildi ltin egar hn ltist. Sigfs endar galdratt sinn um Imbu orunum "Margt og myndarlegt flk er komi af eim mgum Austurlandi".

Selshaus 2

Heimildir;

jsagnasafn Sigfsar Sigfssonar

jsgur lafs Davssonar

slendingabk

Prestasgur 4 / Oscar Clausen

Galdra-Imba / Indrii Helgason

Galdra-Imba / Wikipedia

jfri


Torfbrinn


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband