Frsluflokkur: Hs og hbli

Breyttur lfstll

eir Kjartan og Wallevik koma inn a a msarmismunandi stur geti veri fyrir mygluen hvers vegna hn var af faraldri slandi er eim rgta.

Vinnuflagiminn sem hefur unni vi hsbyggingar og vihald vinaalla virai hugmynd, vi litla hrifningu vistaddra, a myglahefi ekki veri vandaml hsum fyrr en htt var a reykja innandyra. a skildi ekki vera a hann hefi eitthva til sns mls, v meiriloftrsting fylgdi reykingunum.

Eins m nefna a n tmum fer flest flk sturtu einu sinni dag og v fylgir mikill raki innandyra. En fyrir nokkrum ratugum var laugardagur hinn heilagi badagur.

svo a b hafi veri stundu af flestum um langa hr oftar en einu sinni viku hefur mislegtbreyst til dagsins dag v sambandi. T.d. eru flestir sturtubotnar sjlft glfi, jafnvel timburglfum.

ur var notast vi vatnstt bakr og sturtuklefa me botni, sem ttu erfiari umgengni. Frgangur glfniurfalla er t.d. annar og lakari slandi en Noregi.

Einnig m nefna a a allur vottur er n ori urrkaurinnandyra sta ess a blakta ti snrum. svo a urrkarareigi a vera a fullkomnir a eir skili rakanum fr sr rttan sta ekkja sjlfsagt flestir hva ungt og rakt lofti getur veri vottaherberginu.

Hrer minnst fleiristur fyrir myglu sem sjaldan er tala um


mbl.is Blmabei getur valdi myglu innandyra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Undir grnni torfu tndist tminn

IMG 1455

a er stundum sagt um tmaskin Freyingaa ar s valt ngur tmi og ef eir veri dagrota komi bara meiri tmi morgun. Dagskr landans er llu strekktari svo a Bjartmar hafi fyrir skemmstu sungi um "fltta undan framtinni sem ftur toga burt eitthva til baka, aftur fyrir upphafi ar sem af tndum tma er af ngu a taka" um lei oghann bau landann "velkomin bsan", egar allt virtist stefna a leita yrfti reynslubanka Bjarts Sumarhsum.

Eftirminnilegt er a Freyingarhikuu ekki vi a lna slendingum strf mean hinar frndjirnar veltu vngum samt alja gjaldeyrissjnumyfir v hvernig mtti koma bndum fjrmlaverkfri sem kennd var vi trsarvking. ti hinum stra heimi tti etta nttrulega ekki gfulega fari me f hj frndum vorum Freyjum, en eir sgu bara a gfur og gska yrftu ekki endilegaa fara saman. Skilyrislaust bri a hjlpa snum brir ney.

sustu viku frum vi Matthildur mn loksins langra Freyjafer og vorum yfir Hvtasunnuhelgina. etta var nokkurskonar systrafer ar sem vi tengdasynir Slhls fengum a fljta me sem blstjrar Norrnu fr Seyisfiri til rshafnar. essi fer hafi veri dagskr mrg r og m segja a vi skipulag hennar hafi lfsspeki Freyingaveri hf a leiarljsi, um a morgun komi meiri tmi.

Daginn fyrir brottfr ba gur Borgfiringur mig um a skila kveju til allra sem g hitti Freyjum, v ar byggi besta flk heimi, svo vel fannhann hjarta snu gsku Freyinga. Auvita reyndi g a koma kveju hans til skila egar gafst til ess tmi. essi Hvtasunnuhelgi er samt ekki s fyrsta sem g dvel Freyjum v fyrir 33 rum san tti g v lni a fagna sem ungur maur a kynnst essum frndflki okkar, hafi g ri mig vinnu hj dnskum mrarameistara rshfn og var ar fram eftir sumri.

Eftir Hvtasunnuhelgina denn urfti g a tna saman tmu bjrflskurnar r herberginu og koma eim ver hj kaupmanninum niur horni. v vi flagarnir sem leigum farfuglaheimili Verkakvennaflags rshafnar hfum tnt tborgununum okkar miklum gleskap undir grnu torfaki farfuglaheimilisins og ttum ekki fyrir mat, en ng af tmum bjrflskum. egar g hafi sett flskurnar svartan ruslapoka reyndust r allt of ungar til a bera og sttarnirstungust t r sksum pokanum, sem g var a sligast undan. v var a g hnupla hjlbrum rogast me flskupokann upp r.

ekki vri torfrunum fyrir a fara og leiin grei niur vi hverfisbina horninu, var hjli brunum ryga fast. v urfti trleg tk a ta eim niur brekkuna og halda um lei jafnvgi me drmtan farminn. g veit ekki enn dag rmum 30 rum seinna hvort a var fyrir a hafa fjarlgt flskurnar af gistiheimili Verkakvennaflagsins ea lika hjlbrurnar fyrir r,sem var til ess a okkur var ekki vsa dyr, en a hafi mr veri tilkynnt a sti til upphafi ferar, en var aldrei minnst meira eftir a hjlbrunum var skila.

IMG_1928

Kirkjubr; Mrinn til vinstri, Reykstofan fyrir miju og kirkja lafs helga til hgri.

ann stutta tma, sem g vann vi mrverk Freyjum fkk g a taka tt skemmtilegum verkefnum. Eitt af eim var a gera vi vegghleslur kirkju lafs helga Kirkjub og endurkalka hvta veggi hennar. vann g me dnskum og freyskum mrurum og hafi ekki grnan grun um hva merkilegt verkefni var, hva olinmi fyrir svona fornminjagaufi. Enda lei ekki lgnu ar til g var settur nbyggingar verkefni ar sem ungur athafnamaur,Jakub A Dul, byggisinn fyrsta Rmfatalager, ef g man rtt. Auk essa vann g vi a banka steinhellur niur stttar og blasti tryggingaflags.

a var ekki fyrr en mrgum rum seinna sem g uppgtvai hversu srstakt verkefni var Kirkjub. ar eru tvr eldgamlar kirkjubyggingar, a er kirkja lafs helga sem er sg bygg 12. ld og dmkirkja Magnsar sem er daglegu tali kllu Mrinn bygg um 1300, en s bygging komst aldrei undir ak. Sustu r hefur veri unni a vigerum hleslum Mrsins. Einnig er Reykstofan Kirkjub, sem er bygg kringum 1100 og talin eitt elsta timburhs heimi sem enn er notkun.

IMG_1915

egar steinar losna hlnum veggjum Mrsins, lafskirkju og Reykstofunnar Kirkjub, er gert vi me v a raa fltum smsteinum milli eirra kalk-mrblndu til a festa snum sta. etta er miki olinmisverk og hefur viger veggja Magnsar kirkju teki mrg r.

Auvita voru gmlu stairnir mnir skoair ferinni. Kirkjurnar Kirkjub voru snum sta, meir a segja voru hellurnar enn stttunum og blastunum rshfn. En egar komi var gmlu gtuna mna reiknai g me a hjlbrurnar vru undir skrifstofuglugga verkakvennaflagsins, en ar br mr heldur betur brn. Gamla notalega svarta timburhsi me torfakinu, ar sem hgt var a opna kvistgluggann t grna grasekjuna til a reykrsta herbergi, var horfi. ess sta var komi ntskubarhs og engin merki sust um hjlbrur, ekki einu sinni svrt hjlfrin malbikinu, hva glerbrot ea tgjuraf svrtum ruslapoka. Og litla bin niur horni orin a b.

Annars er a heilt yfir svo Freyjum a engu lkara er, en a egar jartan var flutt til slands um ri, og hr notu rangursrkan htt vi a jafnabyggingasguna vi jru, hafi hn algerlega fari fram hj Freyjum og a helvti er varla hgt a minnast grtandi. ar m finna heilu orpin enn r torfi og grjti, meir a segja er bi mrgum essara hsa.

Hvernig myndi t.d. rshfn lta t ef hn hefi fari gegnum sama Dubai drauminn og Reykjavk? vru grnu torfkin n komin undir malbik og ar vru svartir turnar klddir gler og innfluttar flsar, sem teygu sig upp okuna. a vru dapurlegskiptimia vi lflegangamla binn, sem geymirsguna til dagsins dag. Vi skulum vrtt vona a a s ekki bara vegna ess a Freyingarvita a morgun komi meiri tmi, sem eir hafa ekki enn rst jartuna eins og tmatrekktir frndur eirra sgueyjunni.

IMG_1922

Mrinn, ea dmkirkja Magnsar Kirkjub

IMG 1893

Gtumynd fr rshfn

IMG_1884

Gtumynd fr rshfn

IMG_1861

inganes rshfn, stjrnarr Freyja

IMG_1968

orp Hsavk Sandey

IMG 1835

Freyskt hs Kney

IMG_1634

Saksun

IMG_1590

Br Vogey

IMG_1737

Stttar rshfn

IMG_1908

Hfundur fornum slum


Byggingar bndum brkratsins

a brst ekki a vorikom me trukki nju tungli ann 24.sasta mnaar. Einhvern veginn er a alltaf annig vormorgnumegar sl skn heii og fuglasngur fyllir lofti kviknar framkvmdarin, jafnvel hj gmlum safnvkingum. Hr rum ur hefu svona ljfir vordagar ekki veri ltnir fara forgrum, steypihrrivlin hefi veri rst og byrja a byggja. svo a g vinni vi smu in og ur, ar sem plskir vinnuflagar mnir sj nori um a gera a skemmtilega, er v ekki lengur svo fyrir a fara a framkvmdaviljinn, steypuhrrivlin og vinnuafli dugi til a byggja hs. N sem aldrei fyrr hefur allt veri niurnjrvame reglugerarfargani.

Plverjar hafa hirt flest skemmtilegustu strfin fr slendungu n ess a landinn hafi heilaburi til a fatti a, innihkandi rgnegldurfyrir framan tlvuskjinn vi a koma heim og saman exele skjali hvernig skuli fara a v a gera hva sem erarvnlegt fyrir fjrfesta. Einagnveginntekst samt a f tkomuna hvernig svoleiis hsnihentarungu flki sem srvantar hagkvmt hsaskjl. llum essum vandrum samfara arf langsklagenginn landinn a greia af nmslnunum og er v eina leiin til a halda sj a tba regluverkia flki a hfi srstaklega vel borgari menntun, alls skildri ekkingu hsbyggingum. annnig regluverkrur svo rslitum um hvort hs verur byggt.

N dgum dugir hreint ekki a eitt a f morgunnbjartahugmynd og hafa vilja til a hrinda henni framkvmd egar skalbyggjahs. ar duga ekki einu sinni byggingarmeistarar, samt teikningum arkitekta og verkfringa, hva a lin ein ngi eins og denn. Nei, n arf ar a auki byggingastjra sem m ekki vera sami maurinn og byggingameistarinn, ryggisfulltra, tryggingaflag og utan um allan pakkann skal haldi me gaeftirlit sem votta er af skounarst og allur heilipakkinn verur a hafa fengi samykki fr Mannvirkjastofnunrkisins.

Marteinn Mosdal - hva?

Tryggvi Emilsson segir fr v egar hann byggi fyrir rmum 90 rum barhs yfir sig og Steinunni konu sna Glerrorpi vi Akureyri. En hann hafi upphafi hugsa sr a notast vi aldagamla afer Bjarts Sumarhsum.

Allt st sem fair minn hafi sagt brfi um byggingarlina og eins a a reisa mtti torfb v landi. En egar norur kom sndist mr a ekki hfi lengur a byggja barhs r torfi og grjti og eins tt flestir kofar ar kring vru torfbir og ar me hs fur mns. Fylltist g n strhug og strilti og kva a linni skyldi rsa steinhs. Engan urfti a spyrja um tlnur ea efnisval, hva tlit ess sem byggt var, allt var frjlst og v hfst g handa n tafar, keypti mr malarreku og haka og grf fyrir grunni a steinhsi, af engum lattur ea hvattur.

Ekki urfti djpt a grafa ar sem hsi var byggt hrum mel en mlin, sem g mokai upp r grunninum, var svo hrein steypuml a hn var mr gulls gildi. g leit hljum augum til rinnar sem rann arna framhj og hafi skili essa ml eftir urru fyrir nokkrum ldum svona hreina og hfilega sandborna steypuna. essi ml geri mr glatt sinni og a fu dgum umlinum gekk g ofan Eyri me aurana mna vasanum, keypti mr timbur hj Siguri Bjarnasyni og sement Grnu og flutti allt einni fer heim melinn. Eftir essa verslunarfer tti g hallaml, hamar og sg og vann eins og kraftar leyfu vi uppsltt og flekasmi. San hfst steypuvinna, g st einn a verki, blandai saman sementi og ml og vatni r Glernni og steypti. var dlti gaman a lifa egar essum fanga var n enda skein sl yfir Slutindum og fannst mr a gs viti.

g fr upp klukkan fjgur hvern dag og vann mig eins uppgefinn og ttaugaan eins og maurinn me lfkonuspkina forum, en timburstaflinn hrkk til uppslttarins og a viku liinni var g farinn a moka ml og undirba steypuvinnu, san var hrrt og steypt dag eftir dag anga til mtin stu landafull af steypu, tuttugusentmetraykkir veggir, a voru mrg handtk og enn fleirisvitadropar. (Tryggvi Emilsson-Barttan um braui bls 122-123)

svo a vi flagarnir Djpavogi hfum ekki urft a hafa a frumkvi til a bera a byggja steinsteypt hs eftir a hafa ekki ekkt anna en torfbi var enn hgt a hrinda hsbyggingu framkvmt hagkvmanhtt sustu ratugum 20. aldarinnar. A v leitinu var byggingaaferin ekk torfb, a vi notuumst miki vi heimafengi sinni trust mynd, a er eigi hugmyndaflug, afl og mlina, sem lv sem nst undir ftunum.

En ess ber ageta a eim tmavorum vi lokair inni verndarsvi eins og sustu Mhkanarnir, fugt vi a ar sem starfsleyfi steypustva boi vinnu-, heilbrigis og nefndu a eftirlits voru farin a geraafdalmennsku hgt um vik.


Sj sinnum a sagt er mr

IMG_0184

r frttir sem treka berast af hsnisvanda flks eru yngri en trum taki. Meir a segja hefur ingkona nlega lst raleysi vi a komast undir eigi ak rtt fyrir a hafa htt eina og hlfa milljn mnui.

Hvernig flk fr a v ur fyrr vi a koma aki yfir hfui virist ekki eiga vi n dgum. Reglugerafargan ntmans, me llum snum kostnai og krfum, virist vera komi a stig a ekki er neinum meal Jni mgulegt a byggja.

IMG_0192

Leii eirra Mrudalshjna, runnar Vilhjlmsdttur Oddsen og Stefns Jnsonar

Tilefni essara vangaveltna eru a sumar sem lei var sning Slturhsinu Egilsstum, Menningarmist Fljtsdalshras, um sundjala smiinn Jn Stefnsson Mrudal. Jn Mrudal var engin meal Jn og vlai ftt fyrir sr.

g hafi hugsa mr a gera essari hugaveru sningu skil hrna sunni, en finn ekkert af v efni sem g var bin a via a mr og hef ar a auki glata flest llum myndum fr sumrinu 2016 tlvuhappi.

v ver g a gera essari merkilegu sningu ruvsi skil en g hafi hugsa mr og er efst huga kirkjan sem hann byggi Mrudal. v a vafist vel a merkja ekki fyrir Jni a koma sr upp kirkju, frekar en aki yfir hfui. Kirkjuna byggi hann me eigin hndum fyrir eigin reikning.

IMG_0186

g rakst skemmtilegt vital vi Jn youtube ar sem hann lsir v fyrirStefni Jnssyni frttamanni hvernig og hvers vegna hann byggi kirkjuna. Jn var einnig listamaur og mlai altaristfluna sjlfur auk ess a sma rammann utan um hana. Hann fkk svo biskupinn til a vgja kirkjuna.

essu rstutta vitali lsir Jnessu auk ess a syngja lj og lagumHallgrmPtursson. Seinni hluti vitalsins er vi annan hfingja austanlands sem vandar ekki hagfringum kvejurnar og gtiumruefni eins haf veri dag og fyrir tpum 60 rum.

Ps. eir sem hafa huga a heyrahvalistamenn dagsins dag gera mesng Jns Mrudal m smella ettaremix hr.


Vandamli er verkfrin og verttan

a er gott til ess a vita a verkfristofurnar eru farnar a gera sr mat r myglu og vonandi verkfrin eftir a gangast ar vi byrg.

a er margt til mli Rkhars Kristjnssonar svo a full mikil einfldun sa einskora vandamli vi hinn "slenska tvegg". Myglu m reyndar finna flestum hsum enda vri rtt fyrir bana a fora sr t ef engin mygla lifi af gerilsneyddu hsi, v vri eins vst a nstvri komi a eim sjlfum.

En hfu vandinn varandi myglu er a ekki eru vihafar byggingaraferir sem hfa slenskri verttu, sem er eins og flestir ekkja umhleypingarsm og vot. v er rtt a hs hafi ga veurkpu alvegeins og mannflki og a er rtt a betra er a einangra steinsteypta veggi a utan. etta hefur veri ekkt ratugi svo hnnuir og verkfringar hafi oft kosi a lta fram hj essum stareyndum.

San er rtt a geta ess a mygla hefur margfaldast sem vandaml eftir a fari var a nota pappakltt gifs bi vi a kla tveggi a innanveru og milliveggi. essir veggir eru oftar en ekki me tvfldu gifsi og ef kemst raki pappann milli gifslaga verur ar mgnu mygla sem er snileg, en getur valdi flki ama, jafnvel heilsutjni n ess a orskinveri snileg.

Rtt eins og me torfbina, sem jnuu slendingum sund r, leikurverttan og umgengni banna aalhlutverki varandi heilnmi hsa. Torfbrinn gat enst vel 50-100 r inn til landsins noran heia mean vtan og umhleypingarnar vi strndina syra geru a a verkum a endingin var styttri og myglan meiri.

ntmanum hefur verkfrin san tt sinn tt myglu me svipuum htti og umhleypingasm verttan, sem sj m sgu flatra aka slandi.au skjta upp kollinum me vissu millibili, a v a virist vegna ess eins a sigldumhnnuum finnst fallegt eyimrkinni, v ekki er gri reynslu fyrir a fara af fltum kum slenskri verttu.

a m segja a Vilhjlmur Hjlmarsson fyrrverandi menntamlarherra hafi hitt naglann hfui varandi slenskar byggingaraferiregar hann sagi;" svo Bakkabrur hafi stunda mgnu heimskupr hefi eim aldrei dotti hug a setja flt k hsin Bakka".


mbl.is Vandamli er hinn slenski tveggur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hr er enginn gu

IMG_3786

gegnum tina hafa fjllinfanga auga ogfjarlgin sem gerir au bl, hugann. Eitt af eim fjllum sem etta vifr v a g fr a muna eftir er Skagafelli sem klfur Fagradal, ar sem jvegurinn liggurfr Hrai til Reyarfjarar, fr v sem kalla var inn Dlum af Eiainghrmnnum. En nefndist Eyvindardalur fornsgum, og er kallaur Eyvindarrdalur dag ar su dalir inn af dal. Einu nafni hafaessir dalir stundum veri kallair Reyarfjarardalir svo eir su efraen ekki nera.

Eins og einhverjir gtu hafa teki eftir, hef g undanfari haft huga torfbjum. Einn s br sem g hef veri a snudda kringum tftirnar af eru urarstair sem mun hafa veri efsti br svoklluum Eyvindardal. g hef nokkrum sinnum gert mr fer arna upp eftir enda ekki nemanokkurramntna akstur fr Egilsstum. Gallinn er bara s svo a ttturnar su mjg skrar tninu eru urarstair n fingarsvi skotveiimanna. v hef g oftar en ekki urft fr a hverfa enda er skotlnan ttina a tftunum, ea rttara sagt bakkann ar sem r standa. a fr samt svo a fyrir rest tkst mr a skoa r nokku vel, bi stanum og me v a fljga yfir Google earth.

urarstair tttur

Meiningin var a reyna a gera mynd af bnum eftir frsgnsem g hafi lesi. egar g fr a leita eftir lsingum af torfbjum fr sama tma rakst g ara frsgn Mlaingi sem einmittsegir fr bygg Eyvindarrdal, og viti menn ar er tilgtumynd af bnum urarstum teiknu af Pli Sigfssyni. Er sta til a tla a hann hafi teikna myndina eftir frsgn v Sigfs fair hans bj nsta b, Dalhsum 1928-1931. annig a arna var g komin me kollinn ljslifandimynd af bnumar sem ekki hefur veri bi san 1905, - me v a skoa tftirnar og tilgtumynd Pls, sem passar vi hsaskipan tftanna, og lesa lsingu Hrlfs Kristbjrnssonarfr vinnumanns risnu urarstum. Hafi g allt etta svo brinn hafi horfi ofan svrinnlngu fyrir mna t.

Mlaings greininni er remur efstu bjunum Eyvinarrdal ger skil og v sem m finna heimildum um flki ar, srstaklega urarstum. En essir bir voru Dalhs, Klfhll og urarstair. Brinn Klfhll var aeinstil um skamman tma, en hann var byggur 1850 og fr eii 1864. Klfhll var byggur af Magnsi Jnsyni f. 1803 og var hann uppalinn Strnd og Kollstaageri en ar hafi fair hans bi. Magns var tvkvntur og a var me seinni konunni, uri rnadttir fr Svarenda Lomundafiri sem hann bj Klfhl. au bjuggu ar me fjgur brn, tv r fyrra hjnabandi Magnsar og tv eigin, auk ess tti ururdttir sem lst upp hj fur snum Gsla Nikulssyni sem kemur vi sgu urarstum.

IMG_4836

Eyvindarrdalur sur fr Egilsstaahlsi, me Gagnheii, Tungufelli, Skagafelli og Hntu baksn. Brinn Klfhll hefur stai fyrir miri mynd skugganum af Gagnheii

Vori 1860 verur Magns ti Eskifjararheii, psturinn Nels Sigursson fann lk hansseinna um sumari undir strum steini me baggann bakinu og skrandi makinn t og inn um vitin. urur br Klfhl me brnum eirra eftir a eitt r. egar a Rsa dttir hennar og Gsla urarstum er farin a ba Nab Hlsfjllum flytur hn til hennar og san me fjlskyldunni til Amerku. Vori 1861 flytja Bjarni Eyjlfsson og Eygerur Gsladttir Klfhlog bjuggu ar til 1864 og lauk ar me 13-14 ra b. Hvergi getur um skrum heimildum, og ekki jsgum, a bi hafi veri Klfhl annan tma, en hsin ar munu hafa verinotu sem beitarhs fr Dalhsum fram til 1945 egar htt var a ba eim b.

Tali er a bi hafi veri urarstum af og til gegnum aldirnar og er jafnframt tali a tt s vi urarstai Austfiringasgum brinn s ar ekki nafngreindur. jsagan segir a fyrst til a ba urarstum hafi veri urur blkinn og hn hafi veri systir Gru Eyvindar. Ef jsagan fer me rtt ml er allar lkur a urarstair hafi egar veri bfyrir ri 1000 og jafnvel fr landnmi. Skrar heimildirs.s. annlar, kirkju- og dmabkur virast ekki hafa a geyma jafn langa bsetusgu v fyrst er binn minnst me nafni Gslamldaga 1575, sem eyijarar. Mlaingsgrein Sigurar Kristinssonar "Heimbygg Heiardal" er sagt a brinn hafi veri upp byggur 1856.

"Sknartal greinir fyrst fr blinu aprl 1857. Hefur v veri byggt ar upp sumari 1856. a geri Gsli Nikulsson fr Dalhsum f. um 1785 og kona hans Margrt rnadttir fr Gilsrteigi, 64 ra. Hfu ur bi Dalhsum og Breiavai, ttu mrg brn uppkomin og flest gift. En hj eim var telpa tlfta ri. Ht hn Rsa og var dttir Gsla. Nrri sextugur tk hann fram hj konu sinni me uri rnadttur fr Svarenda Lomundarfiri. Hn var vinnukona Mihsum. essi urur giftist svo Magnsi Jnssyni og au byggu upp Klfshl 1850. En Gsli og Margrt su um uppeldi stlkunnar, sem fluttist fullorin til Amerku."

urarstair tilgtumynd

Tilgtuteikning Pls Sigfssonar, samkvmt lsingu Hrlfs Kristbjrnssonar er bastofan hsinu fyrir miri mynd sem snr vert burstirnar. Bastofu gluggarnirhafa veri me tveimur rum samkvmt frsgninni sta fjgurra

Gsli og Margrt ba aeins eitt r urarstum. Vi tekur bsetusaga fjlda flks og eru a mr telst til nefnd til sgunar a.m.k. 14 hjn sem bendur nstu 47 rin auk tuga flks sem hafi heimili bnum, flestir stoppa stutt vi. Bsetu saga essa flks er mikilsorgarsaga, samkvmt heimildumdeyja urarstumennan stutta tmarettn manns besta aldri, ar af sj brn. a heyrir til undantekninga ef flk er lengur en 1-3 r bnum. Sknarmannatal vantar fr sumum rana, en nefna m a 4 jn 1865 d Sigurbjrg Sigurardttir 28 ra gmul, Hlfdn maur hennar fer brott strax eftir lt hennar. au hfu flust urarstai um vori.

takanlegastar eru bsetur tveggja hjna. Stefns Jnsonar fr Kirkjubli Norfiriog Gurnar Einarsdttir flytja urarstai ri 1861 me sex brn. Sama r jlmnui deyr Gurn og gst eru fjgur af brnum eirra din. ri 1892 flytja urarstai Fririk Halldrsson 25 ra og Gra Jnsdttir 28 ra samt syni snum og mur Fririks. Sama r jn deyr Gra, viku sar Jn Bjrn sonur eirra, Fririk verur ti Eskifjararheii veturinn eftir. Eftirtektarvert er a samkvmt skjalfestum heimildum flyst fjldinn allur af v, flki sem hafi vidvl urarstum essi r og komstaan lifandi,til Amerku.

Um aldarmtin 1900 ba au Halldr Marteinsson r Helgustahreppi og Gurn Jsefsdttir r Tungu urarstum, en au hjn bjuggu ar hva lengst ea fr 1889-1903. Aeins au Jn Bjarnason r Fellum og Vilborg Indriadttir fr Eyri Fskrsfiri hfu biar lengur, ea 1870-1890. a var 1899 sem Hrlfur Kristbjrnssonhafi ri sig sem rsmann urarstum 13 ra gamall. a var frsgn hans semvar til ess a g fr a snudda kringum urarstaa furnar.

"Sem dmi um vinnustundun set g etta; g var ltin passa kvarnar um sumari, og voru r aldrei hstar nttunni, og var g v a vera yfir eim ntur og daga fyrst eftir frfrurnar, og fr g v aldrei r ftunum fyrstu rjr vikurnar eftir frfrur, svaf ti ntur og daga, og aldrei nema smdr einu, og engar verjur hafi g rigning vri, nema ykkan ullarslopp, sem var ri ungur egar hann var orinn gegnblautur. tli etta tti ekki slm mefer unglingum n tmum. En a var ekki etta sem g tlai a lsa, heldur hsakynnin.

Brinn urarstum st brekkubrn dlti hrri, og vatni urfti a skja nokku langt t fyrir tn, brunn sem stundum ornai, og urfti a skja vatni ofan Eyvindar.

Bastofan var ltil, efri h hennar var bi, en kr undir palli, .e. neri h hennar. Lengd hennar voru tv rmsti me austurhli, og eitt rmsti vert fyrir stafni innri enda bastofunnar, en me hinni hli sem sneri ofan a nni og kllu var suurhli, voru tv rm, og uppganga fyrir aftan rmi ytri endanum, sem aldrei var notaur nema egar gestir komu anga hraktir ea illa til reika. suurhli voru tveir gluggar, tveggja ru. H bastofunnar var ekki meiri en a, a hir menn gtu vel stai upprttir undir mni. Eftir essu a dma hefur bastofan veri 7-8 lna lng og 4-5 lna brei innenda. egar g var arna var nbi a endurnja glfi bastofunni, en um ytri enda urfti a ganga me varsemi, og voru v lg nokkur laus bor eftir miju."

Sustu bendur voru au Gunnar Sigfsson fr Gilsrteigshllegu Eiaingh og Anna Jnsdttir fr Fjararkoti Mjafiri bjuggu au ar til 1905 og lauk ar me tplega 50 ra skrri bsetu essu afdalabli.a er samt nokku vst a bseta nr mun lengra aftur en skrar heimildir herma, a segir allavega jsagan.

jsgum Sigfsar Sigfssonar segir fr fer Hallgrms Sandfelli (sem svo var kallaur svo a hann hafi bi a orvaldstum egar sagan gerist)og Ingibjargar ekkju ingmla niur Mjafjr til a falast eftir hvalreka hj Hermanni hfingja Firi, en hann var uppi 1749-1837. Sagan gti v veri 50-60 rum fyrir skra bsetu. essi fr var ekki til fjr v au frndsystkinin Hallgrmur og Ingibjrg hrkkluust upp yfir Mjfjaraheii hvallaus eftir a Hermann hafi reynt heiftarlega vi Ingibjrgu. Hermann a hafa sami vsu af essu tilefni um kynni eirra Ingibjargar, sem var til vilangra vinslita egar hn frttist upp Hra.

Mjafjrinn vasa vann

var s bl,,, ,, nean,

fjandans skta frethettan

falai hval mean.

Sagt var a Hallgrmur hefi veriskyldur slmaskldinu Pturssyni og bri nafn hans, v eru vsur essu tengdu mun fleiri jsgum Sigfsar. Gekk reyndar vilangt me sendingum millum eirra fyrrum vinannaeftir hvalreka ferina.

IMG_0641

Eyvindarin fyrir nean urarstai skammdegisskmunni um daginn

En au Ingibjrg og Hallgrmur komu semsagt hrakin snjfjki afMjafjaraheii a urarstum um hntt og tluu a bijast ar gistingar. En a sem au vissu ekki var a bendurnir voru nlega fluttir burtu. egar Hallgrmur bankai bastofugluggann var honum svara "hr er enginn gu". Fannst honum etta skrtinn hmor. En fr inn binnog fann ar ekki nokkurnmann, komst svo vi illan leikt aftur og sagi fr sna ekki ga svo a hann vildi gista bnum. Ingibjrgu var ori illt af hrslu t hlai og tk ekki ml a gista mann- og gulausan binn. Hallgrmur fer niur a Eyvindar a skja henni vatn a drekka og heyrir ar undarleg hlj rtt hj sr, en lt sr samt ekki brega og segir "Skttu ig hver sem ert". tluusumir a Hermann hefi sent draug eftir eim, en fleiri litu a a myndi hafa veri bjarfylgjan urarstum sem hefi arna gert vart vi sig, v hennar hfu margir ori varir.

Eftira hafa paufast skammdegisskmunni um rstirnar af urarstum, ar sem dynkirnirr haglabyssum skotmannannayfirgnfu niinn Eyvindarnni og hvs haglanna ytinn golunni egar augrfu sig bakkann ar sem brinnst. Jafnvel g hafilesi 50 ra hrmungarsgu ba kotbjarins essum fallega heiardal sem st undir hlum Gagnheiarinnar sem gnfir yfir 1000 metra h me austfirska sjnvarpsmastri ofan, og me dumbblar hlar Skagafellsins beint mti.

var auvita s skammdegis mynd sem fddist striganum essa dimmu daga eins og eftirprentunsem hkk veglegumramma berskuheimilisinsog hafi yfirskriftina "Drottinn blessi heimili". Gleileg jl.

urarstair mlverk

Heimildir;

Mlaing 34-2007/ Heimbygg Heiardal, Sigurur Kristinsson

Skridla, HrlfurKristbjrnsson

jsgur, Sigfs Sigfsson


Steypt list

IMG_8372

Ein af eim byggingum sem setja svip Egilsstai er menntasklinn. svo a sklinn standi ekki htt ar sem hann hvlir hvarfi noran undan Glgaklettinum og kirkjunni tti essi bygging ekki a fara fram hj neinum eim sem til Egilsstaa koma, svo vel blasir hn vi fr Egilsstaanesinu ar sem hringvegurinn liggur og flugvllurinn er stasettur. Eftir v sem rin la finnst mr meira til essa mannvirkis koma. Mr finnst etta mannvirki bera slenskri byggingalist verugtvitni.

IMG_3342

a var ri 1965 sem sett voru lg er heimiluu stofnun menntaskla Austurlandi. ri 1971 kva Gylfi Gslason a menntasklinn skyldi vera Egilsstum, og 1972 tk til starfa undirbningsnefnd sem voru; Lvk Ingvarsson, Vilhjlmur Sigurbjrnsson og Sigurur Blndal. ann 13. oktber 1975 tk svo Vilhjlmur Hjlmarsson verandi menntmlarherra fyrstu skflustungu a tilvonandi menntaskla, hfu seti byggingarnefnd sklans fr 1973 eir rur Benediktsson, orsteinn Sveinsson og Hjrleifur Guttormsson.

IMG_2254

Fjrum rum seinna, hausti 1979 tk sklinn til starfa eim fanga sem Vilhjlmur tk skflustunguna af 1975. S fangi var um 760 m2 a grunnfleti en heildarflatarmli um 1550 m2 og hsti heimavist, eldhs og matsal en kennslustofur voru allstaar sem eim var vikomi slum, gngum og skmaskotum.Htel Valaskjalf var ntt vetrum tengslum vi sklann mean hsni skorti. ri 1983 var tekin notkunnr fangi vi heimavist sem var einnig b. a var ekki fyrr en 1989 sem fyrstu eiginlegu kennslustofur sklans, sem byggar voru sem slkar, voru teknar notkun. ri 2006 var svo byggt enn frekar vi kennslulmu sklans.

IMG_2262

Arkitektar voru eir Ormar r og rnlfur Hall. Hva eim gekk til me tliti bygginganna hef g ekki heyrt um. En auvelt var a geta sr ess til a r ttu a falla vel a klettunum sem r standa nst, enda voru hsin upphaflega mlu steypugr, og annig heyri maur a au ttu a vera til framtar. Um tu rum eftir a fyrstu hsin risu voru au mlu hvt. Hefur mr eftir a dotti hug a essi hsayrping eigi a lkjast jkullni. Allavega er tliti ramm slenskt.

IMG_2068

svo a g hafi aldrei sest sklabekki menntasklans Egilsstum n annarra menntaskla hf g nm vi a sem g hef haft lfsviurvri mitt af sustu 40 rin ea svo menntasklanum. En ar fr g samning mrverki 17 rar gamall og hef komi a mrverki hverjum einasta byggingar fanga menntasklans fr byrjun. Sustu rin hef g haft byggingarnar fyrir augunum egar g vakna morgnanna v r eru fyrir utan stofugluggann, samt Glgaklettinum, kirkjunni og Snfellinu.

IMG_2059

a er ekki hgt a segja anna en a hver einasta mnta tilveru menntasklans Egilsstum hafi veri ntt til ess trasta. egar ekki hefur veri um hefbundna sklastarfsemi a ra hafa byggingarnar veri nttar til htelreksturs, en um hannhefur Htel Edda s fr upphafi. Yfirleitt er a svo a byrjun sumars tekur Htel Edda vi helgina eftir a skla lkur og a hausti lur helgi fr v a Edda skilar og skli tekur vi.

IMG_9985

Umhverfi sklans hefur teki miklum stakkafskiptumfr v a hann var byggur tninu vi Bbt, sem var samyrkjub frumbyggja Egilsstaakauptni. A austan birgja himinhar aspir sn ar sem skurbakkinn var ur og inn milli bygginganna eru skrgarar. v verur ekki mti mlt a Menntasklinn Egilsstum er slenskt listaverk. ar sem steypumlin fenginn r hinni fornu Jklu, innveggir hlanirr gjskuslenskra eldfjalla og vinnuafli til byggingarinnar fengi fyrir tma erlendra starfsmannaleiga. a eina sem skyggir sgu sklans er a n vill ekki nokkurt skla ungmenni vinna me hndunum a v a skapa listaverk til gagns landi og j.

IMG_2072


Vlundarhs

Upp r 1970 og runum ar eftir var komi fyrir fjlda hsa rfunum noran Vatnajkuls. essi hs voru af sumumkllu Vlundarhs. etta hefur veririfja upp nna sumar egar g fr fyrsta skipti um essi rfi, en mrgessara hsa og eftirmyndir eirra standa enn t auninni feraflki til handa, n sem fyrr til ess ajna kalli nttrunnar.

IMG_9013

Vlundarhs vi Dreka, Snfelli gnfir yfir rfunum hvtt fjarska

Vlundarhs, voru fyrstu hsin sem g fkk greislu fyrir a taka tt a byggja. En allt fr bernskudgum hafi kofasmi veri lf mitt og yndi. v l beinast vi um 12 ra aldurinn a spyrjast fyrir um vinnu vi hsbyggingar hj Vlundi Jhannessyni, sem var yfirsmiur hj Trsmiju Kaupflags Hrasbna. Vi vorum ngrannar Hinni undir Hmrunum Egilsstum, ar sem Trsmija KHB var til hsa. L sem lengi var bygg mti barhsi Vlundar vi Hjararhlina hafi veri helsti starfsvllur okkar harstrkavi kofasmi, svo hann ekkti til mn, auk ess eigum vi saman ttir a rekja norur Aaldal hvort svo sem var til ess a g var strax rinn.

IMG_8952

Njasta ger Krepputungu, me ntma gindum

Fyrsta Vlundarhsi mun hafa veribyggt kringum 1970 og er n Grgsadal. Vlundur sagi mr egar g heimstti hann heim dalinn sumar, a yfirsmiur ess hss hafi veri Halldr heitinn Sigursson listasmiur og smakennari Mihsum, astoarsmiur var Eirkur orbjarnarson hsasmiur Egilsstum og Jnas heitinn Ptursson f.v. alingismaur, sartilraunastjri Skriuklaustri fkk a vera me vegna hugasns framkvmdinni; " svona sem srlegur astoarmaur, ea nokkurskonar handlangari. En etta er nttrulega bara kamar, sju.

a leynir sr samt ekki hva Vlundur er ngur me "kamarinn", v hvernig hann stasetur hann skrgarinum sem hann hefur komi upp lengst inn rfum. egar Lra marsdttir og mar Ragnarsson heimsttu hann til a n af honum tali Ferastiklum RUV kom vel framhvernig hver og einn sem heimskir garinnverur a ganga hlfhring kringum listaverk eirra smianna og alingismannsins, eins ogm sj hr stiklunni Grasagarur meira en 600 m h.

IMG_7779

Vlundur vi fyrsta hsi garinum Grgsadal

Heimsknin sumar til Goans Grgsadal bar upp 19. jl, en svo er Vlundur stundum nefndur og jafnframttalinn vrslumaurhlendisinsog var hann heiraur degi slenskrar nttru ri 2015. ann 19. jl er vinlegaflagga hlfa stng dalnum. Vlundur sagi a svo vri vegna ess a ann dag ri 2002 hefu stjrnvldskrifa undir viljayfirlsingu vi Alcoa vegna byggingar lvers Reyarfiri og ljst ori a til yri Hlsln ar sem hluta vernannanoran Vatnajkuls yri skkt. Einhverjir sveitastjrnarmenn Austurlandihvttutil ess opinberlega, a austfiringar flgguu ennan dag til a fagnatmamtum austfirskri atvinnuuppbyggingu.

Aftur mtiflgguu unnendurvernanna ann dag hlfa stng, vi Skla feraflaganna og hvar sem v var vi komi hlendinu. Einn landvrur, sem flaggai hlfa stng varkostaur af rkinu, og var hann snarlega atvinnulaus. Vlundur frri eftir me flaggstng og gaf njum landverirkisins hana, en sagi honum jafnframt a hann yri bara a passa sig v a taka fr vinnunni rtt mean hann flaggai.San hefur veri flagga hlfa stng ann 19. jlr hvert Grgsadal, svo a s siur s n aflagur rum fnastngumhlendisinsnoran Vatnajkuls.

IMG_7787

Grgsadal leynir sr ekki hvaa hsgerhefur tt hug og hjarta Vlundar

g hefalla t bi a v a hafa fengi vinnu hj Vlundi 12 ra gamall og vinna undir hans stjrn hvert sumar til 17 ra aldurs ea anga til a steypanheltk hugann. Vinnan j Vlundi var reyndar mest vi mun strri byggingar en Vlundarhsin v essum rum voru sumar strstu steinsteyptu byggingarKHB reistaraf starfsmnnum Trsmiju kaupflagsins undir styrkri stjrn Vlundar. Er mr a til efaa annan tma hafi eins strt hlutfall ungra drengja fengi vinnu vi eins mikilmannvirki, voru oft ekki margir fullornir drengjahpnum, stundum Hermann Eirksson smiur og Reynir Kjerlf eir einu sem komnir voru af tningsaldri. egar kom a vihaldimannvirkja KHB seinni t s.s. slturhss, bakars og mjlkurstvar leitai Vlundur til okkar Djpavogs drengja me a kla veggiog glf me epoxy steypu.

En a er ekki aallegavinnansem g hef bi a me kynnum mnum af Vlundi, heldur viringin sem hann snir nttrunni og tilverurtti alls lfs snum forsemdum. Frg var gsin Hvannalindum sem Vegagerin lt stjrna hvenr hlendisvegir noran Vatnajkuls yru opnair a undirlgi Vlundar. Og sem dmi get g nefnta egar nja mjlkurstin Egilsstum var byggingu hafimrerlan veri rrisulli en vinnumennirnir og komi sr upp hreiri uppslttinum, kom ekkert anna til greina en a lta austeypumt ba ar til hn hafi komi upp ungunum snum, "enda ng anna gera stru hsi drengir".

IMG_0147

etta kvenna og karla nhs var lengi vi Hafnarhlmann Borgarfiri eystri, sennilega hafa Borgfiringar sjlfir s um smina en aleynir sr ekki hvert andagiftinvi hnnunina hefur veri stt


Algjr steypa

Vikan hefur veri algjr steypa. sunnudaginn kveikti g sjnvarpinu fyrsta skipti 5 r, ekki hefur rugli v minka fr v sast. Eftir a hafa fari v sem nst t um fur vegna Kastljssins brust frttir af v um mija vikuna a aflandsdrottningin hefi keypt sr flugfer til tunglsins, Eva Joly vri falli og mean vldist dularfull rkisrstaska um eldhsinu Bessastum. Framhaldi ekkja flestir.

Sem betur fer f samt sumir allt sem eir r og annig er a me mig. Vikan var yfirfljtandi steypu svo steypustress geti einstku sinnum fari fyrir hjarta, er steypa mitt lf og yndi. essar myndir eru teknar nna vikunni Egilsstum og Fskrsfiri.


Vorbla frystigeymslunni

Undanfarna daga hefur veri vorbla austanlands, sunnanttir me sl og 10 stiga hita dag eftir dag. Eins og ur hefur veri greint frhr sunni, erLonuvinnslan Fskrsfiri a a byggja 2.400 fm frystigeymslu sem byrja var nvember.
N er hsi komi upp og veri er a steypa glfi. Frystigeymsluglf er miki mekkan, fyrst er 25 cm ykk glfplata sem hitalgn er fest ofan sem svo er steypt 6 cm lag yfir, kemur rakasperra og 20 cm einangrun, loks 15 cm ykk steypt glfplata. Nna eru steypudagar og ht hj steypukllunum.

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband