Frsluflokkur: Dgurml

Sjnhverfing sjlfselskunnar vill alltaf meira


Hvers vegna rfi?

a arf sjlfsagt ekki a hafa mrg or um a hvernig nafni rfikom til, svo oft hefur eldgosinu 1362 veri ger skil, sem gjreyddi Litla-Hrai. svo a ekki su til um etta strgos, nema mjg takmarkaar samtmaheimildir annlum, telja seinna tma rannsknir a hafiori eitt mesta eldgos slandi sgulegum tma og sennilega strstaog mannskasta sprengigos fr v land byggist.

Vita er a anna eldgos var rfajkli 1727 og er a tali hafa veri mun minna. Sama gildir um a gos, um a eru mjg takmarkaar heimildir annlum. En um a gos er til lsing sjnarvotts upptkum og afleiingum. ar er um a ra lsingu sra Jns orlkssonar sknarprests Sandfelli.

Sandfell  rfum

Sandfell rfum

Jn var fddur ri 1700 Kolmla vi Reyarfjr og var prestur Sandfelli rfum 1723-1732, v aeins 27 ra egar eldumbrotin uru. Hann skrifar samt ekki lsingu sna v sem gerist fyrr en um 50 rum seinna, egar hann er sknarprestur Hlmum Reyarfiri.

Sagt er var um sra Jn, "hann var mikilfengur og hraustmenni, fastlyndur og gerkur, og lt ltt hlut sinn." Fer frsgn hans hr eftir:

"ri 1727, hinn 7 gst, er var 10. sunnudagur eftir trinitatis, er gusjnusta var byrju heimakirkjunni Sandfelli og g st ar fyrir altarinu, fann g hreyfingu undir ftum mr. Gaf g henni eigi gaum fyrstu, en undir prdikun fru hrringar essar mjg vaxandi, og greip menn felmtur, en samt sgu menn, a slkt hefi ur vi bori. Gamall maur og rvasa gekk niur a lind, sem er fyrir nean binn og kraup ar kn stundarkorn, og hlgu menn a essu atferli hans. egar hann kom aftur og g spuri hann, hvers hann hefi veri a leita, svarai hann: Gti yar vel, herra prestur, a er kominn upp jareldur. sama bili var mr liti til kirkjudyranna, og sndist mr eins og rum, sem vistaddir voru, lkt og hsi herptist og beygist saman.

g rei fr kirkjunni en geri eigi anna en a hugsa um or ldungsins. egar g var fyrir nean mijan Flgujkul og var liti upp jkultindinn, virtist mr sem jkullinn hkkai og belgdist t ara stundina, en lkkai og flli saman hina. etta var ekki heldur missning, og kom a brtt ljs, hva etta boai. Morguninn eftir, mnudaginn 8. gst, fundu menn eigi aeins ta og gilega landskjlftakippi, en heyru einnig gnabresti, sem ekki voru minni en rumuhlj. essum ltum fll allt, sem lauslegt var hsum inni, og var ekki anna snna en allt mundi hrynja, bi hsin og fjllin sjlf. Hsin hrundu eigi. En a jk mjg skelfingu flksins, a enginn vissi, hvaan gnin mundi koma n hvar hn dyndi yfir. Klukkan 9 um morguninn heyrust 3 miklir brestir, sem bru af hinum; eim fylgdu nokkur vatnshlaup ea gos og var hi sasta mest, spuu au brott hestum og rum peningi, er fyrir eim uru, einu vetfangi.

ar eftir seig sjlfur jkullinn niur jafnslttu, lkt og egar brnum mlmi er hellt r deiglu. Hann var svo hr, er hann var kominn niur jafnslttuna, a yfir hann s g ekki meira af Lmagnpi en str vi fugl. A essu bnu tk vatni a fossa fram fyrir austan jklana og eyddi v litla, sem eftir var af graslendi. yngst fll mr a horfa kvenflki grtandi og ngranna mna rrota og kjarklausa. En egar g s, a vatnsfli leitai ttina til bjar mns, flutti g flk mitt og brn upp han hjalla fjallinu, sem Dalskarstorfa heitir. ar lt g reisa tjald og flytja anga alla muni kirkjunnar, matvli, ft og arar nausynjar, v a g ttist sj, a tt jkullinn brytist fram rum sta, mundi h ess standa lengst, ef gui knaist; flum vi okkur honum vald og dvldumst ar.

standi breyttist n enn vi a, a sjlfur jkullinn braustfram og brust sumir jakarnir allt sj fram, en hinir strri stu rtt vi fjallsrturnar. essu nst fylltist lofti af eldi og sku, me afltanlegum brestum og braki; var askan svo heit, a engin sst munur dags og ntur og af myrkri v, er hn olli; hi eina ljs er sst, var bjarminn af eldi eim sem upp var kominn 5 ea 6 fjallaskorum. 3 daga samfellt var rfaskn j ennan htt me eldi, vatni og skufalli. er ekki ltt a lsa essu eins og raun rttri var, v a ll jrin var svrt af vikursandi og ekki var httulaust a ganga ti sakir glandi steina, sem rigndi r loftinu, og bru v msir ftur og kollur hfinu sr til hlfar.

Hinn 11. sama mnaar tk gn a rofa til bygginni, en eldur og reykur st enn upp r jklinum. ennan dag fr g vi fjra mann til ess a lta eftir, hversu sakir stu kirkjustanum Sandfelli, sem var hinni mestu httu. etta var hin mesta httufer, v a hvergi var fari nema milli fjallsins og hins hlaupna jkuls, og var vatni svo heitt, a vi l, a hestarnir fldust. En egar vi vorum komnir svo langt, a fram r s, leit g vi. S g , hvar vatnsflaumur fossai ofan fr jklinum, og hefi hann sennilega ori bani okkar, ef vi hefum lent honum. g tk v a til brags a ra fram sbreiuna og hrpai til frunauta minna a fylgja mr hi skjtasta. Me eim htti sluppum vi og num heilu og hldnu a Sandfelli. Jrin samt tveimur hjleigum var a fullu eydd, og var ekkert eftir nema bjarhsin og smspildur af tninu. Flki var grtandi ti kirkju.

En gagnsttt v, sem allir hldu, hfu krnar Sandfelli og fleiri bjumkomistlfs af, og stu r skrandi hj ntum heystkkum. Helmingur flksins prestsetrinu hafi veri seli me 4 nlega reistum hsum. Tvr fullornar stlkur og unglingspiltur flu upp ak hsta hssins, en skjtt ar eftir hreif vatnsflaumurinn hsi, ar sem a, eftir sgn eirra, er horfu, stst ekki unga aurflsins, sem fll a v. Og mean menn su til stu essar rjr vesalings manneskjur akinu. Lk annarrar stlkunnar fannst seinna aurunum, a var brennt og lkast sem a vri soi. Var varla unnt a snerta hi skaddaa lk, svo var a meyrt ori.Allt stand sveitarinnar var hi hrmulegasta. Sauf hafi flest farist, sumt af v rak seinna fjrur riju skn fr rfum. Hey skorti handa knum, svo a ekki var unnt a setja nema fimmta hluta eirra vetur.

Eldurinn brann n aflts fjallinu fr 8. gst fram til sumarmla aprl ri eftir. Fram sumar voru steinar svo heitir, a af eim rauk, og var ekki unnt a snerta fyrstu. Sumir eirra voru fullbrenndir og ornir a kalki, arir voru svartir lit og holttir, en gegnum suma var unnt a blsa. Flestir eir hestar, sem hlaupi hafi ekki bori t sj, voru strkostlega beinbrotnir, er eir fundust. Austasti hluti Susknar skemmdist svo af vikri, a menn uru a sltra miklu af bpeningi.

sumardaginn fyrsta ri eftir, 1728, fkk g nefndarmann einn me mr til a kanna sprungurnar fjallinu; var hgt a skra um ar. g fann ar dlti af saltptri og hefi geta safna nokku af honum, ef hitinn hefi ekki veri svo mikill, a g var tregur til a haldast ar vi. einum sta var str, brunninn steinn sprungubarmi; af v a hann st tpt, hrundum vi honum niur sprunguna, en mgulegt var okkur a heyra, er hann nam vi botn. etta, sem n er sagt, er hi markverasta, sem g hef fr a skra um ennan jareld.

skal v vi btt, a hsmaur einn sagi mr, a hann hefi nokkru ur en eldurinn kom upp heyrt hlj fjallinu, sem lktust andvrpum og mli margra manna, en egar hann fr a hlusta betur, heyri hann ekkert. g tk etta til hugunar og vildi ekki reynast miur forvitinn, og g get ekki bori mti v, a g heyri hi sama. etta kva og hafa gerstvar, ar sem eldur var uppi me sama htti. annig hefur gu leitt mig gegnum eld og vatnagang, tal hpp og andstreymi allt fram til 80. virs. Hann s lofaur, prsaur og heiri hafur a eilfu."

Frsn sra Jns orlkssonar er fengin afstjrnufrivefnum.


mbl.is Heldur fram a dpka og stkka
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Flestir gera sr ekki grein fyrir hva er vndum


Myrkurt

IMG 6016

Passi ykkur myrkrinu var hinn jkunni tvarpsmaur, Jnas Jnasson, vanur a segjavi gesti sna lok tta gufunni denn. rni Tryggvason leikaritti gott me a f flk til a hlja, en talailka um svarta hundinn semtti a til askelfa a slinni skammdeginu. rtt s a passa sig svrtum hundum myrkursins, felst s versgnin gnum skammdegis myrkursins a a getur urft a draga sigr erli dagsinsog stga t fyrir raflsingu borga og bja til a sj ljs dagsins, svoskr er sjnhverfing rafljsanna.

a virist vera fjarlgt slensku jarslinni a njta kyrrarhinnar myrku rstar og hgja erli dagsins taktvi slarganginn, lkt og nttran gerir um etta leiti. Fyrir noran heimsskautsbaug kemst slin ekki einu sinni upp yfirhaffltinn um nokkurtskei ri hverju. Margar byggir Noregs eru langt fyrir noran heimskautsbaugog v eiga normenn srangurvra sngva um fallega bla ljsi sem fylgirdimmri rstinni. N mtti halda a ar sem skammdegi er svo miki a slin ni ekki einu sinni akkja upp fyrir haffltinn rki algert myrkur jafnt lofti og li, sem sl og sinni, en svo er ekki bjartur dagurinn er himninum og kastar blrri birtu yfir frena jr.

svo skammdegieigi a til a vera erfitt me llum snum andans truntum er a s tmi sem mr finnst maur komast einna nst kjarna tilverunnar. etta er s tmi sem g hugsa venju fremur til eirra sem horfnir eru og voru mr krir. v er a kannski bara elilegt a a dragi r athafnarnni myrkrinu og tminn fari a leita inn vi. a er kannski lka heldur ekki undarlegt a vsindin hafi lagt talsvert sig me gleipillum og skrum ljsum vi a fora flki fr skammdegis hugans mrum og skottum, sem jsagan hefur gert skil gegnum tina. a vri nefnilega strvarasamt fyrir hagvxtinn ef vi kmumst vinlega a eirri niurstu a a sem er drmtast fist ekki fyrir peninga.

egar g var riggja ra Noregs tleg, og saknai fjlskyldunnar hva mest heima landinu bla, bj g n sjnvarps og tvarps, en me skaftpott og rbylgjuofn. ar gafst tmi til a uppgtva aftur skammdegi bernskunnar, me v a stga t fyrir raflsinguna og paufast svellum um nes niur vi sj og horfat yfir Vogsfjrinn. a var eitthva arna skmunni, sem geri a a sst t yfir allan tma, g var aftur orinn riggja ra drengur heimskn me mmmu og pabba hj afa og mmu Vallanesinu. arna fjrunni s g alla lei yfir hafi og heim, ar sem augnabliki er alltaf a sama svo a komi aldrei til baka.

69N, ar sem slin kemur ekki upp r sjnum vikum saman, er essi bla angurvra og rafmagnaa birta kllu mrketid sem mundi tleggjast slensku myrkurt.

Ps. Myrkan norskan slm m nlgasthr


Skessugarurinn; sr enga lka

IMG_4294

Gamli vegurinn um Jkuldalsheii og Mrudalsfjallgaraliggurum vintraleg hrjstur. Hann var ur jvegur nr. 1, ea allt fram undir rslok 2000 egar Hrekstaalei leysti hann af hlmi. essi vegur hefur nna sustu rin komist inn gpspunkta erlendra feramann.

IMG 7217

Feramenn Mrudalsfjallgari-vestari vira fyrir sr Mrudal

svo a g hafi fari ennan veg oftar en tlu verur komi fr v fyrst g man eftir, eru au undur, sem vi veginnliggja enn a koma vart.Sum eirra hafa fari fram hj mr alla t vegna ess a arna er um rfi afara, sem urfti a komast yfir skemmstum tma.

Eitt af eim undrum, sem g uppgtvai ekki fyrr en fyrir 5 rum san, vegna ess a mr var bent a er Skessugarurinn, sem er Grjtgarahlsi 2 km innan vi veginn ar sem hann verar hlsinn. Skessugarurinnsst vel fr veginum en einhverra hluta vegna hefur hann ekki gripiathyglina umfram ara ur og grjt vi veginn gegnum tina. En eftir a g vissi af honum hefur hann dregi mig til sn hva eftir anna.

IMG 4956

Gamli jvegur nr 1 um Geitasand, sem er milli Mrudalsfjallgara

a hefur veri fmennt vi Skessugarinn au skipti sem g hef komi og virist hann ekki hafa vaki eftirtekt feramanna frekar en mna hlfa ld. En etta gti n fari a breytast og er eins vst a Grjtgarahls gti ori eins og hver nnur Reynisfjara ar sem feraflk mtar sig umhverfi sem einna helst m lkja vi tungli.

Vsindalega skringin Skessugarinum er a arnahafi Brarjkull skrii fram og skili eftir sig runing. En hvernig a stendur v a aeins risasteinar eru essum runingsgari er erfiaraa skra. Telja vsindamenn einn helst a hamfara fl hafi skola llum fnefnum og smrri steinum r garinum svo a erfitt s a mynda sr hvernig. En jkulrunings skringuna m sj hr Vsundavefnumog segir ar a hr s um a ra fyrirbri, sem fa ea enga sna lka heiminum.

IMG_4003

Heljardalur vi Mrudalsfjallgar-eystri

nnur skring er s a tvr trllskessurhafi hlai garinn og verur a alveg a segjast eins og er a s skring er mun sennilegri. jsgum Sigfsar Sigfssonar m finnaskessu skringuna fyrirbrinu:

IMG_4985

"a er gmul tska Austurlandi a kalla Mrudals- og Tungnaheii Norurheiina en Fljtsdalsheiina Austurheii. Mun a runni upp Jkuldal v hann gengur sem kunnugt er inn milli essara heia.

Svo er sagt a til forna bj sn skessan hvorri heii og voru r systur; er vi Fljtsdalsheiarskessuna kenndur Skessustgur Fljtsdal. Skessurnar lifu mest silungsveii og fjallagrsum er hvort tveggja var ngilegt heium essum en rtt fyrir a ngi hvorugri sitt hlutskipti og stal hvor fr annarri; gengu r yfir Jkulsna steinbr ofarlega Dalnum.

Einu sinni hittust r og slst egar heitingar me eim og lg. Noranskessan mlti : "a legg g og mli um a allur silungur hverfi r Austurheiarvtnunum Norurheiavtnin og sru hvern bata hefur." Austanskessan greip egar ori og mlti: "En veiist treglega og komi jafnan sporinn og a legg g enn fremur a ll fjallagrs hverfi r Norurheii Austurheii og mun etta jafna sig."

"Haldist hvorugt," sagi noranskessan. "J haldist hvoru tveggja," mlti hin og hefur af essu eigi brugi san a ngur ykir silungur Norurheiinni en veiitregur og kemur jafnan fugur upp en Austurheii skortir eigi fjallagrs.

egar stundir liu fram undi hvorug eirra snum hlut a heldur og stlu hvor enn fr annarri mis og austanskessan enn meir. Reiddist noranskessanv og br fti steinbogann og braut hann af nni. Systir hennar var samt ekki ralaus og annahvort stkk yfir na ea hana egar henni sndist. Lgu r enn mt me sr og smdu ml sn ann htt a r skyldu bar ba Norurheiinni og skipta landi me sr til helminga.

Tku r til starfa og ruddu san strbjrgum og hlu merkisgar ann er san heitir" Skessugarur (trllkonugarur)..... og er ess eigi geti a eim hafi bori san neitt milli."

IMG_4980

N hefurerlendur ferabloggari uppgtvaSkessugarinn og birt aan myndir bloggsu sinni auk ess a birta video youtube annig a ekki er vst a eins frislt veri vi Skessugarinnog hefur veri fr vskessurnar smdu um friinn.


Veturntur

essir tveir sustu dagar sumars, fimmtudagurinn dag og fstudagurinn morgunn, voru kallair veturntur samkvmt gamla slenska tmatalinu.slenska tmatali var nota ar til a jlanska, ea ni stll, tk vi og hlutar ess jafnvel fram 20.ldina. Mnaaheiti gamla tmatalsins miast vi rstir nttrunnar. v er skipt sex vetrarmnui og sex sumarmnui. a miast annars vegar vi vikur og hins vegar vi mnui, sem hver um sig taldi 30 ntur. annig hefst mnuurinn kvenum vikudegi, en ekki fstum tlusettum degi rsins.

ri var tali 52 vikum og 364 dgum. Til ess a jafna t skekkjuna sem var til vegna of stutts rs var m.a. skoti inn svoklluum sumarauka. annig var sumari tali 27 vikur au r sem hfu sumarauka, en 26 vikur annars. lok sumars voru tvr veturntur og var sumari v alls 26 - 27 vikur og tveir dagar. mnuum taldist ri vera 12 mnuir rjtu ntta og auk eirra svonefndar aukantur, 4 talsins, sem ekki tilheyru neinum mnui. r komu inn milli slmnaar og heyanna miju sumri. Sumaraukinn taldist heldur ekki til neins mnaar.

Veturnturvoruforn tmamtaht sem haldin var htleg Norurlndunum ur en au tku Kristni. Heimaboa, sem klluust dsarblt, er geti fornsgum og eiga a hafa tt sr sta fyrir kristnitku. Blt essi munu hafa veri haldin nmunda vi veturntur ea eim og gtu essar tvr htir v hafa veri hinar smu ea svipaar hva varar sii og athafnir. Heimboa um veturntur er oft geti fornsgum, sem eiga a gerast fyrir ea um kristnitku, svo sem Gsla sgu Srssonar, Laxdlu, Reykdla sgu, Njlu og Landnmu.

En rauninni var ltil sta til a fagna komu Vetur konungs, sem sst hefur tt neinn aufsugestur. Svo mjg hafa menn ttast essa rst, a gamalli vsu fr 17. ld stendur, llu verri er veturinn en Tyrkinn. Ekki er vita hve hefin er gmul, minnst er veturntur msum slenskum handritum tt ekki komi fram nema mjg lti um hvernig htin fr fram. Egils sgu, Vga-Glms sgu og fleiri handritum er ar einnig minnst dsablt sem haldin voru Skandinavu oktber og m skilja samhengi textanna ar a au hafi veri haldin nmunda vi vetrarntur.

Dsir voru kvenkyns vttir, hugsanlega gyjur ea valkyrjur og vetrarntur v oft kenndar vi kvenleika. Tali er a kvenvttir lkar Grlu og nornum r evrpskri jtr su leifar af essum fornu dsum. Veturntur virast hafa veri tengdar daua slturdra og eirrar gngta sem au gfu, einnig myrkri og kulda komandi vetrar. Eftir a norurlnd tku kristni yfirtk allraheilagramessa kirkjunnar, sem var fr 8. ld og haldin 1. nvember, mynd essara hausthta. msir hrekkjavkusiir kunna v a eiga rtur sium sem tengjast veturnttum og dsabltum ea rum heinum hausthtum.

Helsta einkenni gamla slenska tmatalsinser hversuntengt a var hringrs nttrunnar. mean tmatalseinni tma er tengt trarhtumkirkju og n sast neyslu. Reyndar er tmatal ntmans svo tengt hringrs nttrunnar a vi notumst enn ann dag dagvi gamla tmatali tilskipta rstum nttrunnar, t.d. sumardaginn fyrsta og fyrsta vetrardag.Tmatal ntmansheggur sfelltnrneytandanum me snum svarta fstudegi ogtrarhtvantrar, sem barist fyrir bingi fstudaginnlangan svo megi hafa bina opna dagana alla. Hafa annig trarhtir kirkjunnar sm saman ori a htum Mammons.annig m n varlafinnaori dagallan rsins hring, sem ekki er helgaur neytandanum. Svo geng er neyslanhina myrku daga eftir veturntur, a jafnvel ht ljssinsgetur ori sumum fyrirkvanleg.

Hgt g feta hlan veg,

heldur letjast ftur.

Kuldahretum kvi g,

komnar veturntur.


Why Your Life Is Not A Journey


Hrassandur

IMG 5097

a hefur ekki fari framhjneinum hva svartur sandurer "inn" essi misserin. Svartir sandar, hrjstur ogrfoka land eru heimstt af flki rllum heimshlutum von um a upplifa vintri undir skini minturslar ea norurljsa. strstum hluta heimsins svipar ntma landslagi meira til afreyingar en vintris. ess vegna ykjasvartir sandar og hrjstur slands vintralega beislu svo hafi gengi me sninguAlaska lpnu, Beringspunts og grursetningu Sberu lerkis boi rkisins. Svo hefur nttran sumstaar fengi a sj um sig sjlf lkt og Skeiarrsandi ar sem vnt er a vaxa upp einn fallegasti birkiskgur landsins.

a er svo sem ekkert skrti a olinmi hafi veri fari a gta vegna ess hvanttrunni gengi hgta graupp sandaunir slands og ekki datt nokkrum heilvita manni hug fyrir nokkrum rum a hgt vri a byggja feramannaina rfoka landi. Ntminn er hraans og neyslunnar, ar af leiandi allt mia vi getumealmannsins til a kaupa sr afreyingu. annig hefur ferajnusta ori af skiptimynnt til eirra sem hafa efni a ferast. ess vegna hefur nttranvast hvar heiminumveri markasvdd og hn mtu manngera landslagspakka. Nema stum eins og slandi ar sem enn m finna vttur svartra sandauna, svo flestir erlendir feramenn lti sr ngja valda tsnistai viReynisfjru, Skgasand og Dyrhlaey.

Fyrir ekki svolngu san tti g tal vi Amersk hjn sem voru fer um landi. Eftir a hafakomist a v a au voru ekki "mealtals" feramenn sem bruna hringinn 3-4 dgum, heldur hfu teki sr 4 vikur til a skoa sland, sperrtust eyrun. au sgu stuttu mli a vi barnirvirtumstekki gera okkur grein fyrir hverskonar vintri vi lifum, milli svartra sanda, hrra fjalla og frislla auna. Sjlfsagt ttum vi okkar vandaml eins og arir bar heimsins, en gu minn gur dagar eirra essu landivri vi andlega heilun; - essi hjn voru reyndar fr New York.

Vi sem hfum fari gegnum tina mevertryggu vistarbandi, verabrigumvetrarinsog hamfrum slenskrar nttruvitum a a er ekki alveg svo, rtt fyrir svarta sanda. En samt sem ur mttum vi vekja okkur oftar til vitundar umkostina vi a ba rfoka landi, sem sumir segja a minni tungli, sta sem fir hafa komi.Hva mig varar hafa svrtu sandarnir veri hluti af mnu lifibraui gegnum rin, sem mrari hef g nota byggingarefni, a er a segja steypu og pssningarsand. Samt hafaaunir og kyrr sandanna alltaf heilla, svo ekki s tala um ar sem thafshaldan brotnar eim fjrunni.

rtt fyrir allan trismann m va finna stai slandi ar sem hgt er a njta frisldar, jafnvel andlegrar heilunar og yfirleitt arf ekki a leita langt yfir skammt. Nna veurblu sustu daga sporuum vi hjnin berftt um sand sem er v sem nst vi tidyrnar.Fyrir botni Hrasfla breiir r sr um 25km lng svrt sandstrnd sem kllu er Hrassandur ea Hrassandar. au er rj strfljtin sem falla Hrasflann. Selfljt er austastme s undir Vatnsskari, Lagarfljt og Jkuls Dal sem hafa sameiginlegan s fyrir mijum flanum, svo fellur Kald vestast me s undir Hellisheii.

Sandurinn er a mestu komin r meira en 120 km fjarlg fr Brarjkli sem er skrijkull noranverum Vatnajkli. a strfljt sem bar mest af sandi Hrasflann var Jkuls Dal ur en hn myndai Hlsln Krahnjkavirkjunar en n a mestu sameiginlegan farveg me Lagarfljti strstanhluta rsins. Hvort s stareynda Jkuls Dal er ekki lengur til sem strfljt muni hgja sandburi fram Hrasflann eftir a koma ljs. En ekki er sennilegta eitthva af eim framburi sem hn hefur s um a flytja gegnum tina sitji hr eftir botni Hlslns og Lagarfljts. Hvar eiginlegur Hrassandur byrjar og hvar hann endar afmarkast af fjallgrunum a austan og vestan, en hva hann nr langt inn Hra er ekki eins aus.

egar gengi er t a sjvarmli er svartur sandur um 2 km leiarinnar, en ar fyrir innan gri land, seftjarnir, grasmar og mrar flatlendinu. ar sem landi fer a hkka suri er Jrvk, aan eru 7,5 km norur til sjvar. Skammtfr Jrvk er Arnarbli sem hefur a geyma fornar rstir sem sumir vilja meina a gti hafa veri hafnabr fyrri tmum. Ef Jrvk hefur nnast stai vi sj landnmsld skrir a vel hversvegna ysti hluti flatlendisins Hrai nefnist Eyjar. v hefur framburur strfljtannaveri grarlegur gegnum aldirnar og m segja a Hrassandar eki num200 ferklmetra ogumlykja r eyjar sem voru minni Hrasflans vi landnm.

Hgt er a stkka myndirnar me v a smella r;

IMG_3786

Horft yfir Hrasfla a austan fr Vatnskari. Ljsgrti er fjllum beggja megin flans

img_7916

Horft yfir Hrasfla a vestan, fr Hellisheii. Framburur Lagarfljts litar sjinn marga km t fr strndinni

IMG_5249

egar fari er t Hrassand er fyrst komi flatlendis mum me mrum og tjrnum. Gnguleiin t a sjvarmli er 3 - 5 km

IMG_5056

Rtt innan vi sandinneru harbalar me hrossnl ogsandblautumsefi vxnummrum milli

IMG_5068

a arf va a vaa ur en komi er t sandhlana sem vara sasta splinn

IMG_5226

egar strndin nlgast er eins km kafli ar sem er gengi milli hrra sandhla, grnummelgresi

IMG_5174

Til a hafa sig af staer gott a gera sr erindi, v fer Hrassand er nnast dagsfer. etta sinn var erindia safna melkorni

IMG_5140

ti vi Atlantshafi blasa vi, v sem nst, endanlegir svartir sandar til beggja tta

IMG_0604

Uppruna Hrassands er a finna 120 km innar landinu vi Vatnajkul. Myndin snir hvernig umhorfs ervi sporBrarjkuls seinnipart sumars

IMG_6461

Af setinu, sem vel sst rbkkunum essari mynd, m sj hva framburur jkulsins er afgerandi. Myndin er af Tfrafossi, sem var einn af fimm strstu fossum landsins, en er n botni Hlslns og kemur aeins ljs fyrripart sumars egar lti er lninu

IMG_0623

Krahnjkastfla vi Fremri-Krahnjk. Stflan myndar Hlsln sem er um 57 ferklmetrar. Fremst myndinni, vi hli stflunnar, m sj yfirfallsrennu lnsins

IMG_5010

Hlsln yfirfalli, brnun Brarjkuls streymir um rennuna niur farveg Jkulsr Dal

IMG_5029

Krahnjkastflu, yfirfall Hlslns myndar einn af strri fossum landsins, ar sem a fellur niur Dimmugljfur fyrrum farvegi Jkulsr Dal

Hrasfli

Hrasfli, loftmyndinni m vel greina sameiginlegans Lagarfljts og Jkulsr Dal og ann grarlega frambur af sandi sem Jkla ber me sr ann tma sem hn rennur llu snu veldi, rtt fyrir Krahnjkavirkjun

20170903_225059


Algjr steypa

IMG_5841

"a er merkilegt hva essi kalla andskoti getur flutt smu grfuskfluna fram til baka, hann er bin a vera a flytja hana fr v g man eftir mr", sagi vinnuflagiminn einn gviris morguninn nna vikunni. S me skfluna hafi heyrt og kom kjagandi til okkar og sagi; "a er alveg sama hva maur ga grfu hn gerir ekkert nema hafa skflu".

a er ori svolti san g hef sett steypu hrna inn suna, en a er ekki vegna ess a a s ekki veri steypa. g var farin a halda fyrir nokkrum rum a ungir menn slandi ttu ekki eftir a steypa og s virulega athfn fri algerlega hendurnar plverjum og rum afluttum vkingum eftir a vi gmlu steypukallarnir brennumt.

Gamli Breidlingurinnsem bjstrai vi grfuskfluna sagi eftir a hann hafi tskrt etta me grfuna og skfluna -"urfi i ekkert a vinna strkar mnir og ert enn a vlast kringum steypu, geturu kannski eitthva sagt essum fuglum til?" -"Nei eir gera etta bara einhvernvegin, sama hva g segi", svarai g. -"Og verur engin ur lengur, eins og almennilegri steypu? -"Nei a er orin afturfr llu".

Lkt og maurinnmeskfluna man g ekki eftirru en steypa hafi veri mitt lf og yndi. svo miki hafi veri haft fyrir v a koma vitinu fyrir mig unglingsrunum til a fora mr rsteypunni hefur hn veri mn kjlfesta meira en fjrutu r. Mr var sagt a g hefi ekki skrokk erfisvinnu, meir a segja lti a v liggja a g kastai gfum gl. Eftir a hafa lti tala mig inn bknmsbraut sustu rgangana gagnfraskla var a blessa brennivni sem bjargai mr fr bknminu.

Nna llum essum rum og fllum seinna var mr a hugsa hefi g betur hlusta arna um ri? Og svari er; nei v ef g yrfti a snatil baka myndi g engu breyta heldur bara njta hvers dags aeins betur og sa mig rlti minna. v eftir muna standa verkin snileg, svo vissulega hefi geta veri vari a eiga snyrtilegtbkhald upp hillu ea hafaframkvmt faglegt eftirlit me rum, jafnast ekkert vi varanleg minnismerki.

a er gott a eiga flaga sem leyfa manni a steypa af og til sr til samltis, eir urfa allavega ekki rktina ungu mennirnir til a halda sr formi.


Himnarki ea helvti sjlfsts flks

Allt fram ntjndu ld tti slendngum fjllin ljt. Ekki var lti vi sitja a Blandstindur vri furu ljtur, heldur tti Mvatsveitin me fjallahrng snum og vatni viurstyggilegt plss. Varla eru eftir hafandi nna r samlkngar sem jleg blfa okkar, jsgur Jns rnasonar, velja v.Rmantkin ska gaf okkur fjllin og geri au okkur kr og kendi Jnas Hallgrmssyni bi a rannsaka au sem frimaur og unna eim lji; og eftir hann kom Steingrmur og kva g elska yur r slands fjll; og hefur s skldaskli ausnt eim tignun fullkomna fram ennan dag. okkar ld hefur a tt hfa kaupstaarflki, sem var eitthva a manni, a eignast vngamyndir af eftirltisfjllum snum a hengja upp yfir sffanum og hafa slkir eftirltis gripir veri nefndir sffastykki a dnskum si. Flki horfi svo lengi essi landslg upp veggjum hj sr a marga fr a lnga nga. Svona mynd veitti horfana rauninni smu lfsreynnslu og horfa t um glugga upp sveit.

ennan texta m finna bkinni "Reginfjll a haustnttum" eftir Kjartan Jlusson fr Skldastum efri, og er formla bkarinnar, sem Nbelskldi skrifai. a m segja a eins hafi fari fyrir mr framan af vi og fyrri aldaslendingum, a hafa ekki tt mikitil fegurar fjallana koma frekar en annarra faratlma.

seinni rum hefur komist tsku a kalla stran hluta heia, fjalla og bygga Austurlands, vernin noran Vatnajkuls. Hluti essara verna er svi sem oft er kalla Jkuldalsheiin og er jafnvel tali a Nbelskldihafi stt anga efniviinn sna ekktustu bk Sjlfsttt flk. ar hafi Bjartur Sumarhsum h sna sjlfstisbarttu.

a m segja a a hafi ekki veri fyrr en fyrrasumar a g fr a gefa Jkuldalsheiinni gaum svo a hn hafi allt mitt lf veri nsta ngrenni og g hafi fari hana vera oftar en tlu verur komi, svo a g hafi ekki fyrr en fyrir nokkrum rum tta mig helgi hennar. En eftir a hn fangai athygli mna m segja a hn hafi haft hana skipta eins og Hjaltastaainghin hefur fengi a finna fyrir sustu rin.

IMG_3865

Snautasel stendur vi suurenda Snautavatns

sustu viku keyri g, samt Matthildi minni og Helga frnda mnum sem var slandsheimskn fr stralu, heiina vera og endilanga. S lei l fr Krahnjkum t miheiina vi Snautavatn fyrstadaginn, ar sem drukki var kaffi og kak samt lummum rafmagnslausu torfbnum Snautaseli.

Nsta dag var fari Vopnafjr og upp heiina Mrudal og gamla jveginn aan yfir hana vera austur me vikomu Grjtgarahlsi Skessugarinum. Um etta strmerkilega nttrufyrirbrigi m frast Vsindavefnum. Einnig er jsaga safni Sigfsar Sigfssonar, sem ekki er sur sennileg, sem greinir fr v a arna s um fornan landamerkjagar a ra sem tvr skessusystur geru illindum sn milli.

IMG_4022

Grjtgarahlsi, noran vi Skessugarinn

Nna sunnudaginn hfum vi svo rija heiar daginn morgunnkaffi og lummum Snautaseli. ennan dag rddum vi slana mefram vtnunum suur heiina slskini og 24C hita. Frum svo vestur yfir Mrudal fyrir sunnan rhyrningafjallgarinnog aan t gamla jveg eitt norurMrudal, vintralega hrjstruga lei.

essum sunnudagsbltr heimsttum vi au heiarbli sem vi vegslana voru. En alls uru heiarblin 16 sem byggust af sjlfstu flki um og mija 19. ldina. Um essa heiarbygg meira en 500 m h m lesa I bindi Austurland safn austfirskra fra. arsegir Halldr Stefnsson etta um tilur essarar heiarbyggar. Bygging essarar hlendu heiarbyggar, hinnar langhstu landinu, lkist annig - nr a kalla- vintri. essum sunnudegi num vi a heimskja 5 blanna.

Halldr Laxness geri krpp kjr essara heiarba heimsfrg bkinni Sjlfsttt flk. a er erfitt a mynda sr anna gvirisdgum sumarsins en a heiarlfi hafi veri himnarki jr. Allt vi hndina, mokveii silungs blum vtnunum, gsavarp mrunum, hreindr, tnrktun rf v laufengi og mrar eru grasmikil og bsmalinn beit heima vi b. svo veturinn vri harur komi sumari yfirleitt eins og hendi vri veifa.

IMG_4014

Skessugarinum

En a gat lka veri hart a ba heiinni af fleiri orskum en Nbelsskldi tilgreindi. byrjun rs 1875 hfst eldgos Dyngjufjllum. pskadag hfust grarlegar sprengingar skju, sem sendu vikurmkk t yfir Mi-Austurland. Vilborg Kjerlf, sem var tta ra gmul stlka Kleif Fljtsdal, lsir morgni essa pskadags svo Tmanum 1961.

Mamma vaknai um morguninn ur en flk fr a kla sig, og s eldglringarnar, sem komu hva eftir anna. a var hltt og gott veur og flti vera ti um morgunninn, en a tolldi ekki vi og rsai fram og aftur. a fann sr gosi. Klukkan 10 kom a. a voru n meiri skpin egar a dundi yfir. Myrkri var alveg biksvart, og maur s ekki handa sinna skil. a var alveg voalegt egar rumurnar riu yfir og hvain skaplegur. a glumdi svo miki hamrabeltinu fyrir ofan binn. Svo lstu eldingarnar upp binn egar dynkirnir riu yfir. a var eins og snjbyljir kmu yfir egar askan dundi hsinu. J a voru n meiri skpin.

Kleif Fljtsdaler rmlega 70km fjarlg fr skju. Um a hvernig umhorfs var eftir a sprengingunum lauk, segir Vilborg etta; askan l yfir llu, og g man a g spai henni saman me hndunum og lk mr a henni, og hn var glvolg hndunum mr. Mr fannst etta vera hnoss og hafi gaman a leika mr a henni. Hn var svona kkla dldunum. a var svo einkennilegt, a ykkasti mkkurinn fr aallega t Jkuldalinn, og lenti meira ar en hj okkur.

IMG_3968

Tftir Heiarsels vi suurenda navatns

skulagi var va 20 cm Jkuldalnum og heiinni, enda lagist bygg v sem nst af um tma heiinni, og bar ekkisitt barr eftir skjugosi. Miki af heiaflkinu flutti til Amerku og sasti brinn Heiarsel fr eyi 1946. a var undir lok byggarinnar sem Halldr Laxness fr um heiina.

tmaritinu Glettingi 11. rg. 1.tbl. segir Hallveig Gujnsdttir Dratthalastum thrai m.a. fr kynnum af snum ngrnnunum Snautaseli en hn er fdd Heiarseli;Sgufrgt er, egar Halldr Laxness gisti eina skammdegisntt heiarblinu Snautaseli. hafi stai venju illa hj hjnunum Seli og Gumundur varla ngu birgur af heyjum etta haust, og tk a r a fella kna, til ess a vera ruggur me f, en krin var orin geld, gmul og klflaus. Mr finnst Laxness fara maklega me etta litla heimili, sem veitti allt a besta sem handbrt var.

En n er svo komi fyrir mr eins Hllu hans Eyvindar, a mig dregur r. En au Eyvindur og Halla dvldu lengi vel rfunum suur af heiinni og austur af skju, og um essa r hafi Nbelsskldi etta a segja formla bkarinnar Reginfjlla haustnttum;

Reynslan er sambrileg vi a sem eim manni verur, sem svo leingi hefur skoa mynd af Parsarborg a hann stenst ekki leingur mti og fer nga. egar hann kemur heim til sn aftur veit hann ekki fyr til en Parsarborg er orin mipnktur lfi hans. Hugur hans heldur fram a snast tilhlkkun til endurfunda vi essa borg me undrum snum og uppkomum, strum og smum furum, og smhlutum sst ltifjrlegri en eir stru; ekkert heiminum jafnast vi a hafa fundi essa borg. Hversu marga landa hfum vi ekki ekt sem hafa nkvmlega af essari reynslu a segja um Pars, og margir skrifa um a bkum hvernig eir lifu stugri heimr nga, jafnvel eftir a eir eru komnir a ftum fram. S sem skilur etta skilur sludali jsgunnar; og hann skilur lka tilegukonuna Hllu sem sat farlama leii kirkjugarinum Sta Grunnavk, og tautai: "fagurt er fjllum nna".

IMG_3974

Lautarfer laufengi heianna r


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband